Mở trình đơn chính

Lang Tà Vương thị

họ Vương tại Lang Tà (Lang Da)

Lang Tà Vương thị, là thế tộc họ Vương tại Lang Tà quận. Lang Tà Vương thị hưng khởi lúc thời Hán, thời Đông Tấn phát triển thành gia tộc cao nhất trong các Kiều tính Sĩ tộc, cùng Trần quận Tạ thị được gọi là "Vương Tạ".

Nguồn gốcSửa đổi

Lang Tà Vương thị bắt nguồn từ Vương Nguyên là cháu của danh tướng Vương Tiễn thời Tần. Vương Ly chết trận trong trận Cự Lộc, con trai lớn của Vương Ly là Vương Nguyên vì tránh Tần loạn nên đưa gia tộc tránh vào Lang Tà quận (là Lâm Nghi, Sơn Đông hiện nay). Vương Uy, em trai Vương Nguyên là tổ tiên của Thái Nguyên Vương thị.

Phát triển và suy thoáiSửa đổi

Lang Tà Vương thị có công lớn trong việc củng cố chính quyền Đông Tấn nên được xưng làm "Đệ nhất vọng tộc". Còn có câu: "Vương dữ Mã, cộng thiên hạ"[1] (Mã đây ý chỉ họ Tư Mã, hoàng tộc thời Tấn)

Lúc Loạn Hầu Cảnh diễn ra, Lang Tà Vương thị và Trần quận Tạ thị cùng nhau vì cự tuyệt kết thân với Hầu Cảnh nên bị đại tru diệt, từ đó mất đi rất lớn ảnh hưởng lực tới chính cục. Thời Đường chỉ có mỗi 4 người quan tới Tể Tướng (Vương Phương Khánh, Vương Tuyền, Vương Dư, Vương Đoàn). Ngũ Đại Thập Quốc thời kỳ thì không có ai được sử sách lập truyện.

Nhân vật đại biểuSửa đổi

Gia phả từ Tào Ngụy đến cuối Đông TấnSửa đổi

  • Vương Sùng, Tây Hán, năm Kiến Bình thứ 3, là Hà Nam thái thú, vào Ngự sử đại phu
  • Vương Duệ[4][5](? - 189), chữ Thông Diệu, đảm nhiệm Kinh Châu thứ sử, năm 189, Đổng Trác loạn chính, Trường Sa thái thú Tôn Kiên xuất binh thảo phạt Đổng Trác, yêu cầu Vương Duệ cùng nhau xuất binh. Nhưng do Vương Duệ và Vũ Lăng thái thú Tào Dần bất hòa, yêu cầu đòi Tôn Kiên giết Tào Dần mới chịu xuất binh. Tào Dần sợ Tôn Kiên giết mình, bèn giả tạo hịch văn "Án hành sử giả", liệt kê các tội của Vương Duệ, khiến Tôn Kiên bắt Vương Duệ. Tôn Kiên tưởng thật liền quay lại Tương Dương, muốn bắt lại Vương Duệ. Vương Duệ không còn đường trốn, liền nuốt vàng tự sát.
  • Vương Phương Khánh (? - 702), hậu duệ của Vương Hiệp (con thứ ba của Vương Đạo), Tể tướng Võ Chu, phong Thạch Tuyền Công
    • Vương Hi, chữ Quang Liệt, Phu Châu thứ sử, thừa tước Thạch Tuyền hầu
      • Vương ○, chữ Linh Quy,Định Châu thứ sử
        • Vương Nhu, thiện bộ viên ngoại lang 、Hoàng Châu thứ sử
          • Vương Mục, Kính Dương úy
          • Vương Nguyên Mậu, Vinh Châu thứ sử
            • Vương Chương, Tả vệ binh tào tham quân
          • Vương Toại, Nghi Hải quan sát sử
            • Vương Tân Phong, Bồng Châu thứ sử
            • Vương Quả, Phượng Tường phủ tham quân
          • Vương Trường Văn, Lễ tân sử
            • Vương Tảo, Đại lý thừa
            • Vương Sưởng, Thái tử chiêm sự
              • Vương Trọng Loan, Từ Châu tiết độ phán quan
            • Vương Hạo, Phúc Kiến quan sát thôi quan
            • Vương Thịnh, Minh Kinh cập đệ
            • Vương Thăng, Vũ dươngúy
        • Vương Rừng, Dương Châu thứ sử
          • Vương Tạo, Thái tử dụ đức
          • Vương Nãi, Truy Châu thứ sử
          • Vương Quỳ, Điện trung thiểu giam
          • Vương Mại, Truy Châu thứ sử
        • Vương Mộc,ngự sử trung thừa
        • Vương Hoài, ngự sử trung thừa
        • Vương Tế, thượng y phụng ngự
          • vương nguyên vĩnh, Lễ Châu tham quân
        • Vương Chiểu, Tập Châu thứ sử
        • Vương Nhuận, Hàng Châu biệt giá
          • Vương Kính Nguyên, tán kỵ thường thị
          • Vương Thích,thị ngự sử
          • Vương Cao, An Ấp úy
        • Vương Giản, Nhữ Châu trường sử
          • Vương Nguyên Thực, Phúc Kiến quan sát sử
          • Vương Nguyên Hội, Giáng Châu tư mã
          • Vương Thối Tư, Tấn Lăng thừa
      • Vương Sân, Thư Châu thứ sử
    • Vương Hối, chữ Quang Viễn,
    • Vương 曒, chữ Quang Phụ
      • Vương Sủng
      • Vương Tể, quốc tử ti nghiệp
        • Vương Tự Nguyên, Nhiêu Châu tham quân
    • Vương 晊, chữ Quang Tân, Giam sát điện trung thị ngự sử
    • Vương Diệp, Điện trung thị ngự sử
    • Vương 晙, chữ Quang Đình, Minh Uy tướng quân
    • Vương 暟, chữ Quang Phạm, Minh Uy tướng quân
    • Vương Hân, chữ Quang Nghiệp, Trung vương tư mã
    • Vương Vĩ, chữ Quang Tự, Vạn Châu tư mã
    • Vương Huy, chữ Quang Tự, An Hóa quận tư mã

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Theo Tấn thư - Vương Đôn truyện
  2. ^ Tam quốc chí, Điền Dự truyện, Ô Hoàn Tiên Ti Đông Di truyện
  3. ^ a ă Tấn thư, Liệt truyện đệ thập tam, Vương Nhung truyện
  4. ^ Hậu Hán Thư Chú, Quyển cửu, đế kỷ đệ cửu, Hiếu Hiến Đế kỷ đệ cửu
  5. ^ Hậu Hán Thư Chú, Quyển thập thất tứ hạ, liệt truyện đệ lục thập tứ hạ
  6. ^ Tấn thư, Vương Tường Vương Lãm truyện
  7. ^ Tấn thư, Quyển tam thập tam, liệt truyện đệ tam
  8. ^ Tấn thư, Vương Lãm truyện
  9. ^ Thế Thuyết Tân Ngữ Chú, Đức Hành đệ nhất - 27: Thừa tương biệt truyện viết: "Vương Đạo tự Mậu Hoằng, Lang Tà nhân. Tổ Lãm, dĩ đức hành xưng. Phụ Tài, thị ngự sử. Đạo thiểu tri danh, gia thế bần ước, điềm sướng nhạc đạo, vị thường dĩ phong trần kinh hoài dã."
  10. ^ Tấn thư, Quyển tam thập tam, Liệt truyện đệ tam: "Hữu lục tử: Tài, , Hội, Chính, Ngạn, Sâm", "Tài tự sĩ sơ, phủ quân trường sử"
  11. ^ Tấn thư, Quyển lục thập ngũ, Liệt truyện đệ tam thập ngũ: "Phụ Tài, Trấn quân tư mã."
  12. ^ a ă â b c d Tấn thư, quyển tam thập tam, liệt truyện đệ tam, Vương Lãm truyện: "Hữu Lục tử: Tài, , Hội, Chính, Ngạn, Sâm. Tài tự Sĩ Sơ, Phủ quân trường sử. tự Sĩ Tiên, Trì thư ngự sử. Hội tự Sĩ Hòa, Thị ngự sử. Chính tự Sĩ Tắc, Thượng thư lang. Ngạn tự Sĩ Trì, Trung hộ quân. Sâm tự Sĩ Vĩ, Quốc tử tế tửu."
  13. ^ Tấn thư, Vương Duyệt truyện
  14. ^ Thế Thuyết Tân Ngữ Chú, Bài điều đệ nhị thập ngũ - 42: Vương thị phổ viết: "Hỗn tự phụng chính, trung quân tương quân Điềm tử, sĩ chí đan dương duẫn"
  15. ^ Tấn thư, Quyển lục thập ngũ, Liệt truyện đệ tam thập ngũ: "Duyệt vô tử, dĩ đệ Điềm tử Hỗn vi tự, tập Đạo tước đan dương duẫn, tốt, tặng Thái thường."
  16. ^ Tấn thư, Quyển lục thập ngũ, Liệt truyện đệ tam thập ngũ: "Tử Hỗ tự, thượng Bà Dương Công chúa, lịch trung lĩnh quân, Thượng thư. Tốt, tử Khôi tự, Nghĩa Hi mạt, vi Du Kích tướng quân."
  17. ^ Nam Sử, Quyển nhị thập tam, Liệt truyện đệ thập tam: "Đản huynh Hỗ tự vĩ thế, Thị trung, Tả hộ thượng thư, Thủy Hưng Công."
  18. ^ Tống thư, Liệt truyện đệ nhất, Quyển đệ tứ thập nhất: "Hậu phụ Yển, tự Tử Du, Tấn thừa tướng Đạo huyền tôn, Thượng thư Hỗ chi tử dã. Mẫu Tấn Hiếu Vũ Đế nữ Bà Dương Công chúa, Tống thụ thiện, phong Vĩnh Thành quân. Yển thượng Cao Tổ đệ nhị nữ Ngô Hưng Trưởng công chúa Húy Vinh Nam, thiểu lịch hiển quan, Hoàng môn thị lang, Bí thư giam, Thị trung. Nguyên Gia mạt, vi Tán Kỵ thường thị, Hữu Vệ tướng quân."
  19. ^ Tống thư, Liệt truyện đệ nhất, Hậu phi (Quyển 41): "Hiếu Vũ Văn Mục Vương Hoàng hậu, húy Hiến Nguyên, Lang Tà Lâm Nghi nhân. Nguyên Gia nhị thập niên, bái Vũ Lăng Vương phi. Sinh Phế Đế, Dự Chương Vương Tử Thượng, Sơn Âm Công chúa Sở Ngọc, Lâm Hoài Khang Ai Công chúa Sở Bội, Hoàng nữ Sở Tú, Khang Nhạc Công chúa Tu Minh. Thế Tổ tại Phiền, hậu thậm hữu sủng. Thượng nhập phạt Hung nghịch, hậu lưu Tầm Dương, dữ Thái hậu đồng hoàn kinh đô, lập vi Hoàng hậu."
  20. ^ Tống thư, Quyển tam, Bản kỷ đệ tam.
  21. ^ Tấn thư, Vương Điềm truyện.
  22. ^ Thế Thuyết Tân Ngữ Chú, Hiền viện đệ thập cửu - 24: Hoàn thị phổ viết: "Trùng thú Lang Tà Vương Điềm nữ, tự Nữ Tông.
  23. ^ Tấn thư, Tuân Tiện truyện
  24. ^ Thế Thuyết Tân Ngữ, Hoặc nịch thiên: "Vương thừa tướng hữu hạnh thiếp tính Lôi.", Lưu Hiếu Tiên chú dẫn Ngữ Lâm: "Lôi hữu sủng, sinh Điềm, Hiệp."
  25. ^ Tấn thư, Vương Tuần truyện
  26. ^ Tống thư, Quyển thất thập ngũ, Liệt truyện đệ tam thập ngũ: "Vương Tăng Đạt, Lang Tà Lâm Nghi nhân, Thái Bảo Hoằng Thiểu tử. Huynh Tích, chất nột phạp phong thải."
  27. ^ a ă Nam sử, Quyển nhị thập nhất, Liệt truyện đệ thập nhất: "Tích tự Quả Quang, vị Thái tử Tả vệ suất, Giang Hạ nội sử, cao tự vị ngộ. Thái úy giang hạ vương nghĩa cung đương triều, tích ki cứ tọa đại, đãi vô thôi kính. Tốt, tử Tăng Lượng tự, tề thụ thiện, hàng tước vi hầu."
  28. ^ Trần thư, Quyển thập nhất, Liệt truyện đệ thập nhất: "Vương Trùng tự Trường Thâm, Lang Tà Lâm Nghi nhân dã. Tổ Tăng Diễn, Tề thị trung. Phụ Mậu Chương, Lương cấp sự hoàng môn thị lang. "
  29. ^ Trần thư, Quyển thập nhất, Liệt truyện đệ thập nhất: "Vương Trùng tự Trường Thâm, Lang Tà Lâm Nghi nhân dã. Tổ Tăng Diễn, Tề thị trung. Phụ Mậu Chương, Lương cấp sự hoàng môn thị lang. Trùng mẫu, Lương Vũ Đế muội Tân An Mục Công chúa, tốt vu Tề thế, Vũ Đế dĩ Trùng thiên cô, thâm sở chung ái."
  30. ^ Nam sử, Quyển nhị thập nhất, Liệt truyện đệ thập nhất: "Trùng tự Trường Thâm, Hoằng huyền tôn dã. Tổ Tăng Diễn, vị Thị trung. Phụ Mậu Chương tự Dận Quang, sĩ Lương vị Cấp sự Hoàng môn thị lang. Trùng mẫu, Lương Vũ Đế muội Tân An Công chúa, tốt vu Tề thế. Vũ Đế thâm chung ái Trùng, tứ tước An Đình Hầu."
  31. ^ Tống thư, Vương Tăng Đạt truyện.
  32. ^ Nam sử, Vương Tăng Đạt truyện.
  33. ^ Tư trì thông giám, Quyển nhất bách nhị thập bát.
  34. ^ Nam Tề thư, Quyển tứ thập thất, Liệt truyện đệ nhị thập bát: "Vương Dung tự Nguyên Trường, Lang Tà Lâm Nghi nhân Dã. Tổ Tăng Đạt, Trung thư lệnh, tằng cao tịnh thai phụ. Tăng Đạt đáp Tống Hiếu Vũ vân "Vong phụ vong tổ, tư đồ tư không". Phụ Đạo Diễm, Lư Lăng nội sử. Mẫu Lâm Xuyên Thái thú Tạ Huệ Tuyên nữ, đôn mẫn phụ nhân dã. Giáo dung thư học."
  35. ^ a ă â b c d Tấn thư, Vương Tuần truyện, Vương Quốc Bảo truyện, Vương Cung truyện, An Đế kỷ.
  36. ^ Nam sử, Quyển nhị thập nhất, Liệt truyện đệ thập nhất: "Chiêm tự Tư Phạm, Hoằng tòng tôn dã. Tổ Liễu tự Hưu Quý, vị Quang lộc đại phu, Đông Đình Hầu. Phụ Du tự Thế Luân, vị Thị trung, Quang lộc đại phu. Chiêm niên lục tuế tòng sư, thì hữu kỹ kinh môn quá, đồng nghiệp giai xuất quan, Chiêm độc bất thị, tập nghiệp như sơ. Tòng phụ Tăng Đạt văn nhi dị chi, vị kỳ phụ Du viết: "Đại tông bất suy, ký chi thứ tử." Niên thập nhị cư phụ ưu, dĩ hiếu văn."
  37. ^ Tống thư, Vương Đàm Thủ truyện.
  38. ^ Nam sử, Vương Đàm Thủ truyện.
  39. ^ a ă Tống thư, Vương Tăng Xước truyện.
  40. ^ Nam sử, Vương Tăng Xước truyện.
  41. ^ Nam Tề thư, Liệt truyện tứ, Vương Kiệm truyện.
  42. ^ Nam Tề thư, Liệt truyện nhất, Hoàng hậu truyện, Hòa Đế vương hoàng hậu.
  43. ^ Lương thư, liệt truyện nhất: Thái Tông Giản Hoàng hậu Vương thị Húy Linh Tân, Lang Tà Lâm Nghi nhân dã. Tổ Kiệm, thái úy, Nam Xương Văn Hiến Công. Hậu ấu nhi nhu minh thục đức, thúc phụ Giản kiến chi viết: "Ngô gia nữ sư dã." Thiên Giam thập nhất niên, bái Tấn An Vương phi, sinh Ai thái tử Đại Khí, Nam Quận Vương Đại Liên, Trường Sơn công chúa Diệu Hoành.
  44. ^ Nam Sử, Đàn Khuê truyện: "Nguyên Huy trung, Vương Tăng Kiền vi Lại bộ thượng thư, dĩ khuê vi Chinh Bắc bản hành Tham quân."
  45. ^ Nam Tề thư, Quyển tam thập tam, Liệt truyện đệ thập tứ, Vương Tăng Kiền trương tự.
  46. ^ Nam sử, Quyển chi nhị, Vương Đàm Thủ truyện, phụ Vương Bân truyện.
  47. ^ Kiến Khang thực lục, Quyển thập cửu, Trần Thượng: "Hậu húy Thiểu Cơ, thị trung, kim tử Quang lộc đại phu Cố chi nữ."
  48. ^ Kiến Khang thực lục, Quyển thập cửu, Trần Thượng: "Hậu húy Thiểu Cơ, thị trung, kim tử Quang lộc đại phu Cố chi nữ."
  49. ^ Tấn thư, Vương Đạo truyện, phụ Vương Mân truyện.
  50. ^ Tấn thư, Quyển lục thập ngũ, Liệt truyện đệ tam thập ngũ: "Đạo lục tử: Duyệt, Điềm, Hiệp, Hiệp, Thiệu, Oái." "Hiệp tự Kính Tổ, Nguyên Đế phủ quân tham quân, tập tước Vũ Cương Hầu, tảo tốt, vô tử, dĩ đệ Thiệu tử Mật vi tự."
  51. ^ Tấn thư, Vương Mật truyện.
  52. ^ Tấn thư, Vương Thiệu truyện.
  53. ^ a ă â Tấn thư, Quyển lục thập ngũ, Liệt truyện đệ tam thập ngũ: "Tam tử: Mục, Mặc, Khôi. Mục, Lâm Hải thái thú. Mặc, Ngô quốc nội sử, gia nhị thiên thạch. Khôi, Hữu vệ tướng quân."
  54. ^ Tấn thư, Vương Đạo truyện, phụ Vương Oái truyện.
  55. ^ Tấn thư, Quyển cửu thập bát, Vương Đôn Hoàn Ôn liệt truyện.
  56. ^ Tấn thư, Quyển thất thập lục, liệt truyện đệ tứ thập lục: Vương Thư, tự Xử Minh, thừa tướng Đạo chi tòng đệ dã. Phụ Hội, thị Ngự sử.
  57. ^ Tấn thư, Vương Thư truyện.
  58. ^ a ă Tấn thư, quyển thất thập lục, liệt truyện đệ tứ thập lục: "Vương Bảo tự Thế Tương, thừa tướng Đạo tòng đệ, nhi Nguyên Đế di đệ dã. Phụ Chính, thượng thư lang."
  59. ^ a ă â Tống thư, Liệt truyện đệ nhị thập: "Vương Thiều Chi, tự Hưu Thái, Lang Tà Lâm Nghi nhân dã. Tằng tổ Bảo Tấn Phiếu kỵ tướng quân. Tổ Tiện Chi, Trấn quân duyện. Phụ Vĩ Chi, bản quốc lang trung lệnh."
  60. ^ a ă â Nam Tề thư, quyển đệ nhị thập, liệt truyện đệ nhất Hoàng hậu: "Văn An Vương Hoàng hậu, húy Bảo Minh, Lang Tà Lâm Nghi nhân dã. Tổ Thiều Chi, Ngô Hưng thái thú, phụ Diệp Chi, Thái tể tế tửu."
  61. ^ Nam Tề thư, quyển đệ nhị thập, liệt truyện đệ nhất Hoàng hậu, phần Văn An Vương Hoàng hậu: "Huynh Hoảng, Nghĩa Hưng thái thú."
  62. ^ Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập: "Vương Hi Chi, tự Dật Thiểu, tư đồ Đạo chi tòng tử dã, tổ Chính, thượng thư lang. Phụ Khoáng, Hoài Nam thái thú."
  63. ^ a ă Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập, Vương Hi Chi đẳng truyện: "Hữu thất tử, tri danh giả ngũ nhân. Huyền Chi tảo tốt. Thứ Ngưng Chi, diệc công thảo đãi, sĩ lịch Giang Châu thứ sử, Tả tướng quân, Hội Kê nội sử."
  64. ^ Tấn thư, Liệt nữ truyện: "Ngưng Chi thê Tạ thị, tự Đạo Uẩn, An Tây tướng quân Dịch chi nữ dã. Thông thức hữu tài biện. Thúc phụ An thường vấn: "Mao thi hà cú tối giai?", Đạo Uẩn xưng: "cát phủ tác tụng, mục như thanh phong, trọng sơn phủ vĩnh hoài, dĩ úy kỳ tâm." An vị hữu nhã nhân thâm trí. Hựu thường nội tập, nga nhi tuyết sậu hạ, An viết: "Hà sở tự dã?" An huynh Tử Lãng viết: "Tán diêm không trung soa khả nhĩ." Đạo Uẩn viết: "Vị nhược liễu nhứ nhân phong khởi." An đại duyệt.
  65. ^ Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập, Vương Hi Chi đẳng truyện: "Hữu thất tử, tri danh giả ngũ nhân.", "Huy Chi tự Tử Du" "
  66. ^ Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập, Vương Hi Chi đẳng truyện: "Hữu thất tử, tri danh giả ngũ nhân.", "Trinh Chi tự Công Kiền, lịch vị Thị trung, Đại tư mã trường sử. Hoàn Huyền vi Thái úy, triều thần tất tập, vấn Trinh Chi: "Ngã hà như quân vong thúc?" tại tọa hàm vi khí yết. Trinh Chi viết: "Vong thúc nhất thì chi tiêu, công thị thiên tái chi anh.", nhất tọa giai duyệt."
  67. ^ Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập, Vương Hi Chi đẳng truyện: "Hữu thất tử, tri danh giả ngũ nhân.", "Thao Chi tự Tử Trọng, lịch thị trung, thượng thư, Dự Chương thái thú."
  68. ^ Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập, Vương Hi Chi đẳng truyện: "Hữu thất tử, tri danh giả ngũ nhân.", "Hiến Chi tự Tử Kính."
  69. ^ Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập, Vương Hi Chi đẳng truyện: "Thất bát tuế thì học thư, Hi Chi mật tòng hậu xế kỳ bút bất đắc, thán viết: "Thử nhi hậu đương phục hữu đại danh."."
  70. ^ Tấn thư, quyển bát thập, liệt truyện đệ ngũ thập, Vương Hi Chi đẳng truyện: "Vị kỷ, Hiến Chi ngộ tật, gia nhân vi thượng chương, đạo gia pháp ứng thủ quá, vấn kỳ hữu hà đắc thất. Đối viết: "Bất giác dư sự, duy ức dữ si gia ly hôn." Hiến Chi tiền thê, Si Đàm nữ dã. Nga nhi tốt vu quan. An Hi hoàng hậu lập, dĩ hậu phụ truy tặng Thị trung, đặc tiến, Quang Lộc đại phu, Thái tể, thụy viết Hiến. Vô tử, dĩ huynh tử Tĩnh Chi tự, vị chí Nghĩa Hưng thái thú. thì nghị giả dĩ vi Hi Chi thảo đãi, giang tả trung triêu mạc hữu cập giả, Hiến Chi cốt lục viễn bất cập phụ, nhi pha hữu mị thú. Hoàn Huyền nhã ái kỳ phụ tử thư, các vi nhất trật, trí tả hữu dĩ ngoạn chi. Thủy Hi Chi sở dữ cộng du giả hứa mại."
  71. ^ Tấn thư, quyển tam thập nhị, liệt truyện đệ nhị: "An Hi Vương hoàng hậu, húy Thần Ái, Lang Tà Lâm Nghi nhân dã. phụ Hiến Chi, kiến biệt truyện. Mẫu Tân An Mẫn Công chúa. Hậu dĩ Thái Nguyên nhị thập nhất niên nạp vi Thái tử phi. Cập An Đế tức vị, lập vi hoàng hậu, vô tử. Nghĩa Hi bát niên băng vu Huy Âm điện, thì niên nhị thập cửu, táng Hưu Bình lăng."
  72. ^ Pháp thư yếu lục, quyển thập: "Ngô hữu thất nhi nhất nữ, giai đồng sinh, hôn thú dĩ tất, duy nhất tiểu giả, thượng vị hôn nhĩ."
  73. ^ Thế thuyết tân ngữ chú, phẩm tảo đệ cửu, 87: "Lưu Cẩn tập tự viết: Cẩn tự Trọng Chương, Nam Dương nhân, tổ Hà, phụ Sướng. Sướng thú Vương Hi Chi chi nữ, sinh Cẩn."
  74. ^ Tân Đường thư, quyển bát thập tam, liệt truyện đệ bát, công chúa truyện: "Lâm Xuyên công chúa thiện trường thư pháp, công triện thư, đãi thư, Thái Tông đáo Cam Tuyền cung khứ tị thử, Lâm Xuyên công chúa tại Trường An thân bút cấp phụ thân tả liễu nhất phân thỉnh an biểu, Thái Tông duyệt hậu hào Trưởng Tôn Vô Kỵ thuyết: "Ngã thính thuyết Vương Hi Chi đích nữ nhi tự Mạnh Khương, tả đắc hảo tự. Ngã đích nữ nhi hòa tha thủ nhất dạng đích tự, nguyện Lâm Xuyên năng dũ tha tịnh kiên." Sở dĩ vi Lâm Xuyên công chúa thủ tự "Mạnh Khương"."
  75. ^ Tấn thư, quyển thất thập lục, liệt truyện đệ tứ thập lục, Vương Bân truyện.
  76. ^ a ă Tấn thư, quyển thất thập lục, liệt truyện đệ tứ thập lục, Vương Bân truyện: "Trường tử Bành Chi tự, vị chí Hoàng môn lang. Thứ Bưu Chi, tối tri danh. Bưu Chi tự Thúc Vũ."
  77. ^ Tấn thư, quyển thất thập lục, liệt truyện đệ tứ thập lục, Vương Bưu Chi truyện.
  78. ^ Tấn thư: Do tị húy tổ phụ Lý Uyên là Lý Hổ nên được xưng là Thúc Vũ.
  79. ^ a ă Tấn thư, quyển thất thập lục, liệt truyện đệ tứ thập lục, Vương Bưu Chi truyện: "Nhị tử: Việt Chi, Phủ quân tham quân. Lâm Chi, Đông Dương thái thú."
  80. ^ Thế thuyết tân ngữ chú, Văn học đệ tứ, 62: "Ân thị phổ viết: Trọng Kham thú Lang Tà Vương Lâm Chi nữ, tự Anh Ngạn."
  81. ^ a ă Tấn thư, quyển thất thập lục, liệt truyện đệ tứ thập lục, Vương Lăng truyện: "Lăng tự văn tử, bân quý phụ quốc tử tế tửu Sâm chi tử dã.", "Đệ Khản, diệc tri danh, thiểu lịch hiển chức, vị chí Ngô Quốc nội sử."