Minh Phụng (19442008) là nghệ sĩ cải lương gạo cội của sân khấu miền Nam.[1] Ông được Nhà nước Việt Nam phong là Nghệ sĩ Ưu tú.

Minh Phụng
Ngô Văn Thiệu
Nghệ sĩ Ưu tú
Nghe Si Cai Luong Minh Phung.jpg
NSƯT Minh Phụng
Nghệ danhMinh Phụng
Biệt danhHoàng tử sân khấu
Thông tin cá nhân
SinhNguyễn Văn Hoài
16 tháng 9 năm 1944
Mỹ Tho, Liên bang Đông Dương
Mất29 tháng 11, 2008(2008-11-29) (64 tuổi)
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Nguyên nhân mấtBệnh
Nơi an nghỉNghĩa trang Chùa Nghệ Sĩ
Giới tínhnam
Quốc tịch Việt Nam
Nghề nghiệpDiễn viên sân khấu
Hôn nhânDiệu Huê (1968–1976)
Kiều Tiên (1977–2008)
Con cái
Lĩnh vựcCải lương
Danh hiệuNghệ sĩ Ưu tú (1993)
Sự nghiệp âm nhạc
Vai tròNghệ sĩ
Dòng nhạcTân cổ, vọng cổ
Hợp tác vớiMỹ Châu
Tác phẩmBông cỏ may
Đừng nói xa nhau
Thương hận
Trả lại thời gian
Sự nghiệp sân khấu
Vai tròDiễn viên
Năm hoạt động1961–2008
Thành viên củaTân Đô, Hoa Thảo – Hậu Tấn, Thanh Phương, Kim Chung, Hương Mùa Thu,...
Vai diễnÂu Thiên Vũ trong Xin một lần yêu nhau
Mộ Dung Thạch trong Kiếp nào có yêu nhau

Cuộc đời và sự nghiệpSửa đổi

Ông tên thật là Ngô Văn Thiệu, còn tên khai sinh sau này là Nguyễn Văn Hoài,[2] sinh trưởng tại Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang. Lúc mới vào nghề, ông lấy nghệ danh Tân Tiến và khi vào đoàn hát Thanh Phương, ông đổi nghệ danh Minh Phụng cho đến nay. Minh và Phụng là tên 2 đứa con của người bạn thân của ông.[3]

Minh Phụng đã tham gia ở nhiều đoàn hát khác nhau như Tân Đô, Hoa Thảo – Hậu Tấn, Thanh Phương... Đến gánh hát Kim Chung, hợp cùng hai nghệ sĩ Minh Cảnh, Minh Vương, ông đã khiến giới mộ điệu cải lương mê đắm từ những thập niên 1960 – 1970.[3] Ông đã đóng cặp với nhiều nữ nghệ sĩ tên tuổi như Út Bạch Lan (Trinh tiết một loài hoa), Mỹ Châu (Bích Vân Cung lệ sử, Kiếm sĩ dơi), và nhất là các vở dã sử kiếm hiệp mang màu sắc Trung Hoa với Diệu Hiền, Lệ Thủy (Xin một lần yêu nhau, Kiếp nào có yêu nhau...)

Gần 50 năm gắn bó với sân khấu cải lương, trong giai đoạn hưng thịnh nhất của bộ môn nghệ thuật này, nghệ sĩ Minh Phụng đã đi vào lòng khán giả mộ điệu với hình ảnh một kép đẹp, có giọng hát đặc trưng với thanh âm cao, ngọt ngào và sâu lắng. Nhiều vở diễn có sự góp mặt của ông và do ông thể hiện đã đi vào lòng khán giả như: Bóng hồng sa mạc (vai Thái tử Phi Sơn), Tâm sự loài chim biển (vai Áo Vũ Cơ Hàn), Xin một lần yêu nhau (vai Âu Thiên Vũ), Kiếp nào có yêu nhau (vai Mộ Dung Trạch), Đêm lạnh chùa hoang, Máu nhuộm sân chùa, Mùa thu trên Bạch Mã Sơn,...; bài vọng cổ An Lộc Sơn, Nước mắt quê hương, Thương về cố đô, 14 năm mong đợi, Cho xin sống lại một ngày, Đừng nói xa nhau, Mai lỡ hai mình xa nhau, Phố đêm, Trường hận...[1][3]

Sau năm 1975, Minh Phụng là trưởng đoàn Tiếng Hát Quê Hương của tỉnh Bến Tre, nổi danh trong vai Lục Vân Tiên. Sau đó đoàn này được giao cho Văn hóa Thông tin tỉnh quản lý. Năm 1976, Minh Phụng gia nhập gánh hát Hương Mùa Thu, làm kép chánh, hát qua các vở tuồng Gánh cỏ sông Hàn, Con cò trắng, Lửa phi trường.

Năm 1994, ông lập lại đoàn hát Hương Mùa Thu với thành phần diễn viên như Minh Phụng, Linh Cảnh, Kiều Tiên, Bảo Ngọc, Ngọc Cẩm Thúy, Vương Bình, Thanh Phú, Điền Tử Lang, Thanh Thủy, Ngọc Ánh, Diệu Thanh, hề Giang Tâm. Đoàn Hương Mùa Thu của Minh Phụng diễn ở tỉnh Minh Hải (Cà Mau) và các tỉnh lân cận.

Sau đó, nghệ sĩ Minh Phụng đổi tên Hương Mùa Thu thành đoàn Tiếng Chuông Vàng Minh Phụng. Từ năm 1996 trở về sau, các gánh hát thua lỗ, Đoàn Tiếng Chuông Vàng Minh Phụng cầm cự, kéo dài đến qua năm 2000, rồi ngưng hát. Nghệ sĩ Minh Phụng đã thua lỗ khá nhiều cho đoàn hát.

 
Phần mộ NSƯT Minh Phụng.

Sau lần phẫu thuật tim vào năm 2005, Minh Phụng điều trị suy thận và hoại tử chân kéo dài. Đầu tháng 11 năm 2008, ông vẫn cố gắng xuất hiện trong liveshow của nghệ sĩ Ngọc Đáng tổ chức tại rạp Hưng Đạo. Đó là lần đứng trên sân khấu cuối cùng của ông.

Ông sống chung với nghệ sĩ Diệu Huê lúc ở đoàn Kim Chung, có ba người con, trong đó có nghệ sĩ Tiểu Phụng. Năm 1976, ông li dị vợ. Năm 1977, ông chuyển qua đoàn Hương mùa thu và kết hôn cùng nghệ sĩ Kiều Tiên, sinh con gái là nghệ sĩ Y Phụng. Năm 2005, ông đăng báo từ con trên báo Sân khấu TPHCM đối với Tiểu Phụng vì cho rằng Tiểu Phụng lợi dụng lúc ông bị bệnh nặng đã liên lạc với bạn bè, người thân và người ái mộ ông ở bên Mỹ để quyên góp tiền, quà.[4]

Ông qua đời ngày 29 tháng 11 năm 2008 và được an táng tại chùa Nghệ Sĩ, thành phố Hồ Chí Minh[2].

Các vai diễn nổi bậtSửa đổi

Trước 1975Sửa đổi

  • Băng Tuyền nữ chúa (vai Đoàn Tất Linh)
  • Bão biển (vai Hoàng Kiếm Phi)
  • Bóng hồng sa mạc (vai Thái tử Phi Sơn)
  • Chiều đông gió lạnh về (vai Kha Minh)
  • Cho trọn cuộc tình (vai Thành)
  • Dốc sương mù (vai Thái Điền Thứ Lang)
  • Đợi anh mùa lá rụng (vai Nại Lương)
  • Gió giao mùa (vai Cổ Gia Trường)
  • Giọt máu quân vương (vai Hà Thiên Bảo)
  • Hành khất đại hiệp/Ru em vào mộng (vai Trương Hoài Phong)
  • Hẹn một mùa xuân (vai Đông Cung Thái tử)
  • Kẻ bên trời (vai Lữ Sơn Tùng)
  • Khi rừng mới sang thu (vai Hoàng Phi Hải)
  • Kiếm sĩ dơi (vai Tân Xuyên)
  • Kiếp nào có yêu nhau (vai Mộ Dung Thạch)
  • Lá trầu xanh (vai Dũng)
  • Lấy chồng xứ lạ (vai Tâm)
  • Manh áo quê nghèo (vai Hoàng tử)
  • Mùa thu lá bay (vai Vân Lâu)
  • Mỹ nhân và loạn tướng (vai Lý Bình Chiêu)
  • Mối tình quê (vai Nhơn)
  • Ngọc thủy chung (vai Hoàng tử Bắc Kinh)
  • Người gọi đò bên sông (vai Dã Trường)
  • Người phu khiêng kiệu cưới (vai Giang Châu Vĩnh Hạ)
  • Người trai sa mạc (vai Cát Đằng Phương)
  • Nhạn về xóm liễu (vai Chu Sơn Kiệt)
  • Nhất kiếm bá vương (vai Cam Trường Hận)
  • Nụ cười trong mắt em (vai Lưu Thế Phương)
  • Tâm sự loài chim biển (vai Áo Vũ Cơ Hàn)
  • Tình hận trên băng hồ (vai Mộ Dung Chinh)
  • Thằng điên vùng bến Hạ (vai Nhật Kiếm Bình)
  • Tướng cướp Ngư Long (vai Châu Vũ Đào)
  • Xin một lần yêu nhau (vai Âu Thiên Vũ)

Sau 1975Sửa đổi

  • Bà chúa ăn mày (vai Hoàng tử)
  • Băng Tuyền nữ chúa (vai Đoàn Vũ Chân)
  • Bão biển (vai Hoàng Kiếm Phi)
  • Bơ vơ (vai Trọng)
  • Bóng hồng sa mạc (vai A Li Khan)
  • Cạm bẫy đô thành
  • Cú hồi mã thương (vai Điền Phong)
  • Đường lên xứ Thái
  • Gió giao mùa (vai Cổ Gia Trường)
  • Hội chọn chồng (vai Khắc Nhựt)
  • Kiếp chồng chung (vai Phong)
  • Khi rừng mới sang thu (vai Hoàng Phi Hải)
  • Lưu Bình – Dương Lễ (vai Lưu Bình)
  • Mã Siêu báo phụ cừu (vai Đổng Thừa)
  • Mưa bay trong đời (vai Thành)
  • Mùa thu trên Bạch Mã Sơn (vai Vương Hồ Vũ)
  • Mùa xuân ngủ trong đêm (vai Võ Trường Giang)
  • Người tình trên chiến trận (vai Cổ Thạch Xuyên)
  • Quán khuya sầu viễn khách (vai Vũ Huyền Phương)
  • Quân vương và thiếp (vai vua Cao Thiên Tử)
  • Sở Vân cưới vợ (vai Lý Quảng)
  • Tấm Cám (vai Hoàng tử)
  • Tâm sự ca nhi (vai Thái tử Lý Thiên Bình)
  • Tâm sự loài chim biển (vai Áo Vũ Cơ Hàn)
  • Tây Thi gái nước Việt (vai Ngô Phù Sai)
  • Tiêu Anh Phụng (vai Hoàng tử)
  • Tình sử A Nàng (vai Khảm Khắc)
  • Trường tương tư (vai Bạch Ngọc Hồ)
  • Truyền thuyết về tình yêu (vai Phi Cát)
  • Vàng sáu bạc mười (vai NS Thanh Hùng)
  • Võ Tòng sát tẩu (vai Võ Tòng)
  • Vui mà run (vai Sang)
  • Xin xăm cưới chồng

Tân cổ, vọng cổSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

Tham khảoSửa đổi