Nông Cống

huyện thuộc tỉnh Thanh Hóa

Nông Cống là một huyện đồng bằng nằm ở phía nam tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam[2][3][4].

Nông Cống
Huyện
Hành chính
VùngBắc Trung Bộ
TỉnhThanh Hóa
Huyện lỵThị trấn Nông Cống
Phân chia hành chính1 thị trấn, 28 xã
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDNguyễn Lợi Đức
Chủ tịch HĐNDNguyễn Quốc Tiến
Địa lý
Tọa độ: 19°37′33″B 105°38′56″Đ / 19,62583°B 105,64889°Đ / 19.62583; 105.64889 (thị trấn Nông Cống)Tọa độ: 19°37′33″B 105°38′56″Đ / 19,62583°B 105,64889°Đ / 19.62583; 105.64889
Diện tích292,5 km2
Dân số (2018)
Tổng cộng271.250 người
Mật độ927 người/km2
Khác
Mã hành chính404[1]
Websitenongcong.thanhhoa.gov.vn

Địa lýSửa đổi

Huyện Nông Cống nằm ở phía đông nam tỉnh Thanh Hóa, có diện tích 292,5 km², dân số năm 2018 là 271.250 người, 87,9% dân số làm nông nghiệp.

Huyện Nông Cống có vị trí địa lý:

Địa hình huyện chủ yếu là đồng bằng, vùng đồi chiếm 37% diện tích. Sông Yên (sông Chuối), sông Lãng Giang chảy qua địa bàn huyện.

Huyện Nông Cống có quốc lộ 45, tỉnh lộ 505, tỉnh lộ 506, và đường sắt Thống Nhất đi qua.

Đây là địa phương có tuyến Đường cao tốc Ninh Bình - Thanh Hóa đi qua đang được xây dựng.

Hành chínhSửa đổi

Huyện Nông Cống có 29 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Nông Cống (huyện lỵ) và 28 xã: Công Chính, Công Liêm, Hoàng Giang, Hoàng Sơn, Minh Khôi, Minh Nghĩa, Tân Khang, Tân Phúc, Tân Thọ, Tế Lợi, Tế Nông, Tế Thắng, Thăng Bình, Thăng Long, Thăng Thọ, Trung Chính, Trung Thành, Trường Giang, Trường Sơn, Trường Minh, Trường Trung, Tượng Lĩnh, Tượng Sơn, Tượng Văn, Vạn Hòa, Vạn Thắng, Vạn Thiện, Yên Mỹ.

Lịch sửSửa đổi

Sau năm 1945, bỏ cấp phủ, gọi chung là huyện. Huyện Nông Cống khi đó có 15 xã: An Nông, Công Chính, Đồng Tiến, Hoàng Sơn, Hợp Tiến, Khuyến Nông, Minh Khôi, Minh Nông, Tân Ninh, Tân Phúc, Tế Lợi, Thăng Bình, Trung Chính, Tứ Dân, Vạn Thiện.

Năm 1954, chia xã Hợp Tiến thành 4 xã: Hợp Thành, Hợp Thắng, Hợp Tiến, Hợp Lý; chia xã Tứ Dân thành 3 xã: Dân Quyền, Dân Lực, Dân Lý; chia xã Minh Nông thành 3 xã: Minh Sơn, Minh Dân, Minh Châu; chia xã An Nông thành 3 xã: An Nông, Vân Sơn, Nông Trường; chia xã Khuyến Nông thành 2 xã: Tiến Nông và Khuyến Nông; chia xã Đồng Tiến thành 3 xã: Đồng Thắng, Đồng Lợi, Đồng Tiến; chia xã Tân Phúc thành 3 xã: Tân Phúc, Tân Thọ, Tân Khang; chia xã Tân Ninh thành 2 xã: Tân Ninh và Thái Hòa; chia xã Trung Chính thành 3 xã: Trung Chính, Trung Thành, Trung Ý; chia xã Tế Lợi thành 4 xã: Tế Nông, Tế Lợi, Tế Thắng, Tế Tân; chia xã Hoàng Sơn thành 2 xã: Hoàng Giang và Hoàng Sơn; chia xã Minh Khôi thành 3 xã: Minh Khôi, Minh Thọ, Minh Nghĩa; chia xã Vạn Thiện thành 3 xã: Vạn Hòa, Vạn Thiện, Vạn Thắng; chia xã Công Chính thành 3 xã: Công Liêm, Công Chính, Công Bình; chia xã Thăng Bình thành 3 xã: Thăng Bình, Thăng Thọ, Thăng Long.

Từ đó, huyện Nông Cống có 44 xã: An Nông, Công Bình, Công Chính, Công Liêm, Dân Lực, Dân Lý, Dân Quyền, Đồng Lợi, Đồng Thắng, Đồng Tiến, Hoàng Giang, Hoàng Sơn, Hợp Lý, Hợp Thắng, Hợp Thành, Hợp Tiến, Khuyến Nông, Minh Châu, Minh Dân, Minh Khôi, Minh Nghĩa, Minh Sơn, Minh Thọ, Nông Trường, Tân Khang, Tân Ninh, Tân Phúc, Tân Thọ, Tế Lợi, Tế Nông, Tế Tân, Tế Thắng, Thái Hòa, Thăng Bình, Thăng Long, Thăng Thọ, Tiến Nông, Trung Chính, Trung Thành, Trung Ý, Vạn Hòa, Vân Sơn, Vạn Thắng, Vạn Thiện.

Ngày 16 tháng 12 năm 1964, tách 20 xã: Hợp Tiến, Hợp Thắng, Hợp Lý, Hợp Thành, Minh Châu, Minh Dân, Minh Sơn, Dân Lý, Dân Lực, Dân Quyền, An Nông, Vân Sơn, Nông Trường, Tiến Nông, Khuyến Nông, Thái Hòa, Tân Ninh, Đồng Tiến, Đồng Thắng, Đồng Lợi để thành lập huyện Triệu Sơn, đồng thời tiếp nhận thêm 7 xã: Trường Giang, Trường Minh, Trường Sơn, Trường Trung, Tượng Lĩnh, Tượng Sơn, Tượng Văn từ huyện Tĩnh Gia.[5]

Huyện Nông Cống còn lại 31 xã: Công Bình, Công Chính, Công Liêm, Hoàng Giang, Hoàng Sơn, Minh Khôi, Minh Nghĩa, Minh Thọ, Tân Khang, Tân Phúc, Tân Thọ, Tế Lợi, Tế Nông, Tế Tân, Tế Thắng, Thăng Bình, Thăng Long, Thăng Thọ, Trung Chính, Trung Thành, Trung Ý, Trường Giang, Trường Minh, Trường Sơn, Trường Trung, Tượng Lĩnh, Tượng Sơn, Tượng Văn, Vạn Hòa, Vạn Thắng, Vạn Thiện.

Ngày 8 tháng 3 năm 1967, thành lập thị trấn nông trường Yên Mỹ.[6]

Ngày 5 tháng 1 năm 1987, thành lập thị trấn Nông Cống, thị trấn huyện lỵ huyện Nông Cống, trên cơ sở một phần diện tích và dân số của các xã Vạn Thiện, Vạn Hòa và Minh Thọ.

Ngày 9 tháng 1 năm 2004, giải thể thị trấn nông trường Yên Mỹ để thành lập xã Yên Mỹ.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của xã Minh Thọ và một phần diện tích, dân số của hai xã Vạn Thiện, Vạn Hòa vào thị trấn Nông Cống.[7]

Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019)[8]. Theo đó:

  • Sáp nhập xã Trung Ý vào xã Trung Chính
  • Sáp nhập xã Tế Tân vào xã Tế Nông
  • Sáp nhập xã Công Bình vào xã Yên Mỹ.

Huyện Nông Cống có 1 thị trấn và 28 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hộiSửa đổi

Thời gian qua, huyện Nông Cống đã huy động các nguồn vốn, như: Nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương, Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, lồng ghép với các chương trình khác và sự đóng góp của Nhân dân để tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng ngày càng đồng bộ. Trong đó, huyện đã ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực, như: Giao thông, thủy lợi, điện, hạ tầng nông thôn; đầu tư cho các xã thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới... Nhờ đó, cơ sở hạ tầng toàn huyện, nhất là hạ tầng giao thông, trường học có nhiều thay đổi. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để tạo đà phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Trong quá trình thực hiện xây dựng hạ tầng, huyện Nông Cống luôn ưu tiên dành nguồn lực xây dựng hạ tầng giao thông đáp ứng nhiệm vụ phát triển kinh tế. Cùng với kinh phí của Trung ương, của tỉnh và bằng chính nội lực của mình, những năm qua, huyện đã đầu tư nhiều dự án giao thông trọng điểm, từ đó tạo bước đột phá trong thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, đẩy nhanh tiến độ CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. 9 tháng năm 2020, huyện đã huy động được 2.203 tỷ đồng để xây dựng cơ sở hạ tầng và các công trình trọng điểm của huyện gắn với xây dựng đô thị. Theo đó, huyện Nông Cống đã triển khai thực hiện rà soát quy hoạch chung, xây dựng quy hoạch vùng huyện Nông Cống đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050; hoàn thiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020. Đến nay, huyện đã được UBND tỉnh phê duyệt 3 cụm công nghiệp (CCN), đó là: CCN thị trấn Nông Cống, với diện tích 41,6 ha và Công ty TNHH Giầy Kim Việt đầu tư dự án Nhà máy Sản xuất giầy xuất khẩu Kim Việt, với diện tích khoảng 10 ha; CCN Tượng Lĩnh, diện tích khoảng 50 ha; CCN Hoàng Sơn, diện tích khoảng 40 ha và hiện nay đang thực hiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất để triển khai đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Ngoài ra, huyện đã thực hiện công bố quy hoạch chung đô thị Trường Sơn đến năm 2025, định hướng sau năm 2025; lập đồ án quy hoạch chung đô thị Cầu Quan; nhiệm vụ quy hoạch chung đô thị Trầu, xã Công Liêm; bổ sung quy hoạch các CCN đến năm 2045 tại các xã: Vạn Thiện, Công Liêm, Trung Chính; lập quy hoạch chi tiết 1/500 các mặt bằng dân cư xây dựng thị trấn Nông Cống; điều chỉnh và lập quy hoạch chi tiết các khu dân cư tại các xã Yên Mỹ và Trường Sơn; quy hoạch khu chăn nuôi bò sữa công nghệ cao tại Yên Mỹ; thực hiện tốt công tác quy hoạch hạ tầng các khu dân cư tại các xã trên địa bàn.

Đi đôi với đó, hệ thống giao thông trên địa bàn huyện tiếp tục được quan tâm đầu tư xây dựng đồng bộ, tạo thuận lợi cho thu hút đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, đi lại thuận lợi cho Nhân dân. Các dự án lớn được đầu tư xây dựng, như: tuyến đường 506 (Nghi Sơn - Sao Vàng), đường kết nối Nông Cống - Quảng Xương (Minh khôi - Minh Nghĩa - Tế Nông - Quảng Xương)...

Đi đôi với đó, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được huyện chú trọng đầu tư xây dựng. Mạng lưới trường, lớp học được xây dựng khang trang, mở rộng; mạng lưới y tế được đầu tư, phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân; các công trình nhà văn hóa được nâng cấp, cải tạo, đáp ứng nhu cầu giải trí, nâng cao tinh thần cho Nhân dân.[9]

Nông nghiệpSửa đổi

Chủ yếu là trồng lúa, khoai, ngô, sắn củ, dong, lạc, vừng, cói, mía.

Giáo dụcSửa đổi

Trên địa bàn huyện Nông Cống hiện có 5 trường[10] trung học phổ thông là:

  • Trường THPT Nông Cống 1 (tại thị trấn Nông Cống)
  • Trường THPT Nông Cống 2 (tại xã Trung Thành)
  • Trường THPT Nông Cống 3 (tại xã Công Liêm)
  • Trường THPT Nông Cống 4 (tại xã Trường Sơn)
  • Trường THPT Nông Cống - còn gọi là Trường tư thục Ông Nghị (tại xã Trung Chính).

Danh nhânSửa đổi

  • Thiếu tướng - Anh hùng LLVTND Lê Mã Lương
  • Nhà thơ Hữu Loan
  • Nhà thơ Xuân Sách
  • Nhà thơ Minh Hiệu
  • Nhà thơ Lê Tuấn Lộc
  • Nhà sử học Đào Duy Anh
  • Trung tướng Lê Thái Bê - Nguyên Chính ủy Sĩ quan Lục Quân 2
  • Trung tướng Nguyễn Hữu Xuân - Nguyên Cục trưởng Cục tổ chức, Tổng Cục Chính trị - Bộ Quốc Phòng
  • Thiếu tướng Đồng Khắc Hưng - Nguyên Phó giám đốc phụ trách đào tạo Học viện Quân y

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Tổng cục Thống kê
  2. ^ Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
  3. ^ Thông tư 14/2014/TT-BTNMT ngày 19/03/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Danh mục địa danh dân cư... phục vụ công tác thành lập bản đồ tỉnh Thanh Hóa. Thuvien Phapluat Online, 2016. Truy cập 21/01/2019.
  4. ^ Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg của Chính phủ ngày 08/07/2004 ban hành Danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam có đến 30/6/2004. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 21/01/2019.
  5. ^ Quyết định số 177-CP năm 1964
  6. ^ Quyết định số 89-NV năm 1967
  7. ^ Nghị quyết số 935/NQ-UBTVQH13 năm 2015 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Quảng Xương và thị xã Sầm Sơn để mở rộng địa giới hành chính thị xã Sầm Sơn, điều chỉnh địa giới hành chính 03 xã và 01 thị trấn thuộc huyện Nông Cống để mở rộng địa giới hành chính thị trấn Nông Cống thuộc huyện Nông Cống, điều chỉnh địa giới hành chính 03 xã và 01 thị trấn thuộc huyện Đông Sơn để mở rộng địa giới hành chính thị trấn Rừng Thông thuộc huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
  8. ^ “Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa”.
  9. ^ “Kinh tế huyện Nông Cống”.
  10. ^ “Các trường THPT tỉnh Thanh Hóa”.