Tuyến số 3 (Đường sắt đô thị Hà Nội)

Tuyến số 3: Trôi - Nhổn - Hoàng Mai (giai đoạn 1: Nhổn - Ga Hà Nội) hay Tuyến Văn Miếu là tuyến đường sắt đô thị đang được xây dựng và là một phần của hệ thống mạng lưới Đường sắt đô thị Hà Nội. Tuyến được chia làm 3 giai đoạn thi công:

  • Tuyến 3.1 (Nhổn - Ga Hà Nội): Bắt đầu từ ga Nhổnquận Bắc Từ Liêm và kết thúc ở ga Hà Nộiquận Đống Đa, đi qua 8 ga trên cao và 4 ga ngầm với tổng chiều dài là 12,5km, trong đó đoạn trên cao (Nhổn–Cầu Giấy) dài 8,5km và đoạn đi ngầm (Cầu Giấy –Ga Hà Nội) dài 4km, depot đặt tại Nhổn.[2]
  • Tuyến 3.2 (Ga Hà Nội - Hoàng Mai): Đi ngầm hoàn toàn với tổng chiều dài 8,786km, với đoạn đi ngầm là 8,13km, đoạn hầm hở dẫn dài 0,57km và đoạn đi trên mặt đất dài 0,086km. Đoạn tuyến có 7 ga ngầm với 2 ống hầm kép chạy song song theo đường Trần Hưng Đạo - Trần Thánh Tông - Kim Ngưu - Nguyễn Tam Trinh. Chi phí thực hiện dự án khoảng 40.577 tỷ đồng (tương đương 1,8 triệu USD). Dự kiến đi vào hoạt động trước năm 2030 theo mục tiêu hoàn thiện mạng lưới metro của UBND TP Hà Nội[3].
  • Tuyến 3.3 (Nhổn - kéo dài lên Sơn Tây) dài 36km hiện chưa rõ phương án và chi phí đầu tư cụ thể.
Tuyến số 3: Trôi - Nhổn - Hoàng Mai
T3
Ga Chùa Hà trên đường Cầu Giấy.
Thông tin chung
KiểuTàu điện ngầm
Hệ thống Đường sắt đô thị Hà Nội
Tình trạngĐang hoàn thiện
Ga đầuGa Nhổn
(Bắc Từ Liêm, Hà Nội) (Giai đoạn 1)
Ga cuốiGa Hà Nội
(Đống Đa, Hà Nội) (Giai đoạn 1)
Nhà ga12 (Giai đoạn 1)
Số lượt kháchTối đa 7,360 lượt khách/giờ/hướng
Địa chỉ webTuyến số 3
Hoạt động
Sở hữuĐường sắt Việt Nam
Điều hànhCông ty Đường sắt Hà Nội
Trạm bảo trìNhổn
Thế hệ tàuAlstom Metropolis sản xuất, 10 đoàn x 4 toa[1]
Thông tin kỹ thuật
Chiều dài tuyến12,5 km (7,8 mi) (Giai đoạn 1)
57,29 km (35,60 mi) (Hoàn thành)
Khổ đường sắt1.435 mm (4 ft 8 12 in) Khổ tiêu chuẩn
Điện khí hóaRay thứ ba 750V DC
Tốc độ80 km/h (50 mph)
Bản đồ hành trình

Depot Nhổn
T3-S01 Nhổn
T3-S02 Minh Khai
T3-S03 Phú Diễn
Đường sắt Bắc Hồng – Văn Điển
Sông Nhuệ
T3-S04 Cầu Diễn
T3-S05 Lê Đức Thọ
Đường Vành đai 3
T3-S06 Đại học Quốc gia
T3-S07 Chùa Hà
Sông Tô Lịch
Đường Vành đai 2
T3-S08 Cầu Giấy
T3-S09 Kim Mã
Left arrow Yên Nghĩa T2A
T3-S10 Cát Linh
T3-S11 Văn Miếu
Left arrow Đường sắt Bắc Nam/Đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng Right arrow
T3-S12 Hà Nội Left arrow Ngọc Hồi – Yên Viên Right arrow T1

Đây là tuyến đường sắt đô thị thứ hai dự kiến sẽ được đưa vào hoạt động tại Hà Nội sau Tuyến số 2A (Tuyến Cát Linh).

Tuyến đường sắt được đầu tư xây dựng bởi Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội và được công ty Systra của Pháp tư vấn thiết kế, bắt đầu khởi công xây dựng từ năm 2010. Dự kiến trong giai đoạn 1, đoạn trên cao sẽ được khai thác thương mại vào tháng 12 năm 2022, còn đoạn ngầm không thông tin thời gian hoàn thành.[4] Ngày 19 tháng 5 năm 2022, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội có văn bản đề xuất UBND TP.Hà Nội lùi thời gian thực hiện dự án hoàn thành năm 2022 sang hoàn thành năm 2029, cụ thể vận hành thương mại đoạn trên cao trong năm 2022, vận hành toàn tuyến vào năm 2027 (thay vì cuối năm 2023 như tiến độ điều chỉnh cuối năm 2021); hoàn thành bảo hành và quyết toán năm 2029, đồng thời kiến nghị tăng tổng mức đầu tư thêm khoảng 202 triệu Euro.[5]

Với việc chậm tiến độ và liên tục lỡ hẹn ngày hoàn thành dự án đường sắt Nhổn - ga Hà Nội, tính đến tháng 9 năm 2022, tổng mức đầu tư dự án lên 34.532 tỷ đồng.[6]

Thi công

sửa

Ban đầu, dự án dự kiến được khởi công vào năm 2006 và đưa vào hoạt động vào năm 2010. Tuy nhiên, sau đó dự án bị dừng triển khai và tiếp tục khởi động lại vào năm 2010, dự kiến hoàn thành vào năm 2015. Sau đó, dự án thi công ì ạch, liên tục phải lùi ngày hoàn thành. Đến năm 2016, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội thông báo lại dự án phải tiếp tục lùi ngày hoàn thành về năm 2019. Đại diện các nhà thầu cam kết cố gắng đảm bảo tiến độ đề ra để tuyến Metro khai thác thương mại vào năm 2021, sau là 2022.

Dự án vay vốn ODA của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), Ngân hàng đầu tư châu Âu (EIB) và Chính phủ Pháp (DGT). Tổng số vốn đầu tư ước tính lên tới 1,2 tỷ USD. Sau đó, công trình tiếp tục đội vốn thêm gần 400 triệu Euro.

Theo tiến độ, tháng 1/2017 là hạn phải hoàn thành các hạng mục thi công đoạn đi trên cao, nhưng thời điểm tháng 11/2016 mới hoàn thành được khoảng 50% công việc, trong đó mới lao lắp dầm được khoảng 1 km, còn toàn bộ các nhà ga mới chỉ đổ xong phần cột trụ, đồng thời còn nhiều phần cột trụ đỡ vẫn chưa được hoàn thiện.

Đối với phần ga ngầm, hiện gói thầu đã được đấu thầu xong đầu năm 2016, song việc triển khai trong đó công việc giải phóng mặt bằng gặp rất nhiều khó khăn nên vẫn chưa khởi công được. Dự kiến đã khởi công cuối năm 2017. Thời gian thi công phần công trình ngầm ít nhất là 49 tháng.

Tính đến năm 2021, tiến độ tổng thể chung đạt khoảng 74% (đoạn trên cao đạt 89,5%; tiến độ đoạn ngầm 32,2%).[7]

Để thi công gói thầu: tuyến các ga ngầm, phần đường phía trên công trình tại khu vực thi công các nhà ga ngầm sẽ bị cấm toàn bộ để thi công - đào mở. Thời gian cấm đường khoảng 1 năm 6 tháng. Như ga Kim Mã (vị trí bến xe Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội), sẽ đóng cả đoạn đường Kim Mã từ nút giao với Đào Tấn tới cầu vượt Nguyễn Chí Thanh; ga Cát Linh, sẽ đóng đường Cát Linh từ ngã 5 Cát Linh - Giảng Võ tới nút giao Cát Linh - Trịnh Hoài Đức, ga Văn Miếu đóng đoạn phố Quốc Tử Giám đoạn từ phố Văn Miếu đến cuối phố Ngô Sĩ Liên; ga Hà Nội đóng đoạn phố Trần Hưng Đạo đoạn từ đường Lê Duẩn đến Dã Tượng.[8]

Nhà ga

sửa

Tuyến số 3 giai đoạn 1 có tổng cộng 12 ga bao gồm 8 ga trên cao và 4 ga ngầm, trong đó có ga Phú Diễn, Kim Mã, Cát Linh, và Hà Nội là các ga trung chuyển. Ngoài ra các nhà ga trên cao được bố trí độ giãn cách từ 700–800m ở gần các khu vực điểm dân cư, chợ giúp thuận tiện cho người dân đi lại.[9]

Số Tên ga Tuyến trung chuyển Khoảng cách Tổng khoảng cách Khu vực
Tiếng Việt Tiếng Anh Quận Phường
T3S01 Nhổn Nhon   20A, 29, 92, 117 0.0 0.0 Bắc Từ Liêm Minh Khai
T3S02 Minh Khai Minh Khai 1.1 1.1
T3S03 Phú Diễn Phu Dien   Tuyến Bắc Hồng – Văn Điển
T6 Tuyến số 6
T8 Tuyến số 8
1.1 2.2 Phúc Diễn
T3S04 Cầu Diễn Cau Dien 0.8 3.0 Nam Từ Liêm Cầu Diễn
T3S05 Lê Đức Thọ Le Duc Tho 1.1 4.1 Cầu Giấy Mai Dịch
T3S06 Đại học Quốc gia National University 1.0 5.0 Dịch Vọng Hậu
T3S07 Chùa Hà Chua Ha 1.2 6.2 Dịch Vọng
T3S08 Cầu Giấy Cau Giay 1.1 7.3 Ba Đình Ngọc Khánh
T3S09 Kim Mã Kim Ma T5 Tuyến số 5
T3S10 Cát Linh Cat Linh T2A Tuyến số 2A Đống Đa Cát Linh
T3S11 Văn Miếu Van Mieu Quốc Tử Giám
T3S12 Hà Nội Ha Noi   Tuyến Bắc - Nam
  Tuyến Hà Nội - Hải Phòng
  Tuyến Hà Nội – Đồng Đăng
  Tuyến Hà Thái
  Tuyến Hà Nội – Lào Cai
T1 Tuyến 1
Văn Miếu

Thiết kế

sửa

Hướng tuyến

sửa

Trong giai đoạn 1, điểm đầu của Tuyến bắt đầu tại Nhổn, chạy dọc Quốc lộ 32, qua Cầu Diễn, theo đường Hồ Tùng Mậu, vượt trên qua đường Vành đai 3, Xuân Thủy, Cầu Giấy, vượt trên đường vành đai 2 đến trước công viên Thủ Lệ rẽ theo đường Kim Mã đến vị trí phó Nguyễn Văn Ngọc, tại điểm này, tuyến bắt đầu hạ ngầm, chạy theo đường Kim Mã, qua Cát Linh, Quốc Tử Giám, xuyên ngầm dưới ga Hà Nội và kết thúc tại đường Trần Hưng Đạo trước cửa Ga Hà Nội. Depot giai đoạn 1 đặt tại Nhổn, có diện tích khoảng 15 ha (tại các phường Minh Khai & Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm).

Đầu máy toa xe

sửa
 
Một đoạn của tuyến đã được lao lắp dầm trên đường Cầu Diễn

Tuyến số 3 giai đoạn 1 sử dụng 10 đoàn tàu mẫu Alstom Metropolis, mỗi đoàn tàu có 4 toa gồm 2 toa động cơ có cabin, 1 toa động cơ và 1 toa đầu kéo (về sau có thể kéo dài lên 5 toa), sử dụng động lực phân tán (EMU) với động cơ đặt dưới gầm tàu, tiếp điện áp thấp 750V DC từ ray thứ 3 song song với đường ray bằng 1 bộ tiếp điện lắp dưới gầm tàu, mỗi toa rộng từ 2.75–3m, rộng 3.69m và dài 20m. Mỗi tàu có sức chưa tối đa 920 hành khách. Trên tàu có đủ điều hòa, loa phát thanh, đèn LED tự động điều chỉnh độ sáng, hệ thống camera quan sát và nhiều trang bị khác. Bên trong có chỗ dành riêng cho xe lăn, chỗ cho người cao tuổi.[10] Mỗi đoàn tàu có khả năng chở từ 944 – 1124 người với mật độ 6.6 - 8 người/m², vận hành ở tốc độ thương mại khoảng 35km/h và tốc độ thiết kế 80km/h. Đoàn tàu đầu tiên trong tổng số 10 đoàn tàu đã được chuyển về Việt Nam vào tháng 10 năm 2020, đoàn tàu thứ 10 đã được chuyển về Việt Nam vào tháng 9 năm 2021.

Phía ngoài tàu được sơn màu trắng, hồng, đen và xanh cốm, biểu trưng cho lá mạ và thanh long, cũng là màu của nông sản Việt Nam,[11] đầu tàu được trang trí bằng biểu tượng Khuê Văn Các.

Đường ray đôi loại B chuẩn châu Âu khổ 1,435mm tiêu chuẩn.

Kết nối

sửa

Tuyến Metro số 3 được thiết kế phù hợp để kết nối với các phương tiện vận tải hành khách công cộng (đường sắt quốc gia, xe bus, BRT, taxi) và các Tuyến Metro khác trong tương lai:

Ảnh hưởng đến người dân

sửa

Tham khảo

sửa
  1. ^ “French consortium to deliver Hanoi Metro Line 3”.
  2. ^ “Tuyến số 3”.
  3. ^ Trang, Ngọc (30 tháng 5 năm 2024). “Liên minh châu Âu tài trợ nghiên cứu đường sắt Ga Hà Nội - Hoàng Mai”. Báo Kinh tế đô thị - Đọc tin tức thời sự kinh tế 24h mới nhất. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2024.
  4. ^ “Metro Nhổn - ga Hà Nội chạy đoạn trên cao vào cuối năm 2022”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2021.
  5. ^ “Dự án 'rùa' Nhổn – ga Hà Nội: Lại xin tăng vốn, lùi tiến độ”. Báo điện tử Tiền Phong. 19 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2022.
  6. ^ News, V. T. C. (17 tháng 9 năm 2022). “Đường sắt Nhổn - ga Hà Nội phá vỡ 'kỷ lục' đội vốn, chậm tiến độ”. Báo điện tử VTC News. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2022.
  7. ^ “Metro Nhổn - ga Hà Nội chạy đoạn trên cao vào cuối năm 2022”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2022.
  8. ^ Dự án "rùa" thế kỷ - metro Nhổn - ga Hà Nội: Lại chậm tiến độ?
  9. ^ Thiết kế tuyến tàu điện Nhổn - ga Hà Nội bị chê
  10. ^ Việt Hùng; Trọng Đảng (ngày 18 tháng 1 năm 2017). “Năm 2021, Hà Nội có tàu điện ngầm”. Tiền Phong. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2017.
  11. ^ “Hanoi Reveals Train Designs for Metro Line 3, Seeks Public Feedback”. Urbanist Hanoi. ngày 8 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2018.

Liên kết ngoài

sửa