Mở trình đơn chính

Mì ăn liền là một món mì, bao gồm từng vắt đã được sơ chế và sấy khô, với súp và/hoặc dầu gia vị, rau sấy. Bột súp thường ở trong một gói riêng, mặc dù trong trường hợp mì cốc (mì ly), bột súp thường rót sẵn trong cốc/ly. Một số sản phẩm mì ăn liền được đóng gói; những loại mì này có thể được chế nước sôi hoặc ăn trực tiếp từ gói hay ly. Vắt mì khô được thiết kế để nấu chín hoặc ngâm trong nước sôi trước khi ăn, nhưng vẫn có thể ăn ngay tại chỗ.

Mì ăn liền

Mama instant noodle block.jpg
2016 Indomie Mi Goreng Rendang NL 01.jpg
Mì ăn liền ở dạng khối điển hình (còn nguyên)
LoạiMì sợi
Vùng hoặc bangNhật Bản
Người sáng tạoMomofuku Ando
Thành phần chínhVắt mì (Bột lúa mì), các gói gia vị (súp, dầu, rau)
Nấu ăn:Mì ăn liền trên Wikibooks
Phương tiện liên quan tới Media: Mì ăn liền tại Wikimedia Commons

Các thành phần chính được sử dụng trong vắt mì thường là bột lúa mì, dầu cọ và gia vị. Thành phần phổ biến trong gói súp là muối, bột ngọt, gia vị và đường. Vắt mì khô ban đầu được tạo ra bằng cách làm khô mì bằng phương pháp chiên (mì chiên), và đây vẫn là phương pháp chính được sử dụng ở các nước châu Á. Tuy nhiên, những vắt mì sấy khô bằng không khí (mì không chiên) được ưa chuộng hơn ở các nước phương Tây.

Mì ăn liền được phát minh bởi Momofuku Ando (Go Go-Hok), nhân viên Nissin Food tại Nhật Bản.[1] Chúng được ra mắt vào năm 1958 dưới tên thương hiệu Chikin Ramen. Năm 1971, Nissin đã giới thiệu Cup Noodles, sản phẩm mì cốc đầu tiên. Mì ăn liền được bán trên thị trường trên toàn thế giới dưới nhiều tên thương hiệu.

Ramen, một món mì của Nhật Bản, đôi khi được sử dụng như tên gọi cho sản phẩm mì ăn liền của một số nhà sản xuất mì ăn liền Nhật Bản. Tại Mỹ, Ramen được xem như là tên gọi cho các sản phẩm mì ăn liền.[2]

Lịch sửSửa đổi

 
Mì xào từ mì gói

Mì ăn liền được phát minh bởi nhà phát minh người Đài Loan - Nhật Bản Momofuku Ando tại Nhật Bản. Nó được công ty của Ando, Nissin bán lần đầu tiên vào ngày 25 tháng 8 năm 1958 dưới tên thương hiệu Chikin Ramen.[3] Ando đã phát triển phương pháp làm khô mì xào sau khi chúng được sản xuất ra, tạo thành loại mì "ăn liền". Điều này làm khô mì và cho chúng thời hạn sử dụng lâu hơn, thậm chí vượt xa mì đông lạnh. Mỗi khối mì được ướp sẵn và được bán với giá 35 yên.

Ban đầu, do giá cả và sự mới lạ của nó, Chikin Ramen được coi là một mặt hàng xa xỉ, vì các cửa hàng tạp hóa Nhật Bản thường bán mì tươi với giá bằng 1/6 giá của chúng.[4][5] Mặc dù vậy, mì ăn liền cuối cùng đã trở nên phổ biến rộng rãi, đặc biệt là sau khi được Tập đoàn Mitsubishi thúc đẩy.[6] Ban đầu món này trở nên phổ biến trên khắp Đông Á, Nam ÁĐông Nam Á, nơi mà giờ đây mì ăn liền đã gắn bó chặt chẽ với văn hóa địa phương của các khu vực đó, cuối cùng mì ăn liền đã lan rộng và trở nên phổ biến trên hầu hết các khu vực khác trên thế giới.[7]

Năm 1971, Nissin đã giới thiệu Nissin Cup Noodles, một loại mì cốc được châm thêm nước sôi để nấu mì. Một sự đổi mới tiếp theo đã thêm rau khô vào cốc, tạo ra một món súp hoàn chỉnh ngay lập tức. Theo một cuộc thăm dò của Nhật Bản vào năm 2000, "Người Nhật tin rằng phát minh tốt nhất của họ trong thế kỷ XX là mì ăn liền".[8] Tính đến năm 2010, khoảng 96 tỷ khẩu phần mì ăn liền được tiêu thụ trên toàn thế giới mỗi năm. Trung Quốc tiêu thụ 42 tỷ gói mì ăn liền mỗi năm chiếm 44% lượng tiêu thụ trên toàn thế giới, Indonesia - 14 tỷ, Nhật Bản - 5,3 tỷ, Việt Nam - 4,8 tỷ, Hoa Kỳ - 4 tỷ. Bình quân đầu người, người Hàn Quốc tiêu thụ lượng mì ăn liền lớn nhất, 69 gói bình quân đầu người mỗi năm.[9]

Vấn đề sức khỏeSửa đổi

Mì ăn liền (sống)
Giá trị dinh dưỡng cho mỗi 100 g (3,5 oz)
Năng lượng1.895 kJ (453 kcal)
65 g
Chất xơ2.4 g
17 g
Chất béo bão hòa7.6 g
Chất béo không bão hòa đơn6.5 g
9 g
Vitamin
Thiamine (B1)
(61%)
0.7 mg
Riboflavin (B2)
(33%)
0.4 mg
Niacin (B3)
(36%)
5.4 mg
Folate (B9)
(37%)
147 μg
Chất khoáng
Sắt
(33%)
4.3 mg
Kali
(3%)
120 mg
Natri
(77%)
1160 mg

Một gói 80g
Tỷ lệ phần trăm xấp xỉ gần đúng sử dụng lượng hấp thụ thực phẩm tham chiếu (Khuyến cáo của Hoa Kỳ) cho người trưởng thành.
Nguồn: USDA

Mì ăn liền và những sản phẩm tương tự thường bị chỉ trích là thức ăn không tốt cho sức khỏe.[10][11] Một số tác hại của mì ăn liền có thể kể đến:[12]

  • Thiếu dinh dưỡng
  • Bệnh tim mạch
  • Hư thận, hại xương

Một suất mì ăn liền có rất nhiều carbohydrat nhưng ít chất xơ, vitaminkhoáng chất, chính vì vậy nếu dùng nhiều mì ăn liền sẽ dẫn đến nguy cơ bị mất cân bằng dinh dưỡng, béo bụng do tiêu thụ quá nhiều tinh bột.[12] Ngoài ra, gia vị của mì thường chứa mì chính và một lượng lớn muối không tốt cho sức khỏe.[13]

Ở Việt NamSửa đổi

 
Một bát mì gói Omachi

Do có nhiều loại mì, phở, miến, bánh đa sợi truyền thống nên các loại mì ăn liền ở Việt Nam khá đa dạng. Một số loại như phở ăn liền, miến đậu xanh ăn liền, bún ăn liền, hủ tiếu, bánh đa cua ăn liền, nui ăn liền đều đã có mặt trên thị trường. Mì ăn liền có thể dùng với trứng gà, hoặc ăn chung với lẩu, đây là những cách ăn phổ biến ở Việt Nam.

Mì ăn liền có thể bổ sung thành phần đậu xanh, khoai tây, trà xanh hoặc các dưỡng chất khác như canxi, chất xơ, Omega 3, các vitamin khác,... Tuy nhiên, nó chỉ có tính tăng cường, giàu dưỡng chất tùy theo mục tiêu đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, bản chất các sản phẩm này chưa phải là thực phẩm chức năng / dược phẩm.

Mì ăn liền trên thế giớiSửa đổi

Châu MĩSửa đổi

ArgentinaSửa đổi

Ở Argentina, mì ăn liền khá phổ biến và có thể dễ dàng được tìm thấy trong các siêu thị lớn nhỏ. Thương hiệu mì thường thấy là Sapporo Ichiban, hãng sản xuất mì ramen của Nhật. Hãng Machuran của cũng khá nổi tiếng tại đây. Cùng với việc di cư ào ạt của người Người Hoa hiện nay, các siêu thị của người Hoa cũng bày bán khá nhiều các mặt hàng mì ăn liền với đa dạng thể loại.

BrazilSửa đổi

Đã từ lâu, công ty chính sản xuất mì ăn liên ở Brazil là Nissin Miojo, và người dân Brazil thường gọi mì ăn liền là "Miojo" mặc dù tên gọi của nó là "lámen" hoặc "l'amen". Nhiều công ty khác, bao gồm MaggiNestlé cũng sản xuất mì ăn liền. Có nhiều loại mì khác nhau, trong đó có "Lámen Cremoso" với lớp sốt có nhiều kem, và "Lámen Hot" có vị cay nhờ tiêu, cũng như yakisobamì spaghetti. Khác với khái niệm ban đầu, người dân Brazil không chuẩn bị và dùng mì ăn liền như một món mì nước. Thay vào đó, họ chắt đi phần nước và ăn phần mì không như các món pasta.

MexicoSửa đổi

Mì ăn liền rất phổ biến tại México và được coi là một món ăn vặt. Nhiều hương vị khác nhau như vị chanhvị ớt rất phổ biến, thường được dùng với tôm. Mì ăn liền có trong tất cả các cửa hàng tạp hóa tại đất nước này. Mì ăn liền được đưa ra sử dụng lần đầu vào năm 1980 bởi Tập đoàn Maggi với tên gọi "Ramen Maggi Ăn liền", được đưa ra thị trường trong một túi nhựa nhỏ với các hương vị nhân tạo. Tuy nhiên nó không phổ biến lắm, cho đến năm 1990 mì li được đưa ra sử dụng bởi hãng Maruchan. Ngày nay, nhiều hãng mì ăn liên nội địa như "La Moderna" và "Herdez" đã phát triển được thương hiệu của mình.

Châu ÁSửa đổi

Trung QuốcSửa đổi

Thị trường mì ăn liền tại đây đa số tập trung vào mặt hàng cao cấp, thường có giá trên 1 Nhân dân tệ. Những thương hiệu lớn tại Trung Quốc có thể kể đến như Ting Yi, Uni-President, Hwa-Long,... Theo một thống kê gần đây, Trung Quốc hiện là thị trường sản xuất và tiêu thụ mì ăn liền lớn nhất thế giới với 100 triệu gói mì mỗi ngày.[14] Vào tháng 7 năm 2012, 211 thùng mì tôm của công ty sản xuất mì ăn liền Jinmailang Nissin đã bị thu hồi do bị phát hiện có hàm lượng axit cao, gây nôn mửa, tiêu chảy và ảnh hưởng tới gan.[15]

Hồng KôngSửa đổi

Người Quảng Đông đã có truyền thống nấu mì yi mien, một loại mì trứng vàng được phát minh vào thời nhà Thanh. Mì ăn liền hiện đại đầu tiên được giới thiệu rộng rãi với tên gọi "Doll Noodles" vào cuối thập niên 60 bởi Công ty Winner Food Products Ltd, hãng mà sau đó bị mua lại bởi Nissin vào năm 1984.

Việt NamSửa đổi

Với giá khá rẻ, trung bình từ 3.000 – 5.000 đồng/gói như hiện nay, chế biến nhanh và đơn giản, mì ăn liền là một loại thức ăn phổ biến tại Việt Nam.

Thị trường mì ăn liềnSửa đổi

 
Khu bán các loại mì gói tại Thương xá Tax, Sài Gòn

Việt Nam 2018 là một trong những nước tiêu thụ mì ăn liền hàng đầu tại châu Á và đứng thứ năm trên thế giới chỉ sau Trung Quốc, Indonesia, Nhật Bản và Ấn Độ với 53.5 gói/người/năm.[11][16] Theo thống kê của Bộ Công Thương, sản lượng mì ăn liền tại Việt Nam năm 2018 là 5,06 tỷ gói.[17]

Năm 2018 các nhà sản xuất mì ăn liền lớn tại Việt Nam gồm: Acecook Vietnam, Asia Foods, Vifon, Masan, Uniben...Trong đó Acecook Vietnam chiếm thị phần khoảng 65% tổng sản phẩm mì ăn liền cả nước,[18] và có kênh phân bố rộng rãi khắp nước,...

Văn hóa đại chúngSửa đổi

Tên gọi "mì ăn liền" ngoài việc chỉ một sản phẩm thực phẩm thì ở Việt Nam còn được dùng để chỉ về những bộ phim, ca khúc được công diễn mà không có nhiều giá trị nghệ thuật, dấu ấn trong lòng khán giả, những bộ phim, ca khúc chạy theo doanh thu, thời vụ và không có sức sống, sức ảnh hưởng lâu dài. Đây là tên gọi có tính phê bình.[19]

Không chỉ dùng để châm biếm những bộ phim, ca khúc kém chất lượng mà tên gọi "mì ăn liền" còn dùng để chỉ những người không chịu chủ động, dấn thân, muốn những cái xài được liền và có kết quả tức thì mà không muốn hoặc không cần đào tạo bài bản.[20]

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ "Nhà phát minh mì ăn liền chết" BBC News. Ngày 6 tháng 1 năm 2007
  2. ^ Forshee, Jill (2006). Culture and Customs of Indonesia. Westport, Connecticut: Greenwood Press. tr. 137. ISBN 978-0-313-33339-2. 
  3. ^ “Meet Momofuku Ando, inventor of Ramen Noodles”. 18 tháng 10 năm 2012. [nguồn tự xuất bản]
  4. ^ Beech, Hannah (13 tháng 11 năm 2006). “Momofuku Ando”. Time. 
  5. ^ “Nissin Foods – About Us”. 22 tháng 11 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 10 năm 2007. 
  6. ^ “Inventor of the Week Archive: Momofuku Ando”. MIT. 
  7. ^ Bartholomeusz, Rachel (11 tháng 5 năm 2016). “Embrace the instant noodle”. Special Broadcasting Service. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2018. 
  8. ^ “Japan votes noodle the tops”. BBC News. 12 tháng 12 năm 2000. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2007.  BBC News
  9. ^ “National Trends in Instant Noodles Demands”. World Instant Noodles Association (WINA). Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 6 năm 2012. 
  10. ^ “Thực phẩm ăn liền không tốt cho sức khỏe”. Hanoimoi online. 31/07/2006. Truy cập 31 tháng 7 năm 2012.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  11. ^ a ă Thuận Hải (31/07/2012). “Việt Nam tiêu thụ mì ăn liền thứ 4 thế giới”. Dân Việt. Truy cập 31 tháng 7 năm 2012.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  12. ^ a ă “Cảnh báo tác hại từ mì ăn liền”. afamily.vn. Ngày 27 tháng 7 năm 2012. Truy cập 31 tháng 7 năm 2012. 
  13. ^ “Mì ăn liền không nên... ăn liền”. afamily.vn. Ngày 9 tháng 8 năm 2010. Truy cập 31 tháng 7 năm 2012. 
  14. ^ “Việt Nam tiêu thụ mì ăn liền nhiều thứ 4 thế giới”. Gafin. Ngày 31 tháng 7 năm 2012. Truy cập 4 tháng 8 năm 2012. 
  15. ^ Hướng Dương (16/7/2012). “Mì ăn liền gây độc ở Trung Quốc”. ngoisao.net. Truy cập 4 tháng 8 năm 2012.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  16. ^ “Huyền thoại mì ăn liền đã đến Việt Nam”. vietnamnet.vn. 24/8/2012. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2012.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  17. ^ “Tổng lượng tiêu thụ mì ăn liền trên thế giới”. instantnoodles.org. 
  18. ^ LỮ Ý NHI – THẢO MINH (1 tháng 5 năm 2012). “Thị trường mì gói: Dai, xoắn và cay (Bài 1)”. Doanh nhân Sài Gòn Online. Truy cập 31 tháng 7 năm 2012. 
  19. ^ HOÀNG LÊ (5 tháng 7 năm 2012). “Phim truyền hình thời mì ăn liền”. Tuổi Trẻ Online. Truy cập 31 tháng 7 năm 2012. 
  20. ^ VŨ ĐỨC TRÍ THỂ (22/07/2012). “Sinh viên... mì ăn liền!”. Tuổi trẻ Online. Truy cập 31 tháng 7 năm 2012.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)

Liên kết ngoàiSửa đổi