Mở trình đơn chính

Juana I của Castilla và Aragon (tiếng Tây Ban Nha: Juana I de Castilla y Aragón; 6 tháng 11 năm 147912 tháng 4 năm 1555), cũng phiên thành Joanna theo tiếng Anh, Jeanne theo tiếng Pháp hay Giovanna theo tiếng Ý, là Nữ vương của Vương quốc CastillaVương quốc Aragon[1]. Trong lịch sử Châu Âu, Juana được biết đến với biệt danh Joanna, Bà chúa Điên (Juana La Loca).

Juana la Loca
Scuola dei paesi bassi meridionali, ante del trittico di zierikzee, con filippo il bello e giovanna la pazza, 1495-1506 ca. 03.JPG
Nữ vương của CastillaLeón
Tại vị26 tháng 11, năm 1504
12 tháng 4, năm 1555
(&0000000000000050.00000050 năm, &0000000000000137.000000137 ngày)
Tiền nhiệmIsabella IFerdinand V
Đồng cai trịPhilip I
Charles I
Kế nhiệmCharles I
Nữ vương của Aragon, Sicilia, Naples, Valencia, Sardegna, và Navarre
Bà Bá tước của Barcelona
Tại vị23 tháng 1, năm 1516
- 12 tháng 4, năm 1555
(&0000000000000039.00000039 năm, &0000000000000079.00000079 ngày)
Tiền nhiệmFernando II của Aragon
Cùng trị vìCharles V, Hoàng đế của Thánh chế La Mã
Kế nhiệmCharles I
Thông tin chung
Phối ngẫuPhilip I của Castilla
Hậu duệEleanor, Vương hậu nước Pháp
Charles V, Hoàng đế Thánh chế La Mã
Isabella, Vương hậu Đan Mạch
Ferdinand I, Hoàng đế Thánh chế La Mã
Mary, Vương hậu Bohemia
Catherine, Vương hậu Bồ Đào Nha
Hoàng tộcNhà Trastámara (khi sinh)
Nhà Habsburg (kết hôn)
Thân phụFernando II của Aragon
Thân mẫuIsabella I của Castilla
Sinh(1479-11-06)6 tháng 11 năm 1479
Toledo, Tây Ban Nha
Mất12 tháng 4 năm 1555(1555-04-12) (75 tuổi)
Tordesillas, Tây Ban Nha
An tángCapilla Real, Granada, Tây Ban Nha

Là con gái của Quân chủ Công giáo, Song vương Fernando II của AragonIsabella I của Castilla, Juana trở thành Trữ quân cho Aragon cùng Castilla sau cái chết liên tiếp của chị cùng anh trai. Từ việc hợp nhất xứ Castilla và Aragon, sự lên ngôi của Juana đã đánh dấu ấn quan trọng trong việc hình thành nhà nước Tây Ban Nha hiện đại. Juana kết hôn với Philip el Hermoso, người trở thành Quốc vương vào năm 1506, đại diện dòng họ nhà Habsburg trị vì Castilla do hệ thống "Jure uxoris", cho phép người chồng có quyền hoặc tước vị dựa vào hôn phối với người vợ, trở thành Philip I của Castilla. Thế nhưng Vua Phillip qua đời cùng năm đó không lâu. Những tưởng rằng Juana sẽ phải đến một Tu viện cho quãng đời còn lại khi cha bà là Quốc vương Fernando II tuyên bố quyền nhiếp chính của Castilla, Juana cuối cùng vẫn duy trì tư cách là Nữ vương của Castile, sau đó còn thuận lợi kế tục trở thành quân chủ của Aragon khi cha bà là Quốc vương Fernando II qua đời vào năm 1516. Theo sự kiện này, Juanna là vị quân chủ, cũng là Nữ vương đầu tiên của toàn bộ Tây Ban Nha thống nhất trong lịch sử Tây Ban Nha.

Từ năm 1517, con trai bà là Charles của Áo đến và tiếp nhận Vương vị của Castile cùng Aragon, trở thành Quốc vương Charles I của Castilla và Aragon, còn Juana tiếp tục cai trị cùng con trên cương vị là người đồng cai trị.

Thân thếSửa đổi

Nữ vương Juana xuất thân từ gia tộc nhà Trastámara lừng danh của hai Vương quốc cổ Castilla và Aragon, bà được sinh ra ở Toledo, kinh đô khi đó của Vương quốc Castile. Bà là người con thứ 3 và là con gái thứ hai của Quốc vương Fernando II của Aragon và Nữ vương Isabella I của Castilla. Trong gia đình hầu hết là con gái, Juana là chị của Catherine xứ Aragon, người sau này lấy Henry VIII của Anh và trở thành Vương hậu nước Anh.

Từ khi còn nhỏ, Juana là một người được đánh giá là thông minh và siêng năng, đồng thời là một học sinh giỏi. Mẹ bà là Nữ vương Isabella thường lui tới phòng học và kiểm tra bài vở của bà cùng với ba chị em gái khác là Isabella, Maria và Catherine.

Hôn nhânSửa đổi

Công nương xứ AsturiasSửa đổi

Nữ vương của toàn Tây Ban NhaSửa đổi

Lên ngôiSửa đổi

Cái chết của PhilipSửa đổi

Ferdinand nhiếp chínhSửa đổi

Con trai đồng vịSửa đổi

Cái chếtSửa đổi

Hậu duệSửa đổi

Tên Chân dung Ngày sinh và ngày mất Ghi chú
Eleanor của Áo   15 tháng 11 năm 1498
- 25 tháng 2 năm 1558
(59 tuổi)
Kết hôn với Quốc vương Manuel I của Bồ Đào Nha, sau tái hôn với Francis I của Pháp. Cuộc hôn nhân đầu của bà cho ra hậu duệ.
Karl V của đế quốc La Mã Thần thánh   24 tháng 2 năm 1500
– 21 tháng 9 năm 1558
(58 tuổi)
Kế thừa vị trí Hoàng đế của Thánh chế La Mã từ ông nội, Hoàng đế Maximiliam. Là vị Hoàng đế trứ danh, quân chủ quyền lực nhất Châu Âu đương thời.

Kết hôn với Isabella của Bồ Đào Nha - em họ bên họ ngoại, có hậu duệ là Philip II của Tây Ban Nha.

Isabella, Vương hậu của Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển   18 tháng 7 năm 1501
- 19 tháng 1 năm 1526
(24 tuổi)
Kết hôn với Quốc vương Christian II của Đan Mạch. Có hậu duệ.
Ferdinand I của đế quốc La Mã Thần thánh   10 tháng 3 năm 1503
- 25 tháng 7 năm 1564
(61 tuổi)
Một nhà quân sự lỗi lạc và hết mực trung thành dưới triều anh trai Karl V, và sau đó ông được anh trai chỉ định kế thừa vị trí Hoàng đế của Thánh chế La Mã.

Kết hôn với Anne của Bohemia và Hungary, có hậu duệ, bao gồm Hoàng đế Maximilian II của đế quốc La Mã Thần thánh.

Mary của Áo, Vương hậu Hungary   15 tháng 9 năm 1505
- 18 tháng 10 năm 1558
(53 tuổi)
Kết hôn với Quốc vương Louis II của Hungary, không có hậu duệ.

Sau khi Vua Louis II tử trận trong cuộc chiến với Đế quốc Ottoman, Mary trở thành nhiếp chính Hungary, về sau lại trở thành Nữ Thống chế của Hà Lan thuộc Áo.

Catherine của Áo, Vương hậu Bồ Đào Nha   14 tháng 1 năm 1507
- 12 tháng 2 năm 1578
(71 tuổi)
Khác với 5 người anh chị khác, Catherine bị giam cùng mẹ mình tại Tordesillas, mãi cho đến khi quá tuổi kết hôn, bà mới được anh trai là Hoàng đế của Thánh chế La Mã, Karl V, chỉ định làm vợ của người em họ là John III của Bồ Đào Nha. Có hậu duệ.

Tham khảoSửa đổi