Sóc Sơn là một huyện nằm ở phía bắc của thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Sóc Sơn

Huyện
Đền Gióng, Sóc Sơn, Hà Nội - panoramio (1).jpg
Đền Sóc thờ Thánh Gióng ở núi Vệ Linh, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn
Hành chính
VùngĐồng bằng sông Hồng
Thành phốHà Nội
Huyện lỵthị trấn Sóc Sơn
Phân chia hành chính1 thị trấn, 25 xã
Thành lập5/7/1977[1][2]
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDPhạm Văn Minh
Bí thư Huyện ủyPhạm Quang Thanh
Địa lý
Tọa độ: 21°15′27″B 105°50′55″Đ / 21,257521°B 105,848529°Đ / 21.257521; 105.848529Tọa độ: 21°15′27″B 105°50′55″Đ / 21,257521°B 105,848529°Đ / 21.257521; 105.848529
Diện tích306,5 km²
Dân số (1/4/2009)
Tổng cộng282.536 người
Thành thị3.979 người (1%)
Nông thôn278.557 người (99%)
Mật độ922 người/km²
Khác
Biển số xe29-S6
WebsiteHuyện Sóc Sơn

Địa lýSửa đổi

 
Vị trí huyện Sóc Sơn (màu hồng) trên bản đồ Hà Nội

Sóc Sơn là huyện ngoại thành Hà Nội, cách trung tâm thành phố 25km về phía bắc, có địa giới hành chính giáp ranh với nhiều tỉnh lân cận:

Dân số năm 2009 là 282.536 người. 3,2% dân số theo đạo Thiên Chúa.

Địa bàn huyện Sóc Sơn nằm trong khoảng tọa độ từ 21-15'30''B (xã Xuân Thu) đến 21-19'30''B (xã Bắc Sơn) à từ 105-48'Đ (Xã Tân Dân) đến 105-50'30''Đ (xã Việt Long).[3]

Đặc điểm tự nhiênSửa đổi

Địa hìnhSửa đổi

Địa hình có tính phân bậc khá rõ nét và thay đổi theo hướng thấp dần từ Bắc xuống Nam, có 3 loại địa hình chính: đồi núi, gò đồi thấp và đồng bằng.

-Địa hình đồi núi: Đây là đầu nút phía Đông Nam của dãy Tam Đảo có độ cao tuyệt đối từ 50-462m. Vùng này chiếm diện tích khoảng 104km2 , phân bố chủ yếu ở các xã phía Bắc và Tây Bắc của huyện.

-Địa hình gò đồi thấp: Có độ cao tuyệt đối từ 20-50m. Đây là vùng chuyển tiếp từ địa hình đồi núi sang địa hình đồng bằng nên phát triển mở rộng về các xã phía Bắc và Tây Bắc huyện. Đây là dạng địa hình chủ yếu, chiếm 86,2%tổng số vùng với diện tích khoảng 264,203km2.

-Vùng đồng bằng: Độ cao tuyệt đối từ 6-20m. Đồng bằng phẳng, có xu hướng thấp dần về phía Nam, phân bố chủ yếu ở các xã ven sông Cầusông Cà Lồ.[3]

Lịch sửSửa đổi

Huyện Sóc Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai huyện Đa PhúcKim Anh thuộc tỉnh Vĩnh Phú (nay đã tách thành hai tỉnh Vĩnh PhúcPhú Thọ) cùng với thị trấn Xuân Hòa thuộc tỉnh theo Quyết định số 178/QĐ ngày 5 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ Việt Nam. Khi ấy huyện Sóc Sơn vẫn thuộc tỉnh Vĩnh Phú, gồm thị trấn Xuân Hòa và 29 xã: Bắc Phú, Bắc Sơn, Cao Minh, Đông Xuân, Đức Hòa, Hiền Ninh, Hồng Kỳ, Kim Lũ, Mai Đình, Minh Phú, Minh Trí, Nam Sơn, Nam Viêm, Ngọc Thanh, Phú Cường, Phù Linh, Phù Lỗ, Phú Minh, Phúc Thắng, Quang Tiến, Tân Dân, Tân Hưng, Tân Minh, Thanh Xuân, Tiên Dược, Trung Giã, Việt Long, Xuân Giang, Xuân Thu.

Ngày 29 tháng 12 năm 1978, huyện Sóc Sơn được chuyển về Hà Nội.[4]

Ngày 17 tháng 2 năm 1979, chuyển thị trấn Xuân Hòa và 4 xã Ngọc Thanh, Cao Minh, Nam Viêm, Phúc Thắng về huyện Mê Linh quản lý (nay 5 đơn vị hành chính này thuộc thành phố Phúc Yên của tỉnh Vĩnh Phúc).[5]. Huyện Sóc Sơn còn lại 25 xã: Bắc Phú, Bắc Sơn, Đông Xuân, Đức Hòa, Hiền Ninh, Hồng Kỳ, Kim Lũ, Mai Đình, Minh Phú, Minh Trí, Nam Sơn, Phú Cường, Phù Linh, Phù Lỗ, Phú Minh, Quang Tiến, Tân Dân, Tân Hưng, Tân Minh, Thanh Xuân, Tiên Dược, Trung Giã, Việt Long, Xuân Giang, Xuân Thu.

Ngày 3 tháng 3 năm 1987, thành lập thị trấn Sóc Sơn, gồm 54 ha diện tích tự nhiên với 335 người của xã Phù Linh và 26 ha diện tích tự nhiên với 284 người của xã Tiên Dược.[6] Như vậy, huyện Sóc Sơn có 1 thị trấn và 25 xã, giữ ổn định cho đến nay.

Trong lịch sử phong kiến, vùng đất Sóc Sơn ngày nay xưa là khu vực nằm giữa 2 cố đô xưa Phong Châu và Cổ Loa thuộc cương vực Hà Nội thời tiền Thăng Long, nổi tiếng bởi sự tích Thánh Gióng về trời tại núi Sóc. Sau thời kỳ bắc thuộc đến thời kỳ các triều đại phong kiến tự chủ Việt Nam, khu vực này 1 phần thuộc trấn, phủ Thái Nguyên. Đến thời Pháp thuộc, vùng đất này lại thuộc tỉnh Phù Lỗ, bao gồm cả Vĩnh Phúc ngày nay.

Hành chínhSửa đổi

Huyện Sóc Sơn có 26 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Sóc Sơn (huyện lỵ) và 25 xã: Bắc Phú, Bắc Sơn, Đông Xuân, Đức Hòa, Hiền Ninh, Hồng Kỳ, Kim Lũ, Mai Đình, Minh Phú, Minh Trí, Nam Sơn, Phú Cường, Phù Linh, Phù Lỗ, Phú Minh, Quang Tiến, Tân Dân, Tân Hưng, Tân Minh, Thanh Xuân, Tiên Dược, Trung Giã, Việt Long, Xuân Giang, Xuân Thu.

Đường phốSửa đổi

Giao thôngSửa đổi

Đường bộSửa đổi

Mang lưới giao thông do trung ương quản lýSửa đổi

-Quốc lộ 2: dài 300 km, chạy qua địa bàn năm tỉnh và thành phố: Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Tuyên QuangHà Giang. Chiều dài toàn tuyến là 300 km.

-Quốc lộ 3: dài 366 km, chạy theo hướng Nam - Bắc, bắt đầu từ đầu Bắc cầu Đuống (Hà Nội) đi qua các tỉnh: Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng và kết thúc tại thị trấn Tà Lùng, Quảng Hòa, Cao Bằng.

Quốc lộ 3 (QL.3) bắt đầu từ phía Bắc cầu Đuống (Yên Viên - Hà Nội), qua Phù Lỗ (Sóc Sơn), qua các tỉnh: Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng, đến cửa khẩu Tà Lùng biên giới Việt Trung. Tổng chiều dài 350,44 km và có 84 cầu.

-Quốc lộ 18: Đoạn từ Nội Bài đến thành phố Bắc Ninh dài 31 km, có 4 làn xe (mỗi chiều hai làn một làn cho xe tải và xe khách riêng, một cho xe con và xe du lịch riêng). Đoạn này trùng với đường cao tốc Nội Bài – Hạ Long – Móng Cái.

-Đường Võ Văn Kiệt: Dài 15km, đoạn qua Sóc Sơn dài 5 km. Chậy thẳng từ TTTP Hà Nội đến sân bay quốc tế Nội Bài.

-Cao tốc Hà Nội-Thái Nguyên: (ký hiệu toàn tuyến là CT.07), tên chính thức trên các văn bản của cơ quan nhà nước là Quốc lộ 3 mới, là một trong 6 tuyến cao tốc đang xây dựng theo quy hoạch tại miền Bắc Việt Nam. Tuyến đường được thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khởi công vào ngày 24 tháng 11 năm 2009.. Tuyến đường đi qua địa bàn ba tỉnh thành là Hà Nội, Thái Nguyên và một đoạn ngắn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Đường cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên có mặt đường rộng 34,5m và dài 70  km. Tuyến có quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/h. Tổng mức đầu tư dự án (đoạn Hà Nội - Thái Nguyên) là 10000 tỷ đồng.Tháng 1 năm 2014, QL3 mới đã được Bộ GTVT thông xe.

Điểm đầu của tuyến cao tốc này là km 152+400 Quốc lộ 1A mới thuộc địa phận xã Ninh Hiệp (Gia Lâm, Hà Nội). Điểm cuối là đường tròn Tân Long, Phú Lương, Thái Nguyên. Đi qua Sóc Sơn (Hà Nội) ở địa bàn các xã Việt Long, Bắc Phú, Tân Minh, Tân Hưng, Trung Giã.

-Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai: (ký hiệu toàn tuyến là CT.05) dài 264 km có điểm đầu là nút giao thông giữa quốc lộ 2 và đường cao tốc Bắc Thăng Long - Nội Bài (Hà Nội) và điểm cuối là xã Quang Kim (huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai). Đường cao tốc này là một phần của đường Xuyên Á AH14.

Phần lớn đường cao tốc sẽ đi ven theo bờ sông Hồng. Tuyến này đi qua địa bàn 5 tỉnh, thành phố là Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái và Lào Cai, nối với đường cao tốc Côn Minh - Hà Khẩu của Trung Quốc và là một hợp phần trong dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông của Hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Điểm đầu tại nút giao thông quốc lộ 18A với quốc lộ 2 tại xã Thanh Xuân, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội; đi qua địa bàn các phường, xã, thị trấn: Thanh Xuân, Tân Dân (huyện Sóc Sơn)

Mạng lưới giao thông do thành phố quản lýSửa đổi

Đường só 35

Đường số 16

Đường số 131

Đường 14

Giao thông công cộngSửa đổi

Xe buýt:

  • 07: Cầu Giấy - Sân bay Nội Bài đi qua cao tốc Thăng Long - Nội Bài.
  • 15: Bến xe Gia Lâm - Phố Nỉ (TTTM Bình An) đi qua quốc lộ 3.
  • 17: Long Biên - Sân bay Nội Bài đi qua quốc lộ 3, quốc lộ 2, đường Võ Nguyên Giáp.
  • 56A: Nam Thăng Long - Núi Đôi đi qua cao tốc Thăng Long - Nội Bài, quốc lộ 2, đường tỉnh lộ 131, KCN Nội Bài, thị trấn Sóc Sơn, Núi Đôi.
  • 56B: Học viện Phật giáo Việt Nam - Xuân Giang - Bắc Phú - Học viện Phật giáo Việt Nam đi qua tỉnh lộ 131, tỉnh lộ 296.
  • 58: Yên Phụ - Thạch Đà (Mê Linh) đi cao tốc Thăng Long - Nội Bài, quốc lộ 2
  • 64: Bến xe Mỹ Đình - Phố Nỉ (TTTM Bình An) đi qua KCN Bắc Thăng Long, cao tốc Thăng Long - Nội Bài, quốc lộ 2, tỉnh lộ 35, quốc lộ 3.
  • 68: Hà Đông - Sân bay Nội Bài đi qua đường Võ Nguyên Giáp, cầu Nhật Tân.
  • 86: Ga Hà Nội - Sân bay Nội Bài đi qua đường Võ Nguyên Giáp, cầu Nhật Tân.
  • 90: Hào Nam - Sân bay Nội Bài đi qua đường Võ Nguyên Giáp, cầu Nhật Tân.
  • 93: Nam Thăng Long - Bắc Sơn đi qua cao tốc Thăng Long - Nội Bài, quốc lộ 2.
  • 95: Nam Thăng Long - Xuân Hòa đi qua cao tốc Thăng Long - Nội Bài, quốc lộ 2.
  • 109: Bến xe Mỹ Đình - Sân bay Nội Bài đi qua cao tốc Thăng Long - Nội Bài
  • CNG04: Kim Lũ - Nam Thăng Long đi qua đê Lương Phúc, tỉnh lộ 16, quốc lộ 3.

Đường hàng khôngSửa đổi

Cảng hàng không quốc tế Nội BàiSửa đổi

Cảng hàng không quốc tế Nội Bài: IATA: HAN, ICAO: VVNB), tên giao dịch chính thức: Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, tiếng Anh: Noi Bai International Airport là cảng hàng không quốc tế lớn nhất của miền Bắc Việt Nam, phục vụ chính cho Thủ đô Hà Nội và vùng lân cận, thay thế cho sân bay Gia Lâm cũ. Sân bay Nội Bài là trung tâm hoạt động chính cho Vietnam Airlines, VietJet Air, Pacific Airlines, Bamboo Airways và trước kia có Indochina Airlines, Air Mekong.

Sân bay quốc tế Nội Bài thuộc huyện Sóc Sơn, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 35 km theo tuyến đường bộ về phía Tây Bắc. Khoảng cách này đã được rút ngắn còn 27 km khi cầu Nhật Tân và tuyến đường nối đầu cầu này với Nội Bài được hoàn thành trong năm 2015, ngoài ra còn có thể đi theo quốc lộ 3 dẫn từ cầu Chương Dương đến ngã 3 giao cắt với quốc lộ 2 để vào sân bay. Sân bay quốc tế Nội Bài còn nằm gần các thành phố như Vĩnh Yên, Bắc Ninh.

Đường sắtSửa đổi

Các dự án đường sắt đô thị Hà Nội đi qua địa bàn huyện (dự kiến) là các tuyến số 2 (Nội Bài - Thượng Đình), tuyến số 6 (Nội Bài - Ngọc Hồi).

Du lịchSửa đổi

 
Pho tượng Phật bằng đồng nguyên khối tại chùa Non Nước, Sóc Sơn
  • Hàm Lợn: Núi Hàm Lợn là đỉnh núi cao nhất (khoảng 462m), nằm trên dãy núi Độc Tôn thuộc địa phận Sóc Sơn - Hà Nội, cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 40 km theo hướng đường cao tốc Nội Bài. Dưới chân núi Hàm Lợn là nhiều hồ nước trong xanh, sạch, thích hợp để các phượt thủ hoặc nhóm pic-nic cắm trại qua đêm. Trong vài năm trở lại đây, núi Hàm Lợn trở thành một địa chỉ khá nổi trong giới phượt.
  • Đền Sóc: đền thờ Thánh Gióng một vị thánh có công đánh đuổi giặc Ân sang xâm lược nước Văn Lang vào đời vua Hùng Vương thứ sáu. sau khi đánh đuổi quân xâm lược ông đã phi ngựa đến chân núi Sóc Sơn, ghìm cương, cởi giáp và nón treo lên một cành cây, rồi quay chào bốn phía quê hương. Cả người lẫn ngựa từ từ bay thẳng lên trời, từ bấy đến giờ không còn thấy trở về dân gian. Từ đó hàng năm người dân tổ chức hội đền Sóc Sơn vào ngày mồng 6 tháng giêng âm lịch. Hiện nay, trên đỉnh núi Đá Chồng, Thành phố Hà Nội và Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã xây dựng Tượng đài Thành Gióng bằng đồng cao 16m, nặng gần 80 tấn. Người xưa có câu thơ về đền Sóc và Thánh Gióng:
Sóc Sơn là ngọn núi nào
Có ông Thánh Gióng bay vào trời xanh.

Quần thể khu di tích Đền Gióng nằm trong thung lũng núi Vệ Linh, có diện tích 152 ha, được bao quanh bởi rừng thông, là điểm đầu của các dãy núi thuộc dãy Tam Đảo ở phía đông với thế "Rồng chầu hổ phục", đó là các ngọn núi: Đồng Sóc, Đá Đen, Đại Thính, Mũi Cày (núi Độc Tôn),... Bao quanh khu nội tự là các hồ nước: hồ Đầu Nguồn, hồ Đền Thượng, hồ Đền Mẫu, hồ Đồng Sóc và nhiều cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi cùng hàng trăm loài thảo mộc thuộc nhiều họ khác nhau.

Tương truyền ràng Thánh Gióng đã bay về trời sau khi dẹp giặc Ân ở đây.

  • Chùa Non Nước: Chùa Non (tên chữ là Sóc Thiên Vương Thiền tự) nằm trong quần thể khu di tích Ðền Sóc ở độ cao hơn 110 m so với chân núi. Chùa nằm chính giữa dãy nũi hình vòng cung, tựa như người ngồi trên chiếc ngai, hướng nhìn xuống vùng hồ nước trong xanh, và những xóm làng trù phú của xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Theo Thuyền Uyển Tập Anh và Ðại Việt Sử ký toàn thư, vị thiền sư đầu tiên trụ trì chùa này tên là Ngô Chân Lưu (933-1011), hậu duệ của Ngô Quyền. Năm 971, được vua Ðinh Tiên Hoàng phong hiệu Khuông Việt Quốc sư. Ðó là vị thiền sư đầu tiên được Nhà nước phong kiến phong tặng danh hiệu Quốc sư. Lịch sử ghi nhận, vị Quốc sư này cùng Vạn Hạnh Thiền sư đã phù trợ đưa Lý Công Uẩn lên ngôi chấn hưng đất nước. Năm 1010 Lý Công Uẩn rời đô từ Hoa Lư - Ninh Bình ra Thăng Long mở đầu cho thời kỳ hưng thịnh nhất của lịch sử Nhà nước phong kiến Việt Nam. Khuông Việt Quốc sư trở thành Việt Nam tam triều Quốc sư (trải ba triều Ðinh - - ). Chùa Non Nước đã được xây dựng lại, trở thành một trong những ngôi chùa to, đẹp nhất của Hà Nội. Pho tượng Phật tổ Như Lai bằng đồng đúc liền khối nặng 30 tấn, cao 6,50 m, nếu kể cả bệ đá, chiều cao hơn 8m được khởi công ngày 8-4 Tân Tỵ (2001) được rước từ cơ sở đúc đồng huyện Ý Yên, tỉnh Nam Ðịnh về Sóc Sơn, an tọa tại chùa Non.
  • Đình Mai Nội ở xã Mai Đình, Sóc Sơn Hà Nội Thờ Nguyễn Bặc, vị tướng nhà Đinh với biệt danh Quang Minh.
  • Đình Lai Sơn ở xã Bắc Sơn, Sóc Sơn Hà Nội thờ 2 vị tướng thời Đinh: Đương Giang Đại Vương, Phi nương công chúa và 2 vị tướng thời Hùng Vương: Quý Minh, Cao Sơn. Đương Giang là vị tướng nhà Đinh có công thu nạp 5.000 quân lính ở Đông Anh (Hà Nội) đi đánh dẹp giặc Ngô.
  • Chùa Nam Thiên ở thôn Nội Phật, Xã Mai Đình, Sóc Sơn Hà Nội. Nơi đây có lối kiến trúc đa dạng, độc đáo được nhiều người lui tới sinh hoạt. Hàng năm phật tử tổ chức các chuyến đi thiện nguyện ở các tỉnh vùng cao.

 Danh nhânSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi