Mở trình đơn chính

Bắc Kạn

Tỉnh của Việt Nam
(đổi hướng từ Bắc Cạn)

Bắc Kạn là một tỉnh thuộc vùng Đông Bắc Bộ, Việt Nam [1][2]. Bắc Kạn có tỉnh lỵ là thành phố Bắc Kạn, cách thủ đô Hà Nội 160 km.

Bắc Kạn

Tỉnh
Ba Be Lake 7.jpg
Hành chính
VùngĐông Bắc Bộ
Tỉnh lỵThành phố Bắc Kạn
Trụ sở UBNDTổ 1, phường Phùng Chí Kiên, thành phố Bắc Kạn
Phân chia hành chính1 thành phố, 7 huyện
Chính quyền
Chủ tịch UBNDLý Thái Hải
Chủ tịch HĐNDNguyễn Văn Du
Chánh án TANDLương Văn Cường
Viện trưởng VKSNDBàn Văn Thạch
Bí thư Tỉnh ủyNguyễn Văn Du
Địa lý
Tọa độ: 22°09′41″B 105°49′50″Đ / 22,161335°B 105,830498°Đ / 22.161335; 105.830498Tọa độ: 22°09′41″B 105°49′50″Đ / 22,161335°B 105,830498°Đ / 22.161335; 105.830498
Diện tích4.860,0 km²
Dân số (1/4/2019)
Tổng cộng313.905 người
Thành thị64.998 người (20,7%)
Nông thôn248.907 người (79,2%)
Mật độ67 người/km²
Dân tộcTày, Kinh, H'Mông, Dao, Nùng, Hoa
Khác
Mã hành chínhVN-53, 06 [1]
Mã bưu chính26xxxx
Mã điện thoại209
Biển số xe97
Websitebackan.gov.vn

Trước đây đôi khi tên tỉnh được viết là Bắc Cạn, tuy nhiên tên Bắc Kạn được coi là chính thức và tính Bắc Kạn có con dấu khắc chữ "Bắc Kạn" để chỉ đơn vị tỉnh [3]. Tên có nguồn gốc từ từ Hán-Việt "Bắc Cản" (Hán tự: 北扞,theo tấm bia tại hòn Bà Góa, hồ Ba Bể, khắc thời Khải Định) đã được Tày - Nùng hóa thành "Bắc Cạn".

Mục lục

Địa lýSửa đổi

Bắc Kạn là một tỉnh miền núi cao, địa hình bị chi phối bởi những dãy núi vòng cung quay l­ưng về phía đông xen lẫn với những thung lũng. Bắc Kạn có thể phân thành 3 vùng nh­ư sau:

  • Vùng phía Tây và Tây Bắc: bao gồm các mạch núi thuộc khu vực huyện Chợ Đồn, Pác Nặm, Ba Bể chạy theo hư­ớng vòng cung Tây Bắc – Đông Nam, định ra h­ướng của hệ thống dòng chảy lư­u vực sông Cầu. Dãy núi cao nhất là Phia Bjóoc - 1578m.
  • Vùng phía Đông và Đông Bắc: hệ thống núi thuộc cánh cung Ngân Sơn chạy theo hư­ớng Bắc - Nam, mở rộng thung lũng về phía Đông Bắc.
  • Vùng trung tâm: vùng địa hình thấp, kẹp giữa một bên là dãy núi cao thuộc cánh cung sông Gâm ở phía Tây, với một bên là cánh cung Ngân Sơn ở phía Đông.

Địa giới hành chính tỉnh Bắc Kạn:

Diện tích đất tự nhiên của tỉnh là 4.859 km², dân số năm 2019 là 313.905 người, gồm 7 dân tộc (Tày, Nùng, Kinh, Dao, H'Mông, HoaSán Chay) sinh sống, trong đó dân tộc thiểu số chiếm hơn 80%, khu vực thành thị chiếm 20,7%, khu vực nông thôn là 79,2%. Đây cũng là tỉnh ít dân nhất Việt Nam với hơn 300.000 dân.

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, toàn tỉnh có 4 tôn giáo khác nhau đạt 13.565 người, nhiều nhất là đạo Tin Lành có 13.077 người, tiếp theo là Công giáo đạt 332 người, Phật giáo có 153 người và Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam có ba người.[4] Hiện tại (2019), Bắc Kạn là địa phương có số dân theo đạo Công giáo ít nhất toàn quốc với 550 tín hữu, chiếm 0,2% dân số toàn tỉnh và cũng là một trong những địa phương có số dân theo đạo Tin Lành đông đảo nhất miền Bắc Việt Nam với hơn 23.000 tín hữu.

Lịch sửSửa đổi

Năm 1890, chính quyền bảo hộ của thực dân Pháp chia tỉnh Thái Nguyên (cũ) thành 2 tỉnh Thái Nguyên và Bắc Cản.

Năm 1965, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành quyết định sáp nhập 2 tỉnh Thái Nguyên và Bắc Cạn thành tỉnh Bắc Thái, gồm thành phố Thái Nguyên, thị xã Bắc Cạn và 12 huyện: Bạch Thông, Chợ Đồn, Chợ Rã, Đại Từ, Định Hóa, Đồng Hỷ, Na Rì, Ngân Sơn, Phổ Yên, Phú Bình, Phú Lương, Võ Nhai.

Ngày 14 tháng 4 năm 1967, chuyển thị xã Bắc Cạn thành thị trấn Bắc Cạn thuộc huyện Bạch Thông.

Ngày 28 tháng 12 năm 1978, chuyển 2 huyện Ngân Sơn, Chợ Rã về tỉnh Cao Bằng vừa được tái lập quản lý.

Ngày 6 tháng 11 năm 1984, huyện Chợ Rã (khi đó thuộc tỉnh Cao Bằng) đổi tên thành huyện Ba Bể.

Ngày 16 tháng 7 năm 1990, tái lập thị xã Bắc Kạn từ huyện Bạch Thông.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX ra nghị quyết chia tỉnh Bắc Thái để tái lập tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên. Đồng thời, chuyển 2 huyện Ngân Sơn, Ba Bể của tỉnh Cao Bằng trở về tỉnh Bắc Kạn. Tỉnh Bắc Kạn có thị xã Bắc Kạn và 5 huyện: Ba Bể, Bạch Thông, Chợ Đồn, Na Rì, Ngân Sơn.

Năm 1999, chia huyện Bạch Thông thành 2 huyện: Bạch ThôngChợ Mới.

Năm 2003, chia huyện Ba Bể thành 2 huyện: Ba BểPác Nặm.

Năm 2015, chuyển thị xã Bắc Kạn thành thành phố Bắc Kạn.

Hành chínhSửa đổi

Tỉnh Bắc Kạn có 8 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 1 thành phố và 7 huyện, được phân chia thành 122 đơn vị hành chính cấp xã gồm có 6 phường, 6 thị trấn và 110 xã.

Danh sách các đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Bắc Kạn
Tên Dân số (người)2019 Hành chính
Thành phố (1)
Bắc Kạn 64.998 6 phường, 2 xã
Huyện (7)
Ba Bể 46.350 1 thị trấn, 15 xã
Bạch Thông 30.216 1 thị trấn, 16 xã
Tên Dân số (người)2009 Hành chính
Chợ Đồn 48.112 1 thị trấn, 21 xã
Chợ Mới 36.747 1 thị trấn, 15 xã
Na Rì 37.000 1 thị trấn, 21 xã
Ngân Sơn 27.680 1 thị trấn, 10 xã
Pác Nặm 26.131 10 xã

Kinh tếSửa đổi

Bắc Kạn Là tỉnh vùng núi cao, có địa hình phức tạp, cơ sở vật chất và kinh tế chưa phát triển. Tuy nhiên những năm gần đây tỉnh Bắc Kạn đã có một số bước phát triển đáng kể. Một số chỉ tiêu kinh tế của tỉnh năm 2011: Tổng giá trị gia tăng (theo giá cố định 1994) ước đạt 1.477.155 triệu đồng, tăng 13% so với năm 2010 (kế hoạch 13,5%), trong đó khu vực kinh tế nông, lâm, ngư nghiệp đạt 551.839 triệu đồng, tăng 11,36% (kế hoạch 7,5%); khu vực kinh tế công nghiệp - XDCB đạt 298.426 triệu đồng, tăng 2,64% (kế hoạch 23%); khu vực kinh tế các ngành dịch vụ đạt 626.890 triệu đồng, tăng 20,29% (kế hoạch 14%). Tổng giá trị gia tăng (theo giá thực tế) ước đạt 4.349.665 triệu đồng, tăng 22,81% so với năm 2010. Thu nhập bình quân đầu người đạt 14,6 triệu đồng, tăng 2,7 triệu đồng so với năm 2010. Cơ cấu kinh tế: Khu vực nông - lâm nghiệp chiếm 42%; khu vực công nghiệp - xây dựng cơ bản chiếm 14,2%; khu vực dịch vụ chiếm 43,8%. So với cùng kỳ năm 2010, khu vực kinh tế nông - lâm nghiệp tăng 3,5%, công nghiệp - xây dựng giảm 3%; dịch vụ tăng 0,4%. Tỉnh đã hoàn thành chương trình hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg của Chính phủ. Qua hơn 2 năm triển khai thực hiện đã xây dựng 2.601/2.629 nhà cho hộ nghèo (còn lại 28 hộ không có nhu cầu làm nhà). Các chương trình, dự án, mô hình giảm nghèo tiếp tục được các cấp, ngành, đoàn thể tổ chức thực hiện hiệu quả. Tỷ lệ hộ nghèo ước giảm 6% (xuống còn 26,13%).

Bắc Kạn có thế mạnh phát triển ngành công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản, vật liệu xây dựng, nông lâm nghiệp và du lịch.

Trong bảng xếp hạng về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam năm 2014, tỉnh Bắc Kạn xếp ở vị trí thứ 57/63 tỉnh thành.[5]

Du lịchSửa đổi

 
Động Puông ở Hồ Ba Bể
 
Thác Đầu Đẳng trên sông Năng
thuộc Vườn quốc gia Ba Bể

Bắc Kạn là tỉnh giàu tiềm năng du lịch bởi sự phong phú của tài nguyên, khoáng sản và nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc miền núi đông bắc Việt Nam.

  • Hồ Ba Bể là danh thắng thiên nhiên được công nhận là di tích lịch sử văn hoá Quốc gia năm 1996, Năm 2011 được UNESCO công nhận Ba Bể là khu Ramsar - Đây là khu bảo tồn đất ngập nước có tầm quan trọng của thế giới và là một trong 20 hồ nước ngọt đẹp nhất thế giới. Hội xuân Ba Bể được tổ chức vào tháng giêng âm lịch hàng năm.
  • Căn cứ địa cách mạng ATK Chợ Đồn: Một trong những khu căn cứ của chủ tịch Hồ Chí Minh và các cán bộ cấp cao của Đảng Cộng sản Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp.
  • Khu di tích lịch sử Nà Tu, xã Cẩm Giàng, huyện Bạch Thông nơi Hồ Chí Minh đã tặng lực lượng thanh niên xung phong 4 câu thơ vào năm 1951 "Không có việc gì khó, Chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển, Quyết chí ắt làm nên".
  • Ngoài ra phải kể đến những danh thắng nổi tiếng như: động Puông, động Hua Mạ, động Nàng Tiên, động Nả Phoòng, động Ba Cửa, hang Sơn Dương, khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ.

Giao thôngSửa đổi

Trên địa bàn tỉnh có tuyến Quốc lộ 3, Quốc lộ 3B, Quốc lộ 279, quy hoạch đường tỉnh 258 thành QL 3C. Ngoài ra còn các tỉnh lộ 245, 254, 255, 256, 257, 258, 258B, 259. Hiện cơ bản đã hoàn thành tuyến cao tốc Thái Nguyên - Chợ Mới (nối với cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên thành cao tốc Hà Nội - Chợ Mới, trong tương lai nối lên trung tâm tỉnh), giúp giảm lưu lượng xe và thời gian di chuyển so với quốc lộ 3 cũ.

Hình ảnhSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ a ă Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg của Chính phủ ngày 08/07/2004 ban hành Danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam có đến 30/6/2004. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 11/04/2019.
  2. ^ Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
  3. ^ Thống nhất dùng tên tỉnh Bắc Kạn trên cả nước. Vietnam plus, 13/01/2010. Truy cập 11/04/2019.
  4. ^ Kết quả toàn bộ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở Việt Nam năm 2009, Tổng cục Thống kê Việt Nam.
  5. ^ “PCI 2011: Lào Cai và Bắc Ninh 'vượt vũ môn' ngoạn mục”. Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2012. 

Liên kết ngoàiSửa đổi