Mở trình đơn chính

Tuy Phong

Huyện ven biển thuộc tỉnh Bình Thuận

Tuy Phong là huyện phía đông bắc của tỉnh Bình Thuận, giáp với tỉnh Ninh Thuận, cách thành phố Phan Thiết khoảng 90 km về phía đông. Tuy Phong có diện tích 795 km² và dân số năm 2015 là 141.331 người.

Tuy Phong

Huyện
Hành chính
VùngDuyên hải Nam Trung Bộ
TỉnhBình Thuận
Huyện lỵThị trấn Liên Hương
Trụ sở UBNDĐường 17/4, Thị trấn Liên Hương
Phân chia hành chính2 thị trấn và 10 xã
Địa lý
Tọa độ: 11°22′43″B 108°31′34″Đ / 11,37861°B 108,52611°Đ / 11.37861; 108.52611Tọa độ: 11°22′43″B 108°31′34″Đ / 11,37861°B 108,52611°Đ / 11.37861; 108.52611
Diện tích795 km²
Dân số (2015)
Tổng cộng141.331 người
Mật độ178 người/km²
Dân tộcKinh, Chăm, Raglai, K'Ho, Hoa...
Khác
Mã hành chính600
Biển số xe86-B1 xxx.xx
Websitetuyphong.binhthuan.gov.vn

Vị trí địa lýSửa đổi

Trung tâm huyện cách thành phố Phan Thiết khoảng 90 km về phía đông, cách thành phố Nha Trang khoảng 150 km về phía nam.

Hành chínhSửa đổi

Huyện Tuy Phong có 10 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 2 thị trấn: Liên Hương (huyện lỵ), Phan Rí Cửa và 10 xã: Bình Thạnh, Chí Công, Hòa Minh, Hòa Phú, Phan Dũng, Phong Phú, Phú Lạc, Phước Thể, Vĩnh Hảo, Vĩnh Tân.

Lịch sửSửa đổi

Đầu thế kỷ XVII do cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn kéo dài, nhân dân từ các tỉnh Đàng Ngoài đã kéo vào vùng đất sát biển phía bắc Bình Thuận lập chốn định cư. Tuy nhiên địa danh Tuy Phong có thể chỉ mới chính thức có từ năm Minh Mạng thứ 13 (1827) khi đặt phủ Ninh Thuận gồm 2 huyện Yên Phước và Tuy Phong (tách từ phủ Hàm Thuận ra).

Đời vua Đồng Khánh thứ 4 (1886) đổi thành Đạo Ninh Thuận nhập tỉnh Khánh Hòa nhưng huyện Tuy Phong vẫn thuộc Bình Thuận (Theo Đại Nam Nhất Thống Chí)

Sau năm 1975, Tuy Phong cùng với các quận cũ thời Việt Nam Cộng hòa như: Hải Ninh, Phan Lý Chàm, Hòa Đa nhập thành huyện Bắc Bình (thuộc tỉnh Thuận Hải cũ).

Năm 1982, huyện Tuy Phong được tái lập, tách ra khỏi huyện Bắc Bình. Huyện khi đó vẫn thuộc tỉnh Thuận Hải, gồm có thị trấn Phan Rí Cửa và 10 xã: Bình Thạnh, Chí Công, Hòa Minh, Hòa Phú, Liên Hương, Phan Dũng, Phong Phú, Phú Lạc, Phước Thể, Vĩnh Hảo. Tuy nhiên, Phan Rí Cửa không phải là thị trấn huyện lị huyện Tuy Phong, trung tâm hành chính huyện đặt tại xã Liên Hương.

Ngày 28-11-1983, chuyển xã Liên Hương thành thị trấn Liên Hương - thị trấn huyện lỵ huyện Tuy Phong.

Ngày 26-12-1991, tỉnh Bình Thuận được tái lập từ tỉnh Thuận Hải cũ, huyện Tuy Phong thuộc tỉnh Bình Thuận.

Ngày 18-7-2003, chia xã Vĩnh Hảo thành 2 xã Vĩnh Hảo và Vĩnh Tân.

Từ đó, huyện có 2 thị trấn và 10 xã như ngày nay.

Đề án sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2019 - 2021Sửa đổi

Trong giai đoạn này, huyện Tuy Phong không có các xã, thị trấn vừa đạt dưới 50% cả hai tiêu chí dân số và diện tích. Tuy nhiên, tỉnh Bình Thuận vẫn tiến hành sắp xếp một số đơn vị hành chính theo diện khuyến khích:

  • Sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Hòa Phú vào thị trấn Phan Rí Cửa[1]
  • Chuyển một phần diện tích tự nhiên của xã Phú Lạc về thị trấn Liên Hương và xã Bình Thạnh[2]
  • Thành lập thị trấn Vĩnh Tân trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Vĩnh Tân[3]

Như vậy, đến năm 2021, huyện Tuy Phong có 3 thị trấn và 8 xã

Địa lý và thắng cảnhSửa đổi

Tuy Phong có bờ biển thật đẹp, hoang sơ, quyến rũ, như bãi Cổ Thạch, Đồi Dương, Ghềnh Son (hay là Gành Son). Đây là một điều kiện thuận lợi cho nền du lịch của huyện phát triển. Các khu du lịch nổi tiếng như: chùa Cổ Thạch, Gành son (Duồng - xã Chí Công), đồi cát và các di tích lịch sử (đình Bình An, đài tưởng niệm thảm sát Cát Bay[4], lăng Ngư ông Nam Hải,...) của xã Bình Thạnh (La Gàn),... và di tích Chăm pa, như là Tháp Chàm Pô Klông Mơnai.

 
Sản xuất Điện gió tại Tuy Phong

Suối nước khoáng Vĩnh Hảo, Đại Hoà, Châu Cát có chứa natri cacbonnat dùng làm nước giải khát và chữa bệnh. Đất sét Bentonic - một loại sét có độ trương nở cao, được dùng trong công nghệ khoan, tẩy rửa chất hữu cơ và phụ gia cho công nghiệp hóa chất cũng có thể tìm thấy tại đây, và những mỏ khoáng sản khác granit, sỏi sạn, cát.... Ngoài ra còn nổi tiếng vì có nghề làm muối.

Biển Tuy Phong có nguồn hải sản phong phú, đa dạng, trữ lượng lớn cũng là hứa hẹn một tiềm năng khai thác thuỷ sản. Bên cạnh đó là sự hình thành của các ngành công nghiệp nuôi trồng, khai thác và chế biến thuỷ hải sản.

Nông nghiệp chủ yếu là trồng lúa, dừa, điều với đặc sản nổi tiếng là thuốc lá. Chăn nuôi chủ yếu là bò, dê, cừu, gia cầm, tôm, cá.

Giao thông có đường quốc lộ 1A, đường sắt Thống nhất chạy qua huyện.

Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Nha Trang – Phan Thiết đi qua đang được xây dựng.

Chú thíchSửa đổi

Tham khảoSửa đổi