Hòa Thạc Khác Tĩnh Công chúa

Hòa Thạc Khác Tĩnh Công chúa (chữ Hán: 和硕悫靖公主, 1689 - 1736), Công chúa nhà Thanh, Hoàng nữ thứ 14 của Khang Hi Đế, xếp thứ tự là Cửu công chúa.

Hoà Thạc Khác Tĩnh Công chúa
和硕悫靖公主
Thông tin chung
Phối ngẫuNhất đẳng nam Tôn Thừa Vận (孙承运)
Hậu duệTôn Ngũ Phúc (孙五福)
Tước hiệuHoà Thạc Công chúa
Thân phụThanh Thánh Tổ
Thân mẫuQuý nhân Viên thị
Sinh1689
Năm Khang Hi thứ 28
Mất1736
Năm Càn Long nguyên niên

Cuộc sốngSửa đổi

Hòa Thạc Khác Tĩnh Công chúa sinh vào ngày 7 tháng 12 (âm lịch) năm Khang Hi thứ 28 (1689), sinh mẫu là Quý nhân Viên thị lúc đó còn là Thường tại.

Năm Khang Hi thứ 45 (1706), Cửu Công chúa được phong Hòa Thạc Khác Tĩnh Công chúa, gả cho Tán trật Đại thần kiêm Nhất đẳng nam Tôn Thừa Vận (孙承运). Bà là Công chúa duy nhất của Khang Hi Đế gả cho người Hán.

Trong suốt triều Thanh, cũng chỉ có 4 vị Công chúa được gả cho người Hán: Thái Tông thập tứ nữ Hòa Thạc Khác Thuần Trưởng Công chúa gả cho Ngô Ứng Hùng - con trai của Bình Tây vương Ngô Tam Quế, Thế Tổ dưỡng nữ Hòa Thạc Hòa Thuận Công chúa gả cho Thượng Chi Long - chất tử của Bình Nam vương Thượng Khả Hỉ, Thế Tổ dưỡng nữ Hòa Thạc Nhu Gia Công chúa gả cho Cảnh Tụ Trung - cháu nội của Tĩnh Nam vương Cảnh Trọng Minh, và bản thân Hòa Thạc Khác Tĩnh Công chúa.

3 vị Công chúa đầu tiên đều được gả đến Tam phiên, ý đồ chính trị hết sức rõ ràng. Đó là thời kỳ Tam phiên hung hăng ngang ngược, triều đình lại thi hành chính sách trấn an, cũng có thể nói là tình thế bức bách. Duy chỉ có Khác Tĩnh Công chúa được gả đi trong thời kỳ yên bình. Đây có thể nói là vinh hạnh đặc biệt của người Hán trong những năm Khang Hi, từ đó về sau không ai đạt được nữa. Điều đó cũng thể hiện Khang Hi Đế là một vị quân chủ anh minh, đối với quan hệ giữa các dân tộc có cách xử lý rất tốt.

Năm Khang Hi thứ 58 (1719), Ngạch phò Tôn Thừa Vận qua đời.

Tháng 1 năm Khang Hi thứ 61 (1722), Trưởng nữ của Dận Tự được phong Quận quân, gả cho Tôn Ngũ Phúc, con trai của Công chúa.

Năm Càn Long nguyên niên (1736), tháng 11, Hòa Thạc Khác Tĩnh Công chúa qua đời, thọ 48 tuổi.

Gia đìnhSửa đổi

Ngạch phòSửa đổi

Tôn Thừa Vận (? - 1719), thuộc Hán quân Chính Bạch kỳ, là con trai của Danh tướng Tôn Tư Khắc, sinh mẫu là con gái của Cố Luân Ngao Hán Công chúa. Cũng đồng nghĩa với việc, Cửu Ngạch phò mang huyết thống của cả Mãn - Mông - Hán. Đây có lẽ cũng là một phần nguyên nhân ông được Khang Hi Đế tuyển làm Ngạch phò.

Năm Khang Hi thứ 39 (1700), Tôn Tư Khắc qua đời, Tôn Thừa Vận tập phong Nhất đẳng nam kiêm Nhất vân Kỵ úy (Nhất đẳng A Tư Cáp Ni Cáp Phiên kiêm Tha Sa Lạt Cáp Phiên), sau nhậm Tán trật Đại thần.

Trong những năm Khang Hi, Cửu Ngạch phò cùng Cửu Công chúa thường xuyên bồi đồng Khang Hi Đế và Thái hậu xuất tuần hoặc thu vây. Một lần tại Thừa Đức, Khang Hi Đế đặc biệt ban thưởng cho Cửu Ngạch phò rất nhiều dê, bò, ngựa, lại nghĩ đến người Hán không tiện nuôi thả, đặc biệt săn sóc an bài 4 viện lớn để nuôi dưỡng. Có thể thấy được, những cuối đời, Khang Hi Đế đối với con gái cùng con rể duy nhất còn ở bên người đặc biệt chiếu cố.

Năm Khang Hi thứ 45 (1706), cưới Hòa Thạc Khác Tĩnh Công chúa. 13 năm sau (1719), Tôn Thừa Vận mất, tước vị do em trai là Tôn Thừa Ân tập.

Con traiSửa đổi

Tôn Ngũ Phúc (孙五福), Đô thống Hán quân Tương Hồng kỳ. Đích thê là Quận quân, Trưởng nữ của Liêm Thân vương Dận Tự, do đó được phong Đa La Ngạch phò.

  • Trong "Khang Hi triều Mãn văn chu phê tấu chiết toàn tịch"[1] có ghi chép lại chiết của Lễ bộ Thượng thư Lại Đô tấu báo việc định hôn của con gái Bát A ca:

Hậu duệ

  • Con trai:
    1. Tá lĩnh Tôn Duy Linh (孙惟精).
      • Con trai: Tích Lang A Ba đồ lỗ Tôn Khánh Thành (孙庆成, ? - 1812), Phúc Châu Tướng quân, Thái tử Thái bảo. Từng làm đến Đô thống Hán quân Chính Hoàng kỳ, Hộ bộ Hữu Thị lang, Chính Hoàng kỳ Hộ quân Thống lĩnh.
    2. Tổng binh Tôn Duy Nhất (孙惟一, ? - 1774). Từng nhậm qua Lam linh Thị vệ, Hồ Nam phủ tiêu Tham tướng, Hồ Bắc phủ tiêu trung quân Tham tướng, Công Châu trấn Tổng đốc.
      • Con trai: Tôn Khánh Tường (孙庆长), Nhất đẳng Nam kiêm Nhất vân Kỵ úy, Phó Đô thống Chính Hoàng kỳ của Hán quân và Mông Cổ.
        • Con trai: Tôn Thuyên Thọ (孙佺寿). Đích thê là Ái Tân Giác La thị, trưởng nữ của Trấn quốc công Tái Chiêu - tằng tôn của Vinh Thuần Thân vương Vĩnh Kỳ, con trai của Bối lặc Dịch Hội.
      • Con gái: Gả cho Thụy Thần (瑞臣), tằng tôn của Dận Tự, con trai của Túc Anh Ngạch (肃英额).
  • Con gái:
    1. Trưởng nữ, gả cho Khinh xa Đô úy Thượng Duy Thăng (尚维升), hậu duệ của Thượng Khả Hỉ.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ 《 康熙朝满文朱批奏折全译 》 页 1493