Dương Văn Dương

Là thủ lĩnh của lực lượng quân sự kháng chiến chống Pháp gọi là lực lượng Bình Xuyên trong những năm 1945-1946

Dương Văn Dương (còn gọi là Ba Dương; 19001946) là thủ lĩnh của lực lượng quân sự Bộ đội Bình Xuyên trong kháng chiến chống Pháp giai đoạn 1945–1946.[1]

Dương Văn Dương
Thiếu tướng Dương Văn Dương.jpg
Thiếu tướng Dương Văn Dương
Tiểu sử
Biệt danhBa Dương
Quốc tịchFlag of Vietnam.svg Việt Nam
Sinh1900
Bến Tre, Liên bang Đông Dương
Mất20 tháng 2, 1946(1946-02-20) (45–46 tuổi)
Giồng Trôm, Bến Tre
Binh nghiệp
ThuộcFlag of Viet Nam Peoples Army.svg Quân đội Quốc gia Việt Nam
Năm tại ngũ1945–1946
Cấp bậcThieutuongVNDCCH.gif Thiếu tướng
Chỉ huyFlag of North Vietnam (1945–1955).svgViệt Minh
Flag of Vietnam.svg Vệ Quốc Đoàn
Flag of Binh Xuyen Army.svg Bộ đội Bình Xuyên
Tham chiếnNam Bộ kháng chiến

Tiểu sửSửa đổi

Ông sinh quán ở Bến Tre nhưng lên Sài Gòn làm ăn từ nhỏ.[2] Ông còn có các tên gọi Ba Lê, Sáu Phận, Ông Sáu Nam Vang. Có nguồn cho rằng ông là sinh ra trong một gia đình lưu dân vùng Ngũ Quảng[3] (miền Trung Việt Nam).[4][5]

Lúc trẻ, ông chăn vịt chạy đồng khắp miền đồng ruộng Nhà Bè, Cần Giuộc, Cần Đước, Gò Công, nhờ đó học võ ở nhiều thầy và sau làm thầy dạy võ gần cầu Rạch Đỉa, làng Tân Quy, Nhà Bè, kiêm nghề bảo hiểm bình dân cho các chủ ghe thương hồ trên kinh Cây Khô, ngay cửa ngõ Sài Gòn. Ông được miêu tả là người nghiêm nghị, ít nói, nhưng hòa nhã, thân thiện, lạc quan và kiên trì, tài đức song toàn.

Ông xưng "anh chị" trong giới giang hồ ở Chánh Hưng, Chợ Lớn; trong đám "em út" có Bảy Viễn (Lê Văn Viễn), Mười Trí (Huỳnh Văn Trí), Hai Vĩnh (Mai Văn Vĩnh), Bảy Môn (Võ Văn Môn), Năm Hà (Dương Văn Hà)... sau này phần lớn đều theo kháng chiến chống Pháp.[6][5]

Ông nổi tiếng là tay giang hồ hảo hớn. Do uy tín trong giới anh chị giang hồ, ông từng được mời làm bảo kê bến xe Tây Ninh - Nam Vang một thời gian.[2] Ông được xem là một trong những thủ lĩnh của giới lục lâm thảo khấu Nam Kỳ bấy giờ.[4]

Binh nghiệpSửa đổi

Năm 1940, cùng với em ruột (có tài liệu là cùng cha khác mẹ) là Năm Hà vào làm công nhân cho hãng đóng tàu Nichinan của Nhật (có khuynh hướng thân Nhật). Sau đó Ba Dương lập ra Thanh niên cảm tử đoàn (còn gọi là hải quân Bình Xuyên) toàn là dân thuộc giới giang hồ, em út ông, trụ sở đặt tại chợ Tân Qui (thuộc Nhà Bè).[5] Ông sau đó liên hệ với một số cán bộ của Đảng Cộng sản Đông Dương như Ba Của, Hai Lân, Tư Huệ,... và nhờ đó tăng cường nhận thức chính trị cùng cái nhìn thời cuộc.[1]

Khi Nhật đảo chính Pháp, ông bỏ làm việc ở hãng đóng tàu Nichinan về Tân Qui sau khi cướp được một số súng của quân đội Nhật để võ trang cho lực lượng mình gọi là Bộ đội Ba Dương.[5]

Cách mạng tháng Tám nổ ra, ông dạy võ cho Thanh niên Tiền phong Cần Giuộc, tham gia cướp chính quyền. Sau khi quân Anh – Pháp gây hấn, Dương Văn Dương thống nhất Bộ đội Ba Dương và một số các lực lượng quân sự tự phát lại thành bộ đội Bình Xuyên.[1] Tháng 11 năm 1945, ông được cử làm chỉ huy trưởng các lực lượng Nhà Bè, Tân Thuận, Bình Đông ở Mặt trận số 4, bao vây mặt nam Sài Gòn.[6]

Sau khi Nguyễn Bình, đặc phái viên Trung ương Chính phủ Liên hiệp Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, vào Nam Bộ, các lực lượng vũ trang chống Pháp được tổ chức lại. Lực lượng do Dương Văn Dương lãnh đạo, là lực lượng quân sự mạnh nhất ở Đông Nam Bộ, được tổ chức thành các chi đội, hợp thành Liên khu Bình Xuyên. Tháng 12 năm 1945, Dương Văn Dương được Nguyễn Bình chỉ định chức vụ làm Khu bộ phó Khu 7 (phụ trách địa bàn Đông Nam Bộ).[1][7][8]

Đầu năm 1946, Dương Văn Dương chỉ huy một bộ phận quân Bình Xuyên vượt sông Soài Rạp từ Rừng Sác về Bến Tre cứu nguy cho mặt trận An Hóa - Giao Hòa.[1][7] Không may, ông bị máy bay Spitfire của Pháp bắn chết tại ấp Hồ Sen xã Bình Thành huyện Giồng Trôm. Ngày mất của ông có nhiều nguồn ghi khác nhau: 7 tháng 2 năm 1946 (mùng 6 Tết Bính Tuất)[cần dẫn nguồn]; 16 tháng 2 năm 1946[1]; 17 tháng 2 năm 1946 (16 tháng Giêng năm Bính Tuất)[7]; 20 tháng 2 năm 1946 (19 tháng Giêng năm Bính Tuất)[cần dẫn nguồn]; 22 tháng 2 năm 1946[4].

Tưởng niệmSửa đổi

Lực lượng Bình Xuyên sau đó được tổ chức chính quy và được đặt tên là Trung đoàn Dương Văn Dương.

Ngay sau khi ông tử trận, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi mật điện chia buồn với gia đình.[7] Ngày 5 tháng 8 năm 1948, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã truy phong ông là liệt sĩ, Thiếu tướng Quân đội Quốc gia Việt Nam, là vị tướng được truy phong đầu tiên của miền Nam Việt Nam.[1][7]

Năm 1947, tên ông còn được đặt cho một con kênh ở Mộc Hóa, Tân An (tên cũ là Lagrange). Tên này còn được giữ lại cho đến ngày nay.[1][7][9]

Ngày 7 tháng 4 năm 2000 Thành phố Hồ Chí Minh đã đặt tên đường Dương Văn Dương cho một đường hẻm mới được mở rộng từ năm 1996, dài khoảng 450 mét, nằm trên địa bàn phường 16 quận Tân Bình, nay thuộc quận Tân Phú từ Siêu thị Nhật Bản AEON đến đường Đỗ Thừa Luông.

Ngày 23 tháng 6 năm 2014, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 3078/QĐ-UBND về thành lập trường Trung học phổ thông Dương Văn Dương đặt tại Ấp 2, xã Phú Xuân, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tham khảoSửa đổi

  • Hồ Sơn Đài; Đỗ Tầm Chương; Hồ Khang (2005). Bộ đội Bình Xuyên (bằng tiếng Việt). Hà Nội: Nhà xuất bản Lao động.
  • Nguyên Hùng (1988). Người Bình Xuyên (bằng tiếng Việt). Hà Nội: Nhà xuất bản Công an nhân dân.

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a b c d e f g h Trương Nguyên Tuệ (24 tháng 8 năm 2009). “Dương Văn Dương từ thủ lĩnh Bình Xuyên đến Khu bộ phó Khu 7”. Báo điện tử Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2020.
  2. ^ a b Nguyễn Hữu Vị (20 tháng 8 năm 2007). “Dương Văn Dương: vị thiếu tướng quân đội đầu tiên ở Nam bộ”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Bến Tre (bằng tiếng Việt). Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2011.
  3. ^ Ngũ Quảng chỉ vùng năm doanh Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Đức, Quảng NamQuảng Ngãi đầu thời nhà Nguyễn.
  4. ^ a b c Công Thư (5 tháng 1 năm 2014). “Sự thật "giang hồ" khét tiếng trở thành vị tướng tài năng”. Báo Gia đình & Xã hội (bằng tiếng Việt). Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2021.
  5. ^ a b c d Duy Trần (11 tháng 6 năm 2017). “Gã giang hồ khét tiếng thành tướng tài đất Sài Gòn xưa”. Tin nhanh Việt Nam (bằng tiếng Việt). Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2021.
  6. ^ a b Nguyễn Hữu Vị (20 tháng 8 năm 2007). “Dương Văn Dương: vị thiếu tướng quân đội đầu tiên ở Nam bộ (tiếp theo)”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Bến Tre (bằng tiếng Việt). Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2011.
  7. ^ a b c d e f Nguyễn Hữu Vị (20 tháng 8 năm 2007). “Dương Văn Dương: vị thiếu tướng quân đội đầu tiên ở Nam bộ (tt và hết)”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Bến Tre (bằng tiếng Việt). Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2011.
  8. ^ Hồ Sơn Đài (12 tháng 12 năm 2015). “Vài kỷ niệm với Chính trị bộ chủ nhiệm Trần Xuân Độ”. Báo điện tử Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2021.
  9. ^ Ký sự miền sông nước – Tập 3: Kênh Dương Văn Dương

Liên kết ngoàiSửa đổi