Mở trình đơn chính

Odessa (còn gọi là Odesa; tiếng Ukraina: Оде́са [ɔˈdɛsɐ]; tiếng Nga: Оде́сса [ɐˈdʲesə]; tiếng Yiddish: אַדעס‎) là thành phố đông dân thứ ba Ukraina và là một trung tâm du lịch, thương mại và vận tải lớn nằm trên bờ tây bắc biển Đen. Đây là thủ phủ oblast Odessa. Odessa có khi được mệnh danh là "hòn ngọc biển Đen",[1] "Nam Đô" (dưới thời Đế quốc NgaLiên Xô), và "Nam Palmyra". Trước khi lọt vào tay Sa hoàng, từng có một khu người Hy Lạp nơi đây (người Hy Lạp cũng sống rải rác khắp bờ bắc biển Đen). Rồi thì người Tatar, theo chân Hacı I Giray - Hãn của Krym, đến định nơi chỗ này năm 1440, đặt cho nó cái tên "Hacıbey".[2] Sau một thời nằm dưới Đại Công quốc Litva, Hacibey rơi vào tay người Ottoman từ 1529 cho tới khi đế quốc Ottoman bị đánh bại trong chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ năm 1792.

Odessa
Одесса (tiếng Nga)
Одеса (Ukraina)
Theo ngược chiều kim đồng hồ: Đài tưởng niệm Duc de Richelieu, hải đăng Vorontsov, vườn thành phố, Nhà hát Opera và Ballet Odessa, bậc thềm Potemkin, Square de Richelieu
Theo ngược chiều kim đồng hồ: Đài tưởng niệm Duc de Richelieu, hải đăng Vorontsov, vườn thành phố, Nhà hát Opera và Ballet Odessa, bậc thềm Potemkin, Square de Richelieu
Hiệu kỳ của Odessa
Hiệu kỳ
Huy hiệu của Odessa
Huy hiệu
Biểu trưng chính thức của Odessa
Biểu trưng
Vị trí của Odessa
Odessa trên bản đồ Ukraina
Odessa
Odessa
Quốc gia Ukraina
Oblast Odessa Oblast
Lập cảng2 tháng 9, 1794
Diện tích
 • Tổng cộng236.9 km2 (91.5 mi2)
Độ cao40 m (130 ft)
Độ cao cực đại65 m (213 ft)
Độ cao cực tiểu−4,2 m (−138 ft)
Dân số (2015)
 • Tổng cộng1.016.515
 • Mật độ4,300/km2 (11,000/mi2)
Tên cư dântiếng Anh: Odessite
tiếng Ukraina: одесит, одеситка
tiếng Nga: одессит, одесситка
Múi giờEET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST)EEST (UTC+3)
Postal code65000–65480
Mã điện thoại+380 48
Thành phố kết nghĩaAlexandria, Baltimore, Łódź, Split, Rostov trên sông Đông, Yerevan, Yokohama, Varna, Haifa, Klaipėda, Rosh HaAyin, Van, Heraklion, Regensburg, Genova, Grozny, Gdańsk, Marseille, Minsk, Valencia, Husi, Constanța, Chişinău, Sankt-Peterburg, Vancouver, Liverpool, Valparaíso, Oulu, Taganrog, Jeddah, Brest, Thành phố Đô thị của Genoa, Larnaca Municipality, Nicosia Municipality sửa dữ liệu
Trang webwww.omr.gov.ua/en/

Năm 1794, thành phố Odessa được lập nên theo chỉ thị của Ekaterina Đại đế, nữ hoàng Nga. Từ năm 1819 đến 1858, Odessa là một hải cảng tự do. Vào thời Liên Xô, đây là một cảng thương mại kiêm căn cứ hải quân quan trọng.

Hồi thế kỷ XIX, Odessa là thành phố lớn thứ 4 Đế quốc Nga, sau Moskva, Sankt-PeterburgWarszawa.[3] Kiến trúc lịch sử nơi đây mang đậm nét Địa Trung Hải hơn nét Nga, do chịu ảnh hưởng nặng phong cách Pháp, Ý. Một số tòa nhà là sự pha trộn đa phong cách, gồm Art Nouveau, Phục hưngCổ điển.[4]

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ “Who's Behind A String Of Bombings In Ukraine's Black Sea 'Pearl'?”. NPR. 2015. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2016. 
  2. ^ Pultar, Gonul. Imagined Identities: Identity Formation in the Age of Globalization, tr. 355, tại Google Books
  3. ^ Herlihy, Patricia (1977). “The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century” (PDF). Harvard Ukrainian Studies 1 (1): 53–78. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2008. 
  4. ^ “Odessa: Architecture and Monuments”. UKRWorld.Com. 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009. 

Tài liệuSửa đổi

Đọc thêmSửa đổi

  • Herlihy, Patricia (2002). “Commerce and Architecture in Odessa in Late Imperial Russia”. Commerce in Russian Urban Culture 1861–1914. Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-6750-9. 
  • Herlihy, Patricia (2003). “Port Jews of Odessa and Trieste: A Tale of Two Cities”. Jahrbuch des Simon-Dubnow-Instituts (München: Deutsche Verlags-Anstalt) 2: 182–198. ISBN 3-421-05522-X. 
  • Herlihy, Patricia; Gubar, Oleg (2008). “The Persuasive Power of the Odessa Myth”. Trong Czaplicka, John; Gelazis, Nida; Ruble, Blair A. Cities after the Fall of Communism: Reshaping Cultural Landscapes and European Identity. Woodrow Wilson Center Press and Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-9191-5. 
  • Kaufman, Bel; Oleg Gubar (Contributor), Alexander Rozenboim (Contributor), Nicholas V. Iljine (Editor), Patricia Herlihy (Editor) (2004). Odessa Memories. Seattle: University of Washington Press. ISBN 0-295-98345-0. 
  • King, Charles (2011). Odessa: Genius and Death in a City of Dreams. W. W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-07084-2. 
  • Kononova, G. (1984). Odessa: A Guide. Moscow: Raduga Publishers. OCLC 12344892. 
  • Makolkin, Anna (2004). A History of Odessa, the Last Italian Black Sea Colony. Lewiston, NY: Edwin Mellen Press. ISBN 0-7734-6272-4. 
  • Mazis, John Athanasios (2004). The Greeks of Odessa: Diaspora Leadership in Late Imperial Russia. East European Monographs. New York: Columbia University Press. ISBN 0-88033-545-9. 
  • Orbach, Alexander (1997). New Voices of Russian Jewry: A Study of the Russian-Jewish Press of Odessa in the Era of the Great Reforms, 1860–1871. Studies in Judaism in Modern Times, No. 4. Leiden: Brill Academic Publishers. ISBN 90-04-06175-4. 
  • Rothstein, Robert A. (2001). “How It Was Sung in Odessa: At the Intersection of Russian and Yiddish Folk Culture”. Slavic Review 60 (4): 781–801. JSTOR 2697495. doi:10.2307/2697495. 
  • Skinner, Frederick W. (1986). “Odessa and the Problem of Urban Modernization”. The City in Late Imperial Russia. Indiana–Michigan Series in Russian and East European Studies. Bloomington, Indiana: Indiana University Press. ISBN 0-253-31370-8. 
  • Sylvester, Roshanna P. (2001). “City of Thieves: Moldavanka, Criminality, and Respectability in Prerevolutionary Odessa”. Journal of Urban History 27 (2): 131–157. PMID 18333319. doi:10.1177/009614420102700201. 
  • Tanny, Jarrod (2011). City of Rogues and Schnorrers: Russia’s Jews and the Myth of Old Odessa. Bloomington, IN: Indiana University Press. ISBN 978-0-253-35646-8.  (hardcover); ISBN 978-0-253-22328-9 (paperback)
  • Weinberg, Robert (1992). “The Pogrom of 1905 in Odessa: A Case Study”. Pogroms: Anti-Jewish Violence in Modern Russian History. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-40532-7. 
  • Weinberg, Robert (1993). The Revolution of 1905 in Odessa: Blood on the Steps. Indiana–Michigan Series in Russian and East European Studies. Bloomington, IN: Indiana University Press. ISBN 0-253-36381-0. 
    • Herlihy, Patricia (1994). “Review of The Revolution of 1905 in Odessa: Blood on the Steps by Robert Weinberg”. Journal of Social History 28 (2): 435–437. JSTOR 3788930. doi:10.1353/jsh/28.2.435. 
  • Zipperstein, Steven J. (1991) [1986]. The Jews of Odessa: A Cultural History, 1794–1881. Palo Alto: Stanford University Press. ISBN 0-8047-1251-4.  (hardcover), ISBN 0-8047-1962-4 (paperback reprint)