Lý Vệ

Là quan viên của nhà Thanh. Ông đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi các cải cách của Ung Chính và từng đảm nhiệm nhiều vai trò trong triều đình nhà Mãn Thanh

Lý Vệ (chữ Hán: 李卫, 2 tháng 2 năm 1688 - 1738), tên tựHựu Giới (又玠), hiệuMẫn Đạt (敏达), là quan viên của nhà Thanh. Ông đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi các cải cách của Ung Chính và từng đảm nhiệm nhiều vai trò trong triều đình nhà Mãn Thanh. Được xưng là "Tam đại mô phạm" dưới thời Ung Chính cùng với Ngạc Nhĩ TháiĐiền Văn Kính.

Cuộc đờiSửa đổi

Lý Vệ quê ở Đồng Sơn, Giang Nam (nay là Từ Châu, Giang Tô). Ông mồ côi cha mẹ từ năm 10 tuổi. Lý Vệ không biết nhiều chữ, nhưng ông rất giỏi võ thuật.[1]

Năm Khang Hi thứ 56 (1717), nhờ quyên tiền mà ông được giữ chức Viên ngoại lang của Binh bộ.

Năm thứ 58 (1719), ông được chuyển vào bộ Hộ làm chức Lang trung.

Từ năm Khang Hi thứ 61 (1722) đến năm Ung Chính thứ 2 (1724), ông quản lý diêm vận ở Vân Nam.

Năm Ung Chính thứ 2 (1724), ông nhậm chức Vân Nam Bố chính sử, kiêm quản lý diêm vụ.

Năm thứ 3 (1725), Lý Vệ được bổ nhiệm làm Tổng đốc ở Chiết Giang, tại đây ông đã thực thi chính sách "Than đinh nhập mẫu"[2]. Cùng năm, ông kiêm nhiệm Đô sát viện hữu Phó đô Ngự sử. Trước khi Lý Vệ nhậm chức, Chiết Giang Tuần phủ từng có dự định tiến hành chính sách này nhưng lại gặp phải sự phản đối của địa chủ, thổ hào mà không thể thực hiện. Sau khi Lý Vệ nhậm chức đã quyết đoán thi hành chính sách này. Từ tháng 7 năm 1726, ông dẹp một vài cuộc nổi loại của phú hộ, từ đó chính sách này chính thức được áp dụng.

Năm thứ 4 (1726), ông quản lý diêm vụ của cả Lưỡng Chiết.

Năm thứ 6 (1728), ông kiêm nhiệm thêm hàm Binh bộ hữu Thị lang, quản lý sự vụ Thất phủ Ngũ châu đốc bộ của Giang Nam.[3]

Năm thứ 7 (1729), ông nhậm chức Binh bộ Thượng thư, gia Thái tử Thiếu bảo. Cùng năm, một cuộc biến loạn của những phần tử trung thành với cựu triều nhà Minh bùng nổ ở Nam Kinh và Lý Vệ nhanh chóng dẹp tan cuộc nổi dậy này.

Năm thứ 10 (1732), Lý Vệ thay quyền Hình bộ Thượng thư và Tổng đốc Trực Lệ.

Năm Càn Long nguyên niên (1736), ông kiêm quản Trực Lệ Tổng hà. Năm sau ông được ban thưởng Bổ phục Đoàn long.

Năm thứ 3 (1738), tháng 8, trong một viếng thăm lăng mộ Hoàng gia ở núi Tần Lĩnh cùng với vua Càn Long, Lý Vệ nhiễm bệnh viêm phổi và qua đời năm 52 tuổi. Ông được truy thụy "Mẫn Đạt" (敏达).

Hậu duệSửa đổi

Con traiSửa đổi

  1. Trưởng tử: Lý Tinh Viên (李星垣), đậu Võ Thám hoa năm 1736, Ngự tiền Nhị đẳng Thị vệ, từng nhậm chức Quảng Tây Hữu Giang Tổng binh, Tổng đốc Lưỡng Quảng. Năm 1765 vì liên quan đến án tham ô của Lý Thị Nghiêu mà bị cách chức thẩm vấn, sau bị vấn trảm.
  2. Thứ tử: Lý Tinh Tụ (李星聚), làm quan Phúc Kiến.
  3. Tam tử: Lý Tinh Xán (李星灿), làm quan châu phán .
  4. Tứ tử: Lý Tinh Túc (李星宿), làm quan Hồ Bắc đốc lương đạo .
  5. Ngũ tử: Lý Tinh Phúc (李星福), làm quan Lưỡng Giang hậu bổ đốc khổn phủ .

Cháu nộiSửa đổi

  • Lý Quang Văn (李光文), Phúc Kiến nam lộ Tham tướng.
  • Lý Quang Đệ (李光第), Vũ Đức kỵ úy của Tức Mặc doanh thủ phủ.
  • Lý Quang Dụ (李光裕), Thái học sinh.
  • Lý Quang Tuyên (李光宣): giám sinh hầu tuyển tri châu
  • Lý Quang Liệt, Lý Quang Đại, Lý Quang Vạn, Lý Quang Bản: giám sinh.
  • Lý Quang Phổ: Quảng Tây Tín sử Đốc tuần kiểm.
  • Lý Quang Tục: tri huyện.
  • Lý Quang Vinh: tường sinh

Trong văn hóa đại chúngSửa đổi

Cuộc đời của Lý Vệ đã được đưa vào một số phim truyền hình của Trung Quốc và Hồng Kông, tỉ dụ như các phim Ung Chính Hoàng đế, Lý Vệ làm quan, Lý Vệ từ quan. Lý Truyền Vệ - cháu nội của Lý Vệ cũng được các tiểu thuyết gia, nhà biên kịch thêu dệt và đưa vào bộ phim truyền hình đặc sắc mang phong cách hài hước "Cao Thủ Giả Danh".

Phim truyền hìnhSửa đổi

Năm 1997 phim 《Ung Chính vương triều 》

Năm 2000 phim 《Lý Vệ đương quan 》phần 1

Năm 2004 phim 《Lý Vệ đương quan 》 phần 2

Năm 2005 phim 《Lý Vệ từ quan 》

Năm 2011 phim 《Cung tỏa châu liêm

Năm 2013 phim 《Thực vi nô》

Tham khảoSửa đổi

  • Thanh sử cảo, Lý Vệ truyện
  • Thanh Cao Tông thực lục
  • Tiểu thương sơn phòng tập
  • Trực lệ Tổng đốc truyền lược

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ 李桓《国朝耆献类征·李卫》: 凡盗之巢薮, 火伴, 访制如绘. 临期以一锦囊付将弁, 并往调教, 即时擒获. 所到处江湖千里, 如枕席行舟."
  2. ^ Đây là một chính sách cải cách về thuế của triều Thanh, khởi đầu bởi Khang Hi và được chính thức thi hành dưới triều Ung Chính. Nội dung chủ yếu là giảm bớt gánh nặng thuế đinh, nâng cao thuế đất, khuyến khích tăng dân số, tăng dân khẩu lao động. Hệ quả là một cuộc bùng nổ dân số nhanh chóng ở những năm Càn Long, cũng là cơ sở cho số dân khổng lồ hiện nay của Trung Quốc.
  3. ^ 清史稿/卷158,志一百三十三,邦交六(日本)載:雍正六年,浙江總督李衛以日本招集內地人,教習弓矢技藝,製造戰船,慮為邊患,奏明:“密飭沿海文武營縣,及各口稅關員役,嚴行稽查,水師兵船不時哨巡,以為有備無患之計。”上覽奏,諭曰:“昔聖祖遣織造烏林達麥爾森陽為商人,往覘其國。比復命,盛言國小民巽,開洋之舉繼此而起。朕數諭閩、廣督撫留意考察。聞日本近與朝鮮交親,往來無間。夫安內攘外之策,以固本防患為先。其體朕前諭無怠。”並頒諭沿海諸省防海。兩廣總督孔毓珣疏請沿海練舟師、置火器、增砲台,並自赴廈門、虎門諸口巡察。上不欲啟外人疑懼,但令飭備而已。李衛復奏稱:“日本貿易不能遽絕,請於洋商中擇殷富老成者,立八人為商總,責其分處稽察,互相繩舉,庶免日久弊生之慮。”報可。

Liên kết ngoàiSửa đổi