Louis-Philippe I của Pháp

Louis Philippe I (Ngày 06/10/1773 – 26/08/1850) là vua của Pháp từ năm ngày 06/11/1830 đến ngày 24/02/1848, với tước hiệu chính thức “Vua của người Pháp”. Ông là vị vua cuối cùng của Pháp có gốc tích từ Nhà Bourbon và cũng là vị vua áp chót của Pháp – vị vua cuối cùng là Napoleon III của Pháp. Với tư cách là Công tước của Chartres, ông trở thành một trong những chỉ huy quân đội trong cuộc Chiến tranh Cách mạng Pháp, nhưng không đồng quan điểm với phe Công hoà về quyết định xử tử Vua Louis XVI. Vì bị cho là có liên quan đến một âm mưu khôi phụ chế độ quân chủ Pháp, nên ông phải chạy trốn đến Thuỵ Sĩ vào năm 1793. Cha của ông là Louis Philippe II, Công tước xứ Orleans, vốn là người ủng hộ Cách mạng Pháp đã bị xử tử vì bị phe cộng hoà nghi ngờ phản quốc. Bản thân Louis Philippe đã sống lưu vong trong 21 năm cho đến khi Nhà Bourbon được phục vị thì mới trở về Pháp.

Louis Philippe I
1841 portrait painting of Louis Philippe I (King of the French) by Winterhalter.jpg
Chân dung Louis-Philippe I mặc quân phục.
Vua của người Pháp
Tại vị9 tháng 8 năm 183024 tháng 2 năm 1848
&0000000000000017.00000017 năm, &0000000000000199.000000199 ngày
Đăng quang9 tháng 8 năm 1830
Thủ tướng
Tiền nhiệmCharles X
Kế nhiệmChế độ quân chủ bãi bỏ
Jacques Dupont de l'Eure
Quốc trưởng Chính phủ Lâm thời
Thông tin chung
Phối ngẫuMaria Amalia của Napoli và Sicily
Hậu duệFerdinand Philippe, Công tước Orléans
Louise, Hoàng hậu Bỉ
Marie, Nữ Công tước Württemberg
Hoàng tử Louis, Công tước Nemours
Công chúa Françoise của Orléans
Clémentine, Công nương xứ Saxe-Coburg và Gotha
François, Hoàng thân Joinville
Hoàng tử Charles, Công tước Penthièvre
Hoàng tử Henri, Công tước Aumale
Hoàng tử Antoine, Công tước Montpensier
Tên đầy đủ
Louis Philippe d'Orléans
Hoàng tộcNhà Orléans
Thân phụLouis Philippe II, Công tước Orléans
Thân mẫuLouise Marie Adélaïde de Bourbon
Sinh6 tháng 10 năm 1773
Palais Royal, Paris, Vương quốc Pháp
Mất26 tháng 8 năm 1850 (77 tuổi)
Claremont, Surrey, Anh
An táng1876
Royal Chapel, Dreux, Pháp
Tôn giáoCông giáo La Mã
Chữ ký của Louis Philippe I

Louis Philippe được tôn lên làm vua vào năm 1830, sau khi người anh họ của ông là vua Charles X của Pháp bị Cách mạng Tháng Bảy buộc phải thoái vị. Triều đại của Louis Philippe được gọi là Chế độ Quân chủ Tháng Bảy và được thống trị bởi các nhà công nghiệp và chủ ngân hàng giàu có. Louis Philippe theo đuổi các chính sách bảo thủ, đặc biệt là dưới sự ảnh hưởng của François Guizot trong giai đoạn 1840 – 1848. Ông cũng thúc đẩy quan hệ ngoại giao với Vương quốc Anh cũng như khai thác và mở rộng thuộc địa, đặc biệt là cuộc chinh phục Algeria của Pháp. Sức ảnh hưởng và sự ủng hộ của người dân Pháp dành cho ông giảm dần khi điều kiện kinh tế ở Pháp xấu đi vào năm 1847, và ông buộc phải thoái vị sau khi bùng nổ Cách mạng Pháp năm 1847. Louis Philippe và gia đình phải sống cuộc đời lưu vong tại Anh.

Trước Cách mạng (1773 - 1789)Sửa đổi

Đầu đờiSửa đổi

 
Louis Philippe II, Công tước của Orléans trong bộ lễ phục của Dòng Holy Spirit

Louis Philippe được sinh ra tại Cung điện Hoàng gia Palais, nơi ở của Nhà OrléansParis. Ông là con trai của Louis Philippe II, Công tước của Orléans, mẹ ông là Louise Marie Adélaïde của Bourbon, có nguồn gốc từ dòng dõi của vua Louis XIV của Pháp.

Nhà Orléans là nhánh cao cấp thuộc Nhà Bourbon, khởi thuỷ từ Hoàng tử Philippe, con trai của vua Louis XIII của Pháp, được phong Công tước xứ Orléans vào ngày 10/05/1661. Các công tước tiếp theo của xứ này đều là dòng dõi của ông, bao gồm cả Louis Philippe. Nhiều người tin rằng, nếu dòng chính của Nhà Bourbon tuyệt tự, thì người của Nhà Orléans sẽ kế thừa ngai vàng của Pháp, vì thế mà người Nhà Orléans đã tạo ra nhiều nghi kỵ trong hoàng gia Pháp.

Giáo dụcSửa đổi

 
5 franc Louis Philippe I 1833 T, đúc tại Bayonne

Từ năm 1782, Louis Philippe đã được kèm cặp bởi Nữ bá tước Genlis, bà đã truyền cho ông những tư tưởng tự do. Năm 1785, cha của ông thừa kế tước vị Công tước của Orléans sau cái chết của ông nội và theo đó thì chính ông sẽ kế thừa tước vị Công tước của Chartres từ cha mình.

Năm 1788, khi cuộc Cách mạng Pháp bùng nổ, Louis Philippe đã thể hiện sự ủng hộ khi giúp phá cửa phòng giam ở Mont Saint-Michel. Từ tháng 10/1788 đến tháng 10/1789, lâu đài Palais-Royal, nơi cứ trú của gia đình ông ở Paris đã trở thành nơi gặp gỡ của những người cách mạng.

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  • 1839 - Portrait officiel réalisé par le peintre Franz Xaver Winterhalter; HST; SD; Dim; H:Bản mẫu:Unité X L:Bản mẫu:Unité conservé au Musée national du Château de Versailles
  • 1830 - buste en plâtre; commande du Préfet de Lyon à qui l'auteur Jean-François Legendre-Héral dit dans une lettre du 27 septembre 1830 qu'il vient d'achever le buste et se propose d'en faire tirer des copies en fonction des commandes. Archives Municipales de Lyon: Liste des bustes.
  • 1831 - statue par Philippe Joseph Henri Lemaire, exposée au Salon de 1831
  • 1831 - buste en marbre et une réplication (Compiègne), par Louis-Denis Caillouette, exposée au Salon de 1831
  • Alexandre Dumas Histoire de la vie politique et privée de Louis-Philippe, édition Dufour et Mulat, 1852 <ref>Bản mẫu:BNF.
  • Jules Bertaut, Louis-Philippe intime, Paris, Grasset, 1936.
  • Victor Hugo, Choses vues
  • Marguerite Castillon du Perron, Louis Philippe et la révolution Française, Librairie Académique Perrin, édition définitive, Pygmalion, Paris, 1963.
  • Daniel Manach, La Descendance de Louis-Philippe Bản mẫu:Ier roi des Français, introduction de Guy Coutant de Saisseval, éditeur Christian, 223 pages, 1988<ref>Bản mẫu:BNF.
  • Daniel Manach, La Descendance de Louis-Philippe Bản mẫu:Ier roi des Français, Préface de Dominique Paoli, éditeur Christian et Editions Généalogiques de la Voûte, 398 pages, 2014
  • Munro Price, Louis Philippe, le prince et le roi. La France entre deux révolutions, Paris, Éditions de Fallois, 2009.
  • Laure Hillerin, La duchesse de Berry, l’oiseau rebelle des Bourbons, Flammarion, collection Grandes Biographies, 2010 ISBN 978-2-08-122880-1. Présentation en ligne: “La duchesse de Berry, de Laure Hillerin”. www.duchessedeberry.fr. Truy cập 04 juillet 2016. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |ngày truy cập= (trợ giúp)
  • Arnaud Teyssier, Louis Philippe. Le dernier roi des Français, Paris, Perrin, 2010, 450Bản mẫu:Nb p., ISBN 978-2-262-03271-5
  • Guy Antonetti. Louis-Philippe. Fayard. 2002
  Các vị vua và hoàng đế đã trị vì nước Pháp từ 843 tới 1870  
84 3 87 7 87 9 88 4 88 8 89 8 92 2 92 3 93 6 95 4 98 6 98 7
   Charles II Louis II Louis III & Carloman II Charles Béo Eudes I Charles III Robert I Raoul I Louis IV Lothaire Louis V   
98 7 99 6 10 31 10 60 11 08 11 37 11 80 12 23 12 26 12 70 12 85 13 14
   Hugues Capet Robert II Henri I Philippe I Louis VI Louis VII Philippe II Louis VIII Louis IX Philippe III Philippe IV   
13 14 13 16 13 16 13 22 13 28 13 50 13 64 13 80 14 22 14 61 14 83 14 98
   Louis X Jean I Philippe V Charles IV Philippe VI Jean II Charles V Charles VI Charles VII Louis XI Charles VIII   
14 98 15 15 15 57 15 59 15 60 15 74 15 89 16 10 16 43 17 15 17 74
   Louis XII François I Henri II François II Charles IX Henri III Henri IV Louis XIII Louis XIV Louis XV   
17 74 17 92 18 04 18 14 18 15 18 15 18 15 18 24 18 30 18 48 18 52 18 70
   Louis XVI   -   Napoléon I Louis XVIII Napoléon I Napoléon II Louis XVIII Charles X Louis-Philippe I   -   Napoléon III   

Lịch sửCapetValoisBourbonBonaparteVua và hoàng đếTổng thống