Ninh Hòa là một thị xã thuộc tỉnh Khánh Hoà, Việt Nam.

Ninh Hòa

Thị xã
Doc Let Beach.jpg
Bãi biển Dốc Lết ở thị xã Ninh Hòa
Hành chính
VùngDuyên hải Nam Trung Bộ
TỉnhKhánh Hòa
Phân chia hành chính7 phường, 20 xã
Thành lập2010
Loại đô thịLoại IV
Năm công nhận2007
Địa lý
Tọa độ: 12°29′54″B 109°8′15″Đ / 12,49833°B 109,1375°Đ / 12.49833; 109.13750Tọa độ: 12°29′54″B 109°8′15″Đ / 12,49833°B 109,1375°Đ / 12.49833; 109.13750
Diện tích1.195,7 km²
Dân số (2019)
Tổng cộng230.049 người
Mật độ192 người/km²
Khác
Biển số xe79-H1
WebsiteThị xã Ninh Hoà

Địa lýSửa đổi

 
Khu du lịch Ninh Vân

Thị xã Ninh Hòa nằm gần trung tâm tỉnh Khánh Hòa, có vị trí địa lý:

Thị xã Ninh Hòa nằm tại ngã ba nơi giao nhau giữa quốc lộ 1quốc lộ 26 đi Buôn Ma Thuột. Trung tâm thị xã cách thành phố Nha Trang 33 km, cách thị trấn Vạn Giã (huyện Vạn Ninh) 27 km, cách Buôn Ma Thuột 151 km.

Thị xã có diện tích 1.195,7 km², dân số năm 2018 là 240.620 người. Như vậy, hiện nay Ninh Hòa là thị xã có diện tích lớn nhất cả nước, lớn hơn 3 tỉnh Bắc Ninh, Hà Nam, Hưng Yên.

Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Bình Định – Nha Trang đi qua đang được xây dựng.

Hành chínhSửa đổi

Thị xã Ninh Hòa có 27 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 7 phường: Ninh Đa, Ninh Diêm, Ninh Giang, Ninh Hà, Ninh Hải, Ninh Hiệp, Ninh Thủy và 20 xã: Ninh An, Ninh Bình, Ninh Đông, Ninh Hưng, Ninh Ích, Ninh Lộc, Ninh Phú, Ninh Phụng, Ninh Phước, Ninh Quang, Ninh Sim, Ninh Sơn, Ninh Tân, Ninh Tây, Ninh Thân, Ninh Thọ, Ninh Thượng, Ninh Trung, Ninh Vân, Ninh Xuân.

Lịch sửSửa đổi

Năm 1653, Chúa Nguyễn Phúc Tần đánh thắng vua Chăm PaBà Thấm, lập ra dinh Thái Khang, gồm có 2 phủ Diên Ninh và Thái Khang, có 5 huyện thuộc 2 phủ là Phước Điền, Hoa Châu, Vĩnh Xương, Tân Định và Quảng Phước trên vùng đất của Khánh Hòa ngày nay. Huyện Tân Định thuộc phủ Thái Khang, chính là tiền thân của huyện Ninh Hòa ngày nay, được hình thành có ranh giới từ đèo Rù Rì đến giữa sông Dinh.

Năm 1690, Chúa Nguyễn Phúc Trăn đổi tên Phủ Thái Khang thành Phủ Bình Khang. Kéo dài đến năm 1803 là 113 năm.

Năm 1803, Vua Gia Long đổi Phủ Bình Khang thành Phủ Bình Hòa. Kéo dài đến năm 1831 là 28 năm.

Năm 1831, Vua Minh Mạng đổi tên Phủ Bình Hòa thành Phủ Ninh Hòa. Kéo dài đến năm 1949 là 118 năm. (Đặc biệt, khoảng năm 1930-1931 chính phủ thực dân Pháp đổi phủ Ninh Hòa thành huyện Vạn Ninh, còn huyện Tân Định thì đổi thành phủ Ninh Hòa, theo Nguyễn Đình Tư).

Năm 1930 - 1931, sau khi Quốc lộ 26 hoàn thành, nối liền huyện Tân Định với Tây Nguyên, huyện Tân Định trở nên phồn thịnh, thực dân Pháp cắt 7 làng ở phía nam đèo Rọ Tượng cho huyện Vĩnh Xương và nhập 3 tổng của huyện Quảng Phước vào huyện Tân Định, đổi tên thành phủ Ninh Hòa, là thị xã Ninh Hòa ngày nay, còn phủ Ninh Hòa cũ đổi thành huyện Vạn Ninh ngày nay.

Năm 1976, hai huyện Ninh Hòa và Vạn Ninh hợp nhất thành huyện Khánh Ninh trực thuộc tỉnh Phú Khánh.

Ngày 23 tháng 10 năm 1978, Chính phủ ra Quyết định số 268-CP thành lập thị trấn Ninh Hòa, thị trấn huyện lỵ huyện Khánh Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Ninh Hiệp[1].

Ngày 2 tháng 3 năm 1979, Chính phủ ra Quyết định số 74-CP cắt các thôn Quảng Cư, Mông Phú, Vĩnh Thạnh của xã Ninh Thượng, các thôn Phú Văn và Thạch Sơn của xã Ninh Đông lập một xã mới lấy tên là xã Ninh Trung[2].

Ngày 5 tháng 3 năm 1979, huyện Khánh Ninh lại được tách ra thành hai huyện Ninh Hòa và Van Ninh, có ranh giới như hiện nay. Huyện Ninh Hòa khi đó gồm thị trấn Ninh Hòa và 23 xã: Ninh An, Ninh Bình, Ninh Đa, Ninh Diêm, Ninh Đông, Ninh Giang, Ninh Hà, Ninh Hải, Ninh Hưng, Ninh Ích, Ninh Lộc, Ninh Phú, Ninh Phụng, Ninh Phước, Ninh Quang, Ninh Sim, Ninh Tân, Ninh Tây, Ninh Thân, Ninh Thọ, Ninh Thượng, Ninh Trung, Ninh Xuân.

Ngày 30 tháng 9 năm 1981, chia xã Ninh Diêm thành hai xã lấy tên là xã Ninh Diêm và xã Ninh Thủy; chia xã Ninh Phước thành hai xã lấy tên là xã Ninh Phước và xã Ninh Vân.

Ngày 30 tháng 6 năm 1989, tái lập tỉnh Khánh Hòa từ tỉnh Phú Khánh, huyện Ninh Hòa trực thuộc tỉnh Khánh Hòa.

Ngày 19 tháng 11 năm 1998, thành lập xã Ninh Sơn trên cơ sở 17.175 ha diện tích tự nhiên và 6.267 nhân khẩu của xã Ninh An.

Ngày 30 tháng 6 năm 2009, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 713/QĐ-BXD công nhận thị trấn Ninh Hòa là đô thị loại IV.[3]

Đến cuối năm 2009, huyện Ninh Hòa có 27 đơn vị hành chính gồm thị trấn Ninh Hòa và 26 xã: Ninh An, Ninh Bình, Ninh Đa, Ninh Diêm, Ninh Đông, Ninh Giang, Ninh Hà, Ninh Hải, Ninh Hưng, Ninh Ích, Ninh Lộc, Ninh Phú, Ninh Phụng, Ninh Phước, Ninh Quang, Ninh Sim, Ninh Sơn, Ninh Tân, Ninh Tây, Ninh Thân, Ninh Thọ, Ninh Thượng, Ninh Thủy, Ninh Trung, Ninh Vân, Ninh Xuân.

Ngày 25 tháng 10 năm 2010, huyện Ninh Hòa được chuyển thành thị xã Ninh Hòa[4]. Đồng thời, chuyển thị trấn Ninh Hoà thành phường Ninh Hiệp; chuyển 6 xã: Ninh Đa, Ninh Diêm, Ninh Giang, Ninh Hà, Ninh Hải, Ninh Thủy thành các phường có tên tương ứng.

Kinh tếSửa đổi

 
Cánh đồng muối tại Ninh Diêm

Thị xã Ninh Hoà, có nhiều địa danh nổi tiếng như chiến khu Đá Bàn, Hòn Hèo, căn cứ địa Cần Vương Hòn Khói -Đầm Vân, xã anh hùng Ninh An, Ninh Thọ; trên địa bàn huyện có nhiều danh lam thắng cảnh giá trị đã, đang và sẽ được khai thác phục vụ quốc kế dân sinh như Dốc Lết, Ba Hồ, hồ chứa nước Đá Bàn, suối nước nóng Trường Xuân, thác Bay (Ea - Crông- ru)...

Khoáng sản chủ yếu của Ninh Hòa là sét cao lanh, sét gạch ngói, sét Laterit, đá hoa cương phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng tại địa phương, có mỏ nước khoáng Trường Xuân trữ lượng lớn đang chuẩn bị đưa vào khai thác.

Ninh Hòa có Khu Công nghiệp Ninh Thuỷ đã được Chính phủ Việt Nam cho chủ trương đầu tư với quy mô khoảng 206,4 ha với tổng vốn đầu tư khoảng 250 tỷ đồng.

Văn hóaSửa đổi

Đặc sảnSửa đổi

Thị xã Ninh Hòa có một số đặc sản ẩm thực như Nem, bún cá, Bánh ướt, Bánh canh, bánh căn, mắm ruốc,...

Giáo dục

Thị xã Ninh Hòa có nhiều trường từ bậc mầm non đến trung học phổ thông đặc biệt trên địa bàn còn có chi nhánh của Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh tại Khánh Hòa.

Chú thíchSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi