Si Ma Cai là một huyện miền núi biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, Việt Nam.[1][2]

Si Ma Cai

Huyện
Scenery at Can Cau - Lao Cai Province - Vietnam - 06 (48210740921).jpg
Phong cảnh ở xã Cán Cấu
Hành chính
VùngTây Bắc Bộ
TỉnhLào Cai
Huyện lỵthị trấn Si Ma Cai
Phân chia hành chính1 thị trấn, 9 xã
Thành lập
  • 1966
  • 2000: tái lập từ huyện Bắc Hà
Địa lý
Tọa độ: 22°42′0″B 104°17′12″Đ / 22,7°B 104,28667°Đ / 22.70000; 104.28667Tọa độ: 22°42′0″B 104°17′12″Đ / 22,7°B 104,28667°Đ / 22.70000; 104.28667
Diện tích554 km²
Dân số (2019)
Tổng cộng37.490 người
Thành thị5.652 người (15%)
Nông thôn31.838 người (85%)
Mật độ68 người/km²
Dân tộc11 dân tộc
H'Mông: 82,52%,
Nùng: 12,25%.
Khác
Số điện thoại0214.3.796.011
Số fax0214.3.796.011
Websitehttp://simacai.laocai.gov.vn/

Địa lýSửa đổi

Huyện Si Ma Cai nằm ở phía đông bắc tỉnh Lào Cai, cách thành phố Lào Cai chừng 95 km, có vị trí địa lý:

Huyện Si Ma Cai có diện tích 234,54 km2, dân số năm 2004 là 26.753 người, gồm 11 dân tộc trong đó chủ yếu là người H'Mông (chiếm 82,52%), Nùng (chiếm 12,25%), La Chí (chiếm 0,75%), Cờ Lao (chiếm 3,98%), Phù Lá (chiếm 0,09%), Kinh (chiếm 0,28%).

Hành chínhSửa đổi

Huyện Si Ma Cai có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Si Ma Cai (huyện lỵ) và 9 xã: Bản Mế, Cán Cấu, Lùng Thẩn, Nàn Sán, Nàn Sín, Quan Hồ Thẩn, Sán Chải, Sín Chéng, Thào Chư Phìn.

Lịch sửSửa đổi

Nguồn gốc tên gọiSửa đổi

Hiện có 2 cách giải thích về tên gọi Si Ma Cai:

  • Thứ nhất: Vùng núi phía Bắc Việt Nam xưa kia có nhiều địa danh mang ý nghĩa thần thoại Rồng - Tiên thơ mộng, trong đó Sin Ma Cai có nghĩa là vùng đất đó xuất hiện con ngựa lạ. Huyền tích cho rằng có ngựa ấy là do Rồng của nhà trời đi kinh lý, thấy cảnh bồng lai nên hóa thành con ngựa to cao lừng lững, trông khác lạ so với ngựa thồ bình thường. Nơi có đông cư dân thì có phố chợ. Sin Ma Cai nghĩa là chợ có con ngựa lạ. Khi thành lập huyện tên Sin Ma Cai bị viết thành Si Ma Cai
  • Thứ hai: Thời kỳ trước khi người Pháp đặt chân đến vùng đất này, người dân thường gọi vùng này là "Xí Mã Cái" nghĩa là "Chợ phân ngựa" bởi mỗi khi họp chợ phiên, người dân ở đây mang theo rất nhiều ngựa đi chợ vì ngựa là phương tiện vận chuyển chủ yếu của dân vùng cao, cho nên thải ra rất nhiều phân ngựa. Sau này người Pháp đến cai trị, họ gọi chệch đi thành Si Ma Cai như ngày nay.

Lịch sửSửa đổi

Năm 1966, huyện Bắc Hà thuộc tỉnh Lào Cai được chia tách thành huyện Bắc Hà mới và huyện Si Ma Cai[3]. Huyện Si Ma Cai khi đó gồm 17 xã: Bản Mế, Cán Cẩu, Cán Hồ, Dào Dền Sán, Hồ Mù Chải, Lử Thẩn, Lùng Sán, Nàn Cảng, Nàn Sín, Nàn Thẩn, Nàn Vái, Quan Thần Sán, Seng Sui, Si Ma Cai, Sín Chéng, Sín Hồ Sán, Thào Chu Phìn.

Năm 1975, các tỉnh Yên Bái, Lào Cai và Nghĩa Lộ (trừ huyện Bắc Yên và huyện Phù Yên) sáp nhập thành tỉnh Hoàng Liên Sơn, huyện Si Ma Cai thuộc tỉnh Hoàng Liên Sơn[4].

Năm 1979, huyện Si Ma Cai lại sáp nhập vào huyện Bắc Hà[5].

Ngày 28 tháng 5 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 205-CP[6]. Theo đó:

  • Sáp nhập xã Dào Dền Sán và xã Nàn Vái thành một xã lấy tên là xã Nàn Sán
  • Sáp nhập xã Nàn Cảng và xã Si Ma Cai thành một xã lấy tên là xã Si Ma Cai
  • Sáp nhập xã Hồ Mù Chải và xã Sín Hồ Sán thành một xã lấy tên là xã Sán Chải
  • Sáp nhập xã Lùng Sán và xã Seng Sui thành một xã lấy tên là xã Lùng Sui.

Năm 1991, tỉnh Hoàng Liên Sơn chia tách thành 2 tỉnh là Yên Bái và Lào Cai, huyện Bắc Hà thuộc tỉnh Lào Cai[7].

Năm 2000, huyện Si Ma Cai được tái lập từ huyện Bắc Hà[8].

Ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết số 896/NQ-UBTVQH14[9]. Theo đó:

  • Sáp nhập 3 xã: Quan Thần Sán, Cán Hồ, Mản Thẩn thành xã Quan Hồ Thẩn
  • Sáp nhập 2 xã Lùng Sui và Lử Thẩn thành xã Lùng Thẩn
  • Thành lập thị trấn Si Ma Cai, thị trấn huyện lỵ huyện Si Ma Cai trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Si Ma Cai.

Huyện Si Ma Cai có 1 thị trấn và 9 xã như hiện nay.

Kinh tếSửa đổi

Si Ma Cai là huyện vùng cao biên giới, địa hình phức tạp, nhiều núi đá vôi đồi trọc. Do đó đất nông nghiệp rất ít, chỉ có khoảng 1/5 diện tích là ruộng bậc thang trồng lúa mỗi năm chỉ có một vụ, và một vụ trồng ngô trên các nương dốc. Ngô vẫn là lương thực chính của người dân địa phương. Do đó để phát triển kinh tế hạ tầng, Si Ma Cai vẫn phụ thuộc vào ngân sách của nhà nước cấp.

Du lịchSửa đổi

Hàng năm, mỗi khi xuân về, các xã của Si Ma Cai rộn ràng lễ hội "Say Sán" của người dân tộc H'Mông, hình thức giống như lễ hội xuống đồng của dân tộc Tày.

Huyện Si Ma Cai có nhiều buổi họp chợ phiên; Chợ Sín Chéng họp vào thứ 4 hàng tuần; chợ Cán Cấu họp thứ 7 hàng tuần và chợ Si Ma Cai họp chủ nhật hàng tuần. Các chợ vùng cao này còn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc vùng cao cho nên thu hút được khá nhiều khách du lịch quốc tế đến tham quan.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Thông tư 36/2013/TT-BTNMT ngày 30/10/2013 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Danh mục địa danh... phục vụ công tác thành lập bản đồ phần đất liền tỉnh Lào Cai. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 25/12/2018.
  2. ^ Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg của Chính phủ ngày 08/07/2004 ban hành Danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam có đến 30/6/2004. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 25/12/2018.
  3. ^ Quyết định 197-QĐ ngày 15/11/1966 về việc chia huyện Bắc Hà thuộc tỉnh Lào Cai thành hai huyện mới lấy tên là huyện Bắc Hà và huyện Si Ma Cai do Hội đồng Chính phủ ban hành.
  4. ^ Nghị quyết do Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ban hành ngày 27/12/1975 về việc hợp nhất một số tỉnh.
  5. ^ Quyết định 168-CP ngày 17/04/1979 về việc hợp nhất một số huyện và thị xã thuộc tỉnh Hoàng Liên Sơn do Hội đồng Chính phủ ban hành.
  6. ^ “Quyết định 205-CP năm 1981 về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc tỉnh Hoàng Liên Sơn”. 
  7. ^ Nghị quyết do Quốc hội khoá VIII, kỳ họp thứ 9 ngày 12/08/1991 ban hành về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
  8. ^ Nghị định số 36/2000/NĐ-CP ngày 18 tháng 8 năm 2000 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Bắc Hà để tái lập huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai.
  9. ^ Nghị quyết số 896/NQ-UBTVQH14

Liên kết ngoàiSửa đổi