Truyền thuyết Việt Nam

Hư cấu.

Truyền thuyết là một thể loại văn học dân gian, ra đời sau truyện thần thoại, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo, các nhân vật, sự kiện đều liên quan đến lịch sử, là những truyện truyền miệng kể lại truyện tích các nhân vật lịch sử hoặc giải thích nguồn gốc các phong cảnh địa phương theo quan niệm của nhân dân, biện pháp nghệ thuật phổ biến của nó là khoa trương, phóng đại, đồng thời nó cũng sử dụng yếu tố hư ảo, thần kỳ như cổ tích và thần thoại.

Văn học Việt Nam.png
    Văn học dân gian:

    Thần thoại
    Truyền thuyết
    Cổ tích
    Truyện cười
    Ngụ ngôn
    , Tục ngữ
    Thành ngữ
    Câu đố
    Ca dao
    Văn học dân gian dân tộc thiểu số
    Sân khấu cổ truyền

    Văn học viết (theo thời kỳ):

    Văn học đời Tiền Lê
    Văn học đời Lý
    Văn học đời Trần
    Văn học đời Lê Sơ
    Văn học đời Mạc
    Văn học đời Lê trung hưng
    Văn học đời Tây Sơn
    Văn học thời Nguyễn
    Văn học thời Pháp thuộc
    Văn học thời kỳ 1945-1954
    Văn học thời kỳ 1954-1975
    Văn học thời kỳ sau 1975

    Trào lưu sáng tác, hội đoàn, nhóm tác giả:

    Tao Đàn nhị thập bát tú
    Tao đàn Chiêu Anh Các
    Ngô gia văn phái
    Mạc Vân thi xã
    Hồng Sơn văn phái
    Phong trào Thơ mới
    Tự Lực Văn Đoàn
    (Trường phái văn chương Tự Lực)
    Nhóm xuất bản Tân Dân
    Nhóm Bàn Thành Tứ Hữu
    (Trường thơ Loạn)
    Nhóm Xuân Thu Nhã Tập
    Nhóm Dạ Đài
    Nhóm Tri Tân
    Nhóm Thanh Nghị
    Nhóm xuất bản Hàn Thuyên
    Nhân Văn – Giai Phẩm
    Nhóm Sáng Tạo
    Hội Nhà văn Việt Nam
    Văn đoàn độc lập Việt Nam

    Khác:

    Thơ chữ Nôm
    Thơ Hàn luật
    Ngâm khúc
    Truyện thơ Nôm
    Thơ lục bát
    Song thất lục bát
    Thơ tự do
    Trường ca hiện đại
    Kịch thơ Việt Nam
    Truyện truyền kỳ Việt Nam
    Tiểu thuyết Việt Nam
    Tiểu thuyết Quốc ngữ Nam Bộ
    Tiểu thuyết Tự Lực Văn Đoàn
    Văn chương nhóm xuất bản Tân Dân
    Văn học trung đại Việt Nam
    Văn học tiền chiến Việt Nam
    Văn học chữ Quốc ngữ
    Văn học Quốc ngữ Nam Bộ
    Văn học cách mạng - kháng chiến Việt Nam
    Văn học Nam tuyến
    Văn học Việt Nam hải ngoại
    Văn học hậu chiến Việt Nam
    (Văn học thời kỳ Đổi Mới)

    Xem thêm:

    Thể loại:Văn học Việt Nam

Dựa theo nội dung truyền thuyết Việt Nam có thể chia theo các thời kì sau:

GS. Lê Chí Quế đã đưa ra một số đặc trưng nghệ thuật của truyền thuyết dân gian như sau:

  1. Truyền thuyết dân gian được xây dựng trên cơ sở một cốt lõi lịch sử và được chắp thêm đôi cánh "thơ và mộng" nghĩa là sự hư cấu hoang đường. Yếu tố hoang đường trong truyền thuyết mang tính chất thi vị, làm tăng vẻ đẹp, sự oai hùng của nhân vật mà nhân dân kính trọng. Mặt khác nó còn biểu hiện sự rơi rớt của tín ngưỡng dân gian thời nguyên thủy và sự xâm nhập của những yếu tố tôn giáo sau này (Phật, Đạo).
  2. Nếu như thời gian trong thần thoại là buổi hồng hoang, khi trời đất chưa phân chia, con người chưa đông đúc, thời gian trong truyện cổ tích là thời quá khứ phiếm định "ngày xửa, ngày xưa", thì thời gian trong truyền thuyết là thời gian quá khứ - xác định. Truyền thuyết nào cũng kể về chuyện đã xảy ra rồi và vào một thời kỳ lịch sử nhất định nào đó (Vào thời đại Hùng Vương, cách đây 4000 năm, vào thời An Dương Vương cách đây trên 2000 năm, vào thời Hai Bà Trưng thế kỷ thứ I, Bà Triệu thế kỷ thứ III, Lê Lợi thế kỷ thứ XV...). Tuy nhiên thật khó mà đoán định khoảng cách giữa thời gian sự kiện và thời gian sáng tạo tác phẩm.
  3. Kết cấu của truyền thuyết gần giống kết cấu của thần thoại, cổ tích là kết cấu trực tuyến, không có đồng hiện và sự quay trở lại. Sự việc trong truyền thuyết không đầy đủ chi tiết như trong sử biên niên. Phần giới thiệu lai lịch nhân vật và kết cục cuộc đời thường được hư cấu kỳ diệu: Đinh Bộ Lĩnh là con của Rái Cá, Bà Trưng mất một cách đột ngột sau đêm ngủ say và hồn bay lên trời làm phúc thần, tạo nên mưa thuận gió hòa cho hạ giới.
  4. Truyền thuyết thường gắn với các di tích vật chất (gò, đồi, sông, suối...), các di tích văn hóa (đền thờ, tháp, chùa, tượng...) các phong tục và lễ hội (hội Dóng, hội Kiếp bạc, giỗ trận Đống Đa...)[1]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Lê Chí Quế (chủ biên), Văn học dân gian Việt Nam. Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội, 1999.

Có thể tham khảo các truyện Lạc Long Quân- Âu Cơ; Bánh Chưng - Bánh Giầy; Thánh Gióng; Sơn Tinh - Thủy Tinh; Sự tích Hồ Gươm;.....