Mở trình đơn chính

Sten là một trong những khẩu súng tiểu liên được dùng bởi quân đội Anh và tất cả lực lượng kháng chiến ở châu Âu trong suốt thế chiến thứ hai, nó sử dụng loại đạn 9x19mm. Đây là một trong những khẩu súng tiểu liên nổi tiếng nhất trong thời thế chiến thứ hai, chiến tranh Đông Dươngchiến tranh Việt Nam.

Tiểu liên Sten
Pistolet maszynowy STEN, Muzeum Orła Białego.jpg
Súng tiểu liên Sten Mk II.
LoạiSúng tiểu liên
Quốc gia chế tạo Anh Quốc
 Canada
 Úc (Austen)
Lược sử hoạt động
Phục vụ1941-1979
Sử dụng bởiXem phần Các quốc gia sử dụng  Anh Quốc
 Úc
 New Zealand
 Israel
 Hàn Quốc
 Thái Lan
 Pháp
 Ý
 Ấn Độ
 Hà Lan
 Ba Lan
 Singapore
 Indonesia
 Đài Loan
 Trung Quốc
 Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
 Cộng hòa Miền Nam Việt Nam
 Việt Nam
 Lào
 Campuchia
 Cuba
Cuộc chiến tranhChiến tranh thế giới thứ hai
Chiến tranh Triều Tiên
Chiến tranh Việt Nam
Chiến tranh Đông Dương
Sự kiện Vịnh Con Lợn
Nội chiến Lào
Nội chiến Campuchia
Nội chiến Trung Quốc
Chiến tranh biên giới Lào-Thái Lan
Cách mạng Cuba
Chiến tranh Afghanistan (1978–1992)
Chiến tranh Afghanistan (2001-nay)
Chiến tranh Lạnh
Nội chiến Angola
Chiến tranh Việt Nam-Campuchia
Chiến tranh biên giới Việt-Trung, 1979
Nội chiến Sierra Leone
Nội chiến Congo
Xung đột Ả Rập-Israel
Chiến tranh Trung-Ấn
Chiến tranh Ấn Độ - Pakistan
Lược sử chế tạo
Người thiết kếReginald V. Shepherd
Harold J. Turpin
Năm thiết kế1940
Nhà sản xuấtRoyal Small Arms Factory, Enfield, BSA, ROF Fazakerley, ROF Maltby, ROF Theale và nhiều hãng khác.
Giai đoạn sản xuất1941–1945
Số lượng chế tạo4,6 triệu khẩu (tất cả các biến thể)
Các biến thểMk I, Mk II, Mk IIS, Mk III, Mk IV, Mk V và Mk VI.
Thông số
Khối lượng3,2 kg
Chiều dài30 in
Độ dài nòng196 mm

Đạn9x19mm Parabellum
Cơ cấu hoạt độngNạp đạn bằng phản lực bắn
Tốc độ bắn500 viên/phút
Vận tốc mũi365 m/giây
Tầm bắn hiệu quả100m
Tầm bắn xa nhất100m
Chế độ nạpBăng đạn thẳng 32 viên.
Ngắm bắnĐiểm ruồi

Lịch sử chế tạoSửa đổi

Vào năm 1940, khi nước Anh đang tham gia vào trận không chiến quan trọng, đối mặt với quân đội phát xít. Lo lắng quân Đức sẽ tấn công và xâm lược nước Anh. Các tướng lĩnh Anh đã yêu cầu chính phủ Anh phải đặt hàng thêm thật nhiều súng Thompson từ Mỹ để chuẩn bị chiến đấu với quân đội phát xít Đức. Nhưng súng Thompson là một khẩu súng tiểu liên rất đắt tiền thời bấy giờ (giá của 1 khẩu M1928 Thompson Mỹ bán cho Anh có giá khoảng 250 đôla (đôla Mỹ theo thời giá 1940)) nên phía quân đội Anh chỉ trang bị những khẩu Thompson cho lực lượng đặc biệt và lính nhảy dù của quân đội Anh mà thôi. Cuộc chiến đang cận kề đến nơi rồi mà quân đội lại đang khan hiếm súng tiểu liên nên 2 nhà máy sản xuất vũ khí là Royal Small Arms Factory và Enfield quyết định thiết kế một khẩu tiểu liên thay thế cho khẩu Thompson, họ nghĩ rằng nên thiết kế một khẩu tiểu liên có tạo hình giống khẩu Lanchester, một mẫu súng sao chép trực tiếp từ tiểu liên MP28 của Đức. Thế là chỉ trong vài ngày, khẩu Sten đã được ra đời. Điều này làm cho chính phủ Anh rất hài lòng. Tên của khẩu súng đã được đặt tên theo tên của hai người đã bỏ nhiều thời gian và công sức để chế tạo nó, là ông Reginald V. Shepherd và ông Harold Turpin, chữ S và chữ T được lấy ra từ tên Shepherd và Turpin, còn vần EN là tên nhà máy Enfield. Tiểu liên Sten sau ngay đó đã được chấp nhận sản xuất đại trà và đưa vào sử dụng trong quân đội. Nó thật sự đã làm thay đổi bộ mặt quân đội nước Anh.

Trong thế chiến thứ haiSửa đổi

 
Những người lính dù Anh trang bị Sten Mk V trong Chiến dịch Market Garden.
 
Thủ tướng Winston Churchill đang bắn thử khẩu Sten Mk II vào ngày 13 tháng 6 năm 1941.
 
Kháng chiến quân ở Paris đang cầm Sten Mk II để chuẩn bị phục kích quân Đức.

Khi thế chiến thứ hai bùng nổ, tất cả súng tiểu liên được gửi đến cho quân đội Anh ở tất cả các mặt trận và cũng được bán cho những lực lượng kháng chiến ở châu Âu. Những người kháng chiến bảo rằng:" Họ thật may mắn khi họ có khẩu Sten". Trước khi Sten ra đời thì họ phải dùng Thompson, MP-40 và một vài khẩu súng trường khác (nhiều nhất là Karabiner 98k thu được của lính Đức và Lee-Enfield do quân đội Anh cấp). Hai khẩu tiểu liên đó không thể gắn được giảm thanh khiến cho những cuộc phục kích và ám sát những sĩ quan cấp cao Đức bị quân lính Đức phát hiện rất nhanh, kết quả là hơn một nửa số người đã bị bắt vào các trại tập trung hoặc bị bắn chết ngay tại chỗ. Nhờ mẫu Sten Mk II có thể gắn giảm thanh lẫn cả sự chính xác cao nên việc ám sát của họ đã thành công, có rất nhiều người đã nhận xét rằng Sten có hình dạng rất lạ. Nó giống một khẩu súng tự chế tại nhà hơn là một mẫu vũ khí được thiết kế trong chiến tranh. Tuy vậy, khẩu Sten cũng bị coi là thiếu tin cậy hơn nhiều so với khẩu Thompson hay MP-40. Nó không thể hoạt động ổn định trong những môi trường khắc nghiệt như rừng nhiệt đới hay vùng có lắm tuyết và bùn. Chính vì điều đó đã khiến cho cuộc ám sát một sĩ quan SS, Reinhard Heinrich của hai lính biệt kích người Séc suýt nữa thất bại chỉ vì khẩu Sten của họ bị kẹt đạn và họ phải sử dụng lựu đạn. Sten đã được dùng bởi rất nhiều lực lượng Anh trên tất cả các chiến trường nhưng ở châu Phi, số lượng lính Anh sử dụng Sten thì lại ít ỏi vô cùng, trong hàng ngàn binh lính Anh chỉ có vài chục người là dùng khẩu Sten. Họ chủ yếu là lính Úc với mẫu Austen (mẫu STEN do Úc sản xuất với sự cho phép của Anh). Họ kể rằng khẩu Sten của họ không thể hoạt động nổi ở khí hậu khô nóng, lắm cát bụi tại sa mạc Sahara trong khi khẩu Thompson (họ đặt của Mỹ) hay MP-40 (của đối thủ Đức) thì vẫn cứ nhả đạn đều đều mỗi khi bóp cò.

Trong chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt NamSửa đổi

Trong thời kỳ chiến tranh Đông Dương, rất nhiều vũ khí của thời thế chiến thứ hai được gửi đến cho quân đội PhápViệt Nam để chiến đấu với quân đội Việt Minh, tiểu liên Sten cũng nằm trong số vũ khí đó. Được trang bị chủ yếu cho bộ binh và kỵ binh, nó được nằm trong danh sách những khẩu súng tiểu liên thông dụng nhất của thời chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt Nam. Đến năm 1955, khi quân đội Hoa Kỳ xâm lược Việt Nam, quân đội nhân dân Việt Nam lẫn cả những người lính Việt Cộng đều dùng những khẩu tiểu liên Sten và nhiều tiểu liên chiến lợi phẩm khác như PPSh-41, PPS-43, M1A1 Thompson, MAT-49,...để chiến đấu với quân đội Hoa Kỳ.

Những cuộc chiến khácSửa đổi

Sten đã được bán khắp nơi trên thế giới sau chiến tranh Việt Nam, nó là một khẩu tiểu liên ưa thích của nhiều lực lượng nổi dậy từ nhiều cuộc chiến trên thế giới. Vì sử dụng loại đạn nổi tiếng thế giới, 9x19mm, nên việc tìm và mua đạn cho khẩu Sten không khó cho lắm. Đáng chú ý nhất là quân du kích MujahideenTaliban trong chiến tranh Afghanistan cùng với nhiều lực lượng nổi dậy khác ở châu Phi.

Các quốc gia sử dụngSửa đổi

Chú thích và tham khảoSửa đổi

Tham khảoSửa đổi