Mở trình đơn chính

Hòa giải và hòa hợp dân tộc ở Việt Nam

Biểu ngữ kêu gọi người Việt Nam ở nước ngoài tham gia xây dựng đất nước

Hòa giải và hòa hợp dân tộc ở Việt Nam là một khái niệm để chỉ sự hòa giải những mâu thuẫn trong nội bộ người Việt phát sinh từ năm 1945 đến ngày nay. Hòa giải và hòa hợp dân tộc từng được nhắc đến trong Hiệp định Paris 1973, sau đó được những người cộng sản và lực lượng thứ ba tuyên truyền và theo đuổi nhưng phía Việt Nam Cộng hòa cự tuyệt bằng việc cản trở thành lập Hội đồng hòa hợp và hòa giải cũng như từ chối thành lập chính phủ liên hiệp ba thành phần[1][2]. Ngay sau ngày 30/4/1975, lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam đã nhận thức rất rõ, tuyên bố rằng một trong những việc đầu tiên phải làm là hòa hợp dân tộc.[3]

Hiện nay Hòa giải và hòa hợp dân tộc được nhiều người Việt Nam đang sống trong hoặc ngoài Việt Nam đề cập đến trong bối cảnh Việt Nam đang phát triển về kinh tế, văn hóa, xã hội; mối quan hệ với Hoa Kỳ ngày càng phát triển về mọi mặt[4]; tình hình chính trị thế giới thay đổi; nhà nước đang thực hiện các cải cách trên nhiều lĩnh vực và nhất là trình độ dân trí ngày càng cao, đồng thời đây cũng là cách để thu hút nguồn lực của người Việt ở nước ngoài vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.[5]

Đặc điểm của Việt NamSửa đổi

Việt Nam là một quốc gia thống nhất gồm nhiều dân tộc cùng sinh sống, kề vai sát cánh với nhau và có truyền thống đoàn kết lâu đời trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm và xây dựng đất nước. Mỗi dân tộc có sắc thái văn hóa riêng, góp phần tạo nên sự đa dạng, phong phú của nền văn hoá Việt Nam. Về phía Đảng Cộng sản Việt Nam, họ luôn xác định vấn đề dân tộc, công tác dân tộc và đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lược quan trọng. Hiến pháp 2013 cũng khẳng định: "Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quốc gia thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam...Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; nghiêm cấm mọi hành vi kỳ thị, chia rẽ dân tộc; 3/ Ngôn ngữ quốc gia là tiếng Việt. Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình; 4/ Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước".

Tại Việt Nam, tính đến năm 2017, người dân tộc thiểu số chiếm khoảng 14 triệu người, tương đương 14% dân số. Đồng bào tín đồ các tôn giáo có khoảng 24 triệu người, chiếm gần 27% dân số cả nước, tiếp tục phát huy truyền thống gắn bó, đồng hành cùng dân tộc, hăng hái tham gia các phong trào thi đua yêu nước; tích cực tham gia hoạt động nhân đạo, từ thiện, phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của tôn giáo, đóng góp tích cực vào công cuộc đổi mới đất nước. Vấn đề dân tộc và tôn giáo luôn có quan hệ chặt chẽ với nhau, đoàn kết dân tộc và tôn giáo là vấn đề có ý nghĩa chiến lược quan trọng. Đảng và Nhà nước Việt Nam chủ trương lấy mục tiêu giữ vững độc lập, thống nhất của Tổ quốc, vì dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh là điểm tương đồng để để đoàn kết toàn dân tộc, tôn giáo. Giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa các dân tộc, nâng cao dân trí, cuộc sống của đồng bào dân tộc và tôn giáo là một trong các biện pháp được đặc biệt quan tâm.[6]

Nguyên nhân mâu thuẫnSửa đổi

Bắt đầu từ năm 1954, Hiệp định Genève được ký kết, lấy vĩ tuyến 17° bắc, dọc sông Bến Hải, thuộc tỉnh Quảng Trị, làm phân định giới tuyến quân sự Bắc - Nam tạm thời cho Việt Nam, chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử vào năm 1956. Cũng từ đó, vĩ tuyến 17 thành nơi chia cắt Việt Nam thành hai khu tập kết quân sự trong suốt hơn 20 năm Chiến tranh Việt Nam. Sự chia cắt này cùng với hàng loạt các cuộc chiến tranh diễn ra trong suốt 45 năm và những hệ lụy sau đó đã gây chia rẽ sâu sắc trong lòng dân tộc Việt Nam.

Những chính sách chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội... khác nhau của các nhà nước Đế quốc Việt Nam, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ, Quốc gia Việt Nam, Việt Nam Cộng hòa, Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam; các chính sách chiến tranh của ngoại quốc (Da vàng hóa chiến tranh của Pháp, Việt Nam hóa chiến tranh của Mỹ); sự kích động người gốc Hoa của Trung Quốc dẫn đến sự phân biệt đối xử với người Hoa, các phong trào đòi ly khai của một số nhóm dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên... gây thiệt hại cho các tầng lớp dân cư cũng góp phần tạo ra mâu thuẫn, chia rẽ trong lòng xã hội Việt Nam.

Lịch sử mâu thuẫnSửa đổi

Trước năm 1945, Đảng Cộng sản Đông Dương và các đảng phái Quốc gia khác tuy có ý thức hệ khác nhau nhưng vẫn có chung nền tảng giáo dục, thường xuyên có sự hợp tác và đôi khi có cùng quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân. Trong giai đoạn 1924 - 1927, ở miền Nam Trung Quốc, các nhóm người Việt chống thực dân Pháp đa dạng tương tác với nhau, với cả người Trung Quốc, Triều Tiên và các dân tộc khác. Từ năm 1941 đến 1944 ở miền nam Trung Quốc, Đảng Cộng sản Đông Dương, Việt Nam Quốc Dân Đảng (Việt Quốc) và Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội cùng tham gia vào mặt trận chống Nhật, đôi khi tố giác nhau với chính quyền Trung Quốc, nhưng không bắt cóc hoặc ám sát lẫn nhau. Chính sự cạnh tranh để kết nạp thành viên, thu nhận viện trợ cũng như sự bảo trợ của người Trung Quốc, hơn là sự khác biệt về ý thức hệ, mới là nguyên nhân khiến căng thẳng giữa các tổ chức lưu vong gia tăng. Trong nước, Đảng Cộng sản Đông Dương cũng từng hợp tác với những người Trotskyist tại Nam Kỳ trong giai đoạn 1933-1937.[7] Hai bên sau đó chỉ trích nhau chẳng hạn thành viên của Quốc tế thứ ba (Đảng Cộng sản Đông Dương) và Quốc tế thứ tư (những người Trotskyist) cáo buộc lẫn nhau là phục vụ lợi ích đế quốc.

Ban đầu cuộc tranh đấu chỉ trong phạm vi báo chí, truyền thông. Đến năm 1945 thì nhiều phe đã dùng vũ lực để tiêu diệt lẫn nhau. Ngay sau khi thành lập, Chính phủ Cách mạng Lâm thời ban hành các sắc lệnh giải tán một số đảng phái[8][9], với lý do các đảng này "tư thông với ngoại quốc", làm "phương hại đến nền độc lập Việt Nam và nền kinh tế Việt Nam" (như Việt Nam Quốc xã, Đại Việt Quốc dân đảng...) nhằm kịp thời trừng trị "bọn phản cách mạng", "bảo vệ" chính quyền non trẻ đồng thời "giáo dục ý thức về tinh thần cảnh giác" cho nhân dân.[10] Cùng với đó là giải tán các nghiệp đoàn[11] để kiểm soát nền kinh tế[12], thống nhất các tổ chức thanh niên (vào Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam). Việt Nam Quốc dân Đảng và Đại Việt Quốc dân đảng đã tổ chức các đội vũ trang như "Thần lôi đoàn", "Thiết huyết đoàn", "Hùm xám"... thực hiện các vụ cướp có vũ trang, bắt cóc, tống tiền, tổ chức ám sát những người theo Việt Minh và cả những người trung lập như ông Ba Viên (Ba Viên bị Quốc dân Đảng nghi ngờ là gián điệp của Pháp, sau khi gặp Hồ Chí Minh, Ba Viên quay về Hà Giang, bắt giữ và hành quyết một số đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng[13]) rồi tuyên truyền đổ lỗi cho Việt Minh đã không đảm bảo được an ninh trật tự ở Hà nội và một số đô thị ở Bắc Bộ.[14] Theo David G. Marr, đó là một thời kỳ đầy hận thù, phản bội và giết chóc. Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến được thành lập nhằm tạo khối đại đoàn kết, hòa hợp dân tộc giữa các đảng phái. Việc các thành viên Việt Quốc và Việt Cách rời bỏ chính phủ, lưu vong sang Trung Quốc đã đánh dấu chấm hết cho thời kỳ hợp tác giữa Việt Minh và các đảng phái được nước ngoài ủng hộ tại miền Bắc, trong công cuộc "kháng chiến kiến quốc" mà Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến là biểu tượng. Cho tới tháng 8 năm 1946, các đảng phái được nước ngoài ủng hộ, ngoại trừ Giáo hội Công giáo, đều bị phá vỡ, vô hiệu hóa, hoặc buộc phải lưu vong[7]. Để củng cố đoàn kết dân tộc, Chính quyền Hồ Chí Minh đã cho phép các đảng phái được Pháp và Trung Hoa Dân quốc ủng hộ được tham gia Quốc hội bất chấp những đảng này trước đó đã không những không tham gia mà còn phá hoại Tổng tuyển cử toàn quốc năm 1946.[15]

Năm 1946, sau khi Pháp đưa quân tái xâm lược Việt Nam, Kháng chiến chống Pháp bùng nổ. Vệ quốc đoàn, quân đội của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Việt Minh kiểm soát, cùng nhiều lực lượng quân sự khác của các đảng phái quốc gia, các giáo phái cùng chống Pháp. Ở miền Bắc, các lực lượng quân sự của Đại Việt Quốc dân ĐảngViệt Nam Quốc dân Đảng liên kết với Trung Hoa Dân quốc để chống Pháp và chống Việt Minh. Ở miền Nam, lực lượng vũ trang Cao Đài, Hòa Hảo, Bình Xuyên hợp tác với lực lượng Việt Minh chống Pháp nhưng các lực lượng này bất đồng với Việt Minh. Sự bất đồng sau đó biến thành xung đột vũ trang. Sau sự kiện giáo chủ Hòa Hảo Huỳnh Phú Sổ mất tích, Hòa Hảo cho rằng ông bị Việt Minh thủ tiêu, các giáo phái chấm dứt hợp tác với Việt Minh, quay sang hợp tác với Chính phủ Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ chống Việt Minh. Trước áp lực dư luận đòi trao trả độc lập cho Việt Nam, chính phủ Pháp đàm phán với cựu hoàng Bảo Đại được Mặt trận Thống nhất Quốc gia Liên hiệp, gồm các đảng phái quốc gia và các giáo phái, ủng hộ nhằm tìm một giải pháp chính trị cho cuộc chiến tại Đông Dương. Ngày 14 tháng 6 năm 1949 Quốc gia Việt Nam được thành lập. Theo Hiệp ước Élysée (1949), Pháp công nhận Quốc gia Việt Nam là một nước độc lập thuộc Liên hiệp Pháp, nhưng Pháp vẫn giữ quyền đại diện về ngoại giao và kiểm soát kinh tế. Quân đội Quốc gia Việt Nam phối hợp với quân đội Pháp chống lại Việt Minh. Năm 1954, Quốc gia Việt Nam ký Hiệp ước Matignon (1954) nhằm tách khỏi Liên hiệp Pháp, trở thành quốc gia hoàn toàn độc lập nhưng Hiệp ước này không có hiệu lực do chưa được Tổng thống và Quốc hội Pháp phê chuẩn. Đồng thời Pháp ký Hiệp định Genève, 1954 với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chấm dứt cuộc chiến của Pháp tại Việt Nam. Chiến tranh Đông Dương kết thúc. Quân đội Nhân dân Việt Nam tập kết về miền Bắc Việt Nam. Quân đội Liên hiệp Pháp và Quân đội Quốc gia Việt Nam tập kết về miền Nam Việt Nam, sau đó Pháp rút quân về nước để lại trách nhiệm thực thi Hiệp định cho Quốc gia Việt Nam. Vĩ tuyến 17 trở thành ranh giới tạm thời chia cắt Việt Nam thành hai vùng tập kết quân sự.

Quốc gia Việt Nam không đủ tư cách pháp lý để ký Hiệp định Genève[16] và từ chối tổ chức tổng tuyển cử thống nhất Việt Nam theo Tuyên bố cuối cùng của Hội nghị Genève với lý do "nghi ngờ về việc có thể đảm bảo những điều kiện của cuộc bầu cử tự do ở miền Bắc"[17]. Nhiều ý kiến cho rằng, do Quốc gia Việt Nam vẫn được đại diện bởi Pháp nên Quốc gia Việt Nam vẫn phải thực hiện các điều khoản mà Pháp tham gia hoặc không phản đối.[16] Trong khi đó, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vẫn nỗ lực mạnh mẽ để tổ chức được cuộc Tổng tuyển cử. Sau gian lận Cuộc trưng cầu dân ý miền Nam Việt Nam, 1955, Thủ tướng Quốc gia Việt Nam Ngô Đình Diệm truất phế quốc trưởng Bảo Đại để lên nắm quyền trở thành Quốc trưởng Quốc gia Việt Nam.[18]. Hoa Kỳ cho rằng, Ngô Đình Diệm không có khả năng chiến thắng khi tham gia Tổng tuyển cử với miền Bắc. Việt Nam Cộng hòa được thành lập thay thế Quốc gia Việt Nam. Ngô Đình Diệm được bầu làm Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Ngô Đình Diệm thi hành chính sách tố Cộng diệt Cộng bắt giam và tàn sát một cách có hệ thống những người cộng sản miền Nam và đàn áp những người chống đối chính quyền Ngô Đình Diệm. Những người cộng sản đáp trả bằng cách ám sát các viên chức Việt Nam Cộng hòa, hợp tác với các giáo phái chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa và cuối cùng là khởi nghĩa vũ trang. Năm 1960, họ thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và sau đó là Quân Giải phóng miền Nam Việt NamChính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam để đấu tranh vũ trang chống Việt Nam Cộng hòa cũng như đòi thống nhất đất nước, hòa hợp và hòa giải dân tộc. Chiến tranh Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn mới khi lực lượng chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa chuyển hướng từ đấu tranh chính trị sang đấu tranh chính trị kết hợp đấu tranh vũ trang.[19]

Chiến tranh Việt Nam (19551975) giữa một bên là Hoa Kỳ và một số đồng minh nhằm hỗ trợ Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam Việt Nam[20]; một bên là Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Cộng hòa Miền Nam Việt Nam tại miền Nam Việt Nam do Trung ương Cục miền Nam lãnh đạo, cùng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, do Đảng Lao động Việt Nam lãnh đạo, được sự viện trợ vũ khí và chuyên gia từ các nước xã hội chủ nghĩa, chủ yếu là Liên Xô[21]Trung Quốc. Cuộc chiến này kết thúc với sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, khi Tổng thống Dương Văn Minh của Việt Nam Cộng hòa đầu hàng Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, trao chính quyền lại cho Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam.[22].

Sau khi đất nước thống nhất, ở miền Nam, số tàn quân của quân đội Việt Nam Cộng Hòa tan rã tại chỗ còn khá đông, một số vẫn tiếp tục lẩn trốn và tìm cách chống lại chính quyền mới qua nhiều hoạt động, thậm chí cả hoạt động vũ trang nhưng không thành công.[23] Một số còn thu thập nhân lực, chôn giấu vũ khí, xây dựng kế hoạch hoạt động vũ trang để lập vùng ly khai[24][25]. Tháng 6/1975, Chính phủ Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra thông cáo bắt buộc sĩ quan quân đội và viên chức thuộc chế độ Việt Nam Cộng hòa đi học tập cải tạo nhưng không ai trong số này bị xét xử với các tội danh như tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người mặc dù nhiều binh sỹ, sỹ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa trước đây đã gây ra những vụ thảm sát với dân thường. Sau học tập cải tạo, những người này được phục hồi đầy đủ quyền công dân.

Căng thẳng ngoại giao với Trung Quốc và các sự kiện liên quan (như vụ việc treo ảnh Mao Trạch Đông và cờ Trung Quốc tại Chợ Lớn) khiến chính phủ Việt Nam tập trung vào một đối tượng khác là người gốc Hoa sống tại Việt Nam. Chính phủ đưa ra thời hạn để người gốc Hoa đăng ký nhập tịch Việt Nam, những người gốc Hoa không chịu đăng ký quốc tịch Việt Nam bị mất việc và giảm tiêu chuẩn lương thực, tất cả các tờ báo tiếng Trung Quốc, trường học dành riêng cho người Hoa đã bị đóng cửa trong giai đoạn 1975-1979.[26] Vấn đề Hoa kiều đã được chính phủ Việt Nam xem là một thử thách đối với chủ quyền quốc gia hơn là một vấn đề nội bộ đơn giản.[26]

Ngoài ra, các tài liệu của phía Mỹ được tiết lộ cho hay, trước năm 1975, họ đã hỗ trợ phong trào ly khai của các dân tộc thiểu số tại Tây Nguyên thành lập 5 trại huấn luyện, chiêu mộ 3.000 thanh niên người dân tộc với mục tiêu đòi độc lập cho vùng này. Năm 1965, cuộc nổi dậy của FULRO thất bại và bị quân đội Việt Nam Cộng Hòa đàn áp nhưng phong trào vẫn chưa bị triệt hạ hẳn. Tháng 4/1975, một nhóm ủng hộ FULRO điều đình và thoả thuận với các quan chức Mỹ sẽ tiếp tục chiến đấu chống lại chính phủ Việt Nam. Kể từ đó, sau năm 1975, những thành viên FULRO chạy trốn sang Campuchia đã liên kết với Khmer Đỏ để tiến hành chiến tranh du kích chống chính phủ Việt Nam.

Tuy các cuộc chiến kết thúc nhưng những mâu thuẫn giữa các cá nhân đã hoặc đang phục vụ cho một trong các bên cùng gia đình và các thế hệ sau của họ lại bắt đầu. Những mâu thuẫn quyền lợi, ý thức hệ, lập trường chính trị, cách nhìn nhận cuộc chiến... diễn ra âm ỉ, phức tạp theo từng thời gian và sự kiện của Việt Nam. Dù xuất phát từ lý do gì thì sự mâu thuẫn nội bộ của người Việt sẽ làm trì trệ sự phát triển của dân tộc. Hiểu được điều đó, nhiều học giả và trí thức trong và ngoài Việt Nam đã kêu gọi tìm kiếm sự "Hòa giải và hòa hợp dân tộc" và hành động để điều đó trở thành hiện thực.

Khó khănSửa đổi

Hòa giải và hòa hợp dân tộc ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn do nhiều nguyên nhân bắt nguồn từ nhiều phía.

Quan điểm của nhà nước Việt NamSửa đổi

Theo báo Nhân dân, các phần tử cơ hội chính trị thường lợi dụng việc chống phá quá trình hòa hợp dân tộc để có các vị thế trong nền chính trị. Thậm chí còn câu kết với các thế lực nước ngoài để thực hiện mưu đồ của mình.[27] Việc các cá nhân cực đoan trong xã hội có những hoạt động gây chia rẽ các bên khiến quá trình hòa giải, hòa hợp trở nên khó khăn hơn.

Theo báo Quân đội Nhân dân, các thế lực không có thiện cảm với chính quyền Việt Nam đã lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc, chủ quyền biên giới, nhân quyền nhằm phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc của Việt Nam, từ đó gây mất an ninh quốc gia, tạo cơ hội để các thế lực này can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Hoạt động chủ yếu là kích động ly khai, sử dụng các chiêu trò tôn giáo để lừa bịp những người có học vấn thấp, thực hiện ý đồ biểu tình, bạo loạn lật đổ. Các thế lực này còn lôi kéo người dân tộc thiểu số vượt biên rồi vu cáo phía Việt Nam đàn áp, từ đó tạo cớ để can thiệp vào Việt Nam. Hoạt động chia rẽ tôn giáo luôn được các thế lực này chú trọng, đặc biệt là gây những mâu thuẫn không đáng có giữa Phật tử và người Công giáo, hằm làm lu mờ đường hướng sống “tốt đời, đẹp đạo”, “kính chúa, yêu nước” của đồng bào có tín ngưỡng. Để thực hiện mưu đồ của mình, các thế lực này đẩy mạnh tuyên truyền, bóp méo chính sách cũng như tình hình thực tế ở Việt Nam.[28]

Quá trình hòa hợp và hòa giải dân tộc còn gặp khó khăn khi các thế lực không có thiện chí với chính quyền Việt Nam kích động chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, tư tưởng bài ngoại, bảo thủ. Các thế lực này muốn dân tộc Việt Nam lao vào một cuộc chiến "nồi da nấu thịt" như đã diễn ra ở một số nước thông qua việc kích động, dung dưỡng cho quan điểm đề cao lợi ích cục bộ của mỗi dân tộc, chia rẽ tình đoàn kết thống nhất và từ bỏ những lợi ích chung của dân tộc Việt Nam để kích động đồng bào dân tộc ít người tham gia các phong trào ly khai. Mục đích của những người này là chia cắt đất nước ta thành nhiều vùng miền, khu vực tự trị của đồng bào dân tộc thiểu số, phá vỡ sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. Sự chống phá còn đến từ việc tuyệt đối hóa tính biệt lập, đặc thù của mỗi tôn giáo, đề cao tôn giáo mình, phủ nhận hoặc xem thường với thái độ miệt thị các tôn giáo khác và những người không theo tôn giáo; chỉ thấy quyền lợi của tôn giáo mình, chà đạp lên quyền lợi của tôn giáo khác và nuôi dưỡng ngày càng sâu mối hận thù với các dân tộc, tôn giáo khác...Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc của Việt Nam đã chứng minh, các nước đế quốc có âm mưu thôn tính nước ta đã tính toán đến âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để tạo dựng tay chân từ bên trong để chống phá nhân dân Việt Nam.[29] Về vấn đề đa nguyên, đa đảng, phía chính quyền trong nước cho rằng đa đảng là không cần thiết do lịch sử đã chứng minh, đa đảng không có lợi cho lợi ích quốc gia. Lịch sử Việt Nam đã có thời kỳ đa đảng và khi đất nước bị xâm lược hoặc trong tình trạng khó khăn, các thế lực muốn xâm lược Việt Nam thường lợi dụng tình trạng đa đảng để gây mất đoàn kết nội bộ của Việt Nam, làm người Việt Nam chống lại nhau chứ không chống lại ngoại xâm.[30]

Theo báo Công an Nhân dân, một trong các khó khăn khác là các thế lực không có thiện chí với chính quyền Việt Nam đã lợi dụng, bóp méo lịch sử cũng như lợi dụng lòng hận thù của những người Việt từng tham gia các cuộc chiến xâm lược Việt Nam do nước ngoài thực hiện để chống phá quá trình hòa hợp và hòa giải dân tộc. Một bộ phận người Việt ở nước ngoài vẫn ôm chặt tư duy cũ, chống đối và định kiến về đất nước. Khi nhìn lại thực tế lịch sử, một số thông tin ở nước ngoài do các thế lực không có thiện chí với chính quyền Việt Nam đã bóp méo sự thực, quy chụp rằng do chính quyền trong nước đối xử thậm tệ với những người từng phục vụ cho chính thế Việt Nam Cộng hòa và không hề quan tâm việc hòa giải, hòa hợp dân tộc. Những người này đặt nặng tâm lý "thắng-thua" nên cho rằng người Việt không thể hòa hợp và hòa giải. Đặc biệt, những người không có thiện chí với chế độ chính trị trong nước vu cáo Đảng Cộng sản và chính quyền trong nước đã bỏ rơi kiều bào nước ngoài để phủ nhận việc Đảng Cộng sản luôn coi cộng đồng người Việt ở nước ngoài là một bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam. Những người này còn lập lờ khi cho rằng những người Việt ra nước ngoài do không chấp nhận chế độ chính trị trong nước trong khi phớt lờ thực tế là ngày càng có nhiều kiều bào hồi hương hay về thăm quê. Để tránh để các thế lực không có thiện chí với chính quyền Việt Nam, những người Việt xa xứ nên trở về để trải nghiệm thực tế đang diễn ra trong nước để cùng xoá bỏ mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử do quá khứ hay thành phần giai cấp; xây dựng tinh thần cởi mở, tôn trọng, thông cảm, tin cậy lẫn nhau, cùng hướng tới tương lai. Để thực hiện hòa hợp, hòa giải dân tộc thành công cần:

  1. Lấy lợi ích dân tộc, gốc rễ đồng bào làm điểm tựa. Dân tộc Việt Nam có truyền thống tương thân, tương ái thì dù sinh sống ở đâu, cái nghĩa đồng bào vẫn là điểm trọng. Con cái có thể lúc này hay lúc khác vì các lý do khác nhau mà ra đi, mà có những khác biệt nhưng đất mẹ luôn bao dung, rộng vòng tay đón những đứa con trở về.
  2. Tôn trọng lịch sử, không khoét sâu hận thù. Không có cuộc chiến tranh nào mà không có đau thương, mất mát, không có chia ly kẻ đi, người ở, không có những hận thù nhưng tất cả khi đã là quá khứ, người Việt phải biết để nó lại đằng sau, biết lấy đó làm bài học để tránh lặp lại. Việc những người Việt từng phải đối đầu giữa hai bên chiến tuyến, đó là một giai đoạn lịch sử mà dân tộc Việt Nam trải qua với bao biến cố để có được độc lập, thống nhất như hiện nay.
  3. Lấy chân thành để xóa thù hận: Những khác biệt trong quan điểm giữa bộ phận người Việt ở nước ngoài với đất nước cần được giải quyết bằng sự chân tình. Trên cơ sở quan điểm, đường lối vì sự phát triển và ổn định về kinh tế-chính trị-xã hội của đất nước Việt Nam, vì sự thống nhất, độc lập, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, người Việt cần đến với nhau bằng sự thực tâm, phía chính quyền trong nước cần tiếp tục chủ động mở rộng tiếp xúc cả với những người còn có định kiến, mặc cảm với chế độ chính trị trong nước; tạo điều kiện để những người đã phục vụ trong chế độ Việt Nam Cộng hòa, những người hoạt động tôn giáo, văn hóa - nghệ thuật, xã hội… có tinh thần dân tộc được trở về quê hương.
  4. Cần vạch trần âm mưu lợi dụng hòa hợp, hòa giải dân tộc để chống phá chính quyền Việt Nam. Cần vạch trần sự đen tối của những quan điểm làm sai lệch bản chất lịch sử hay bản chất của dân tộc Việt Nam như cho rằng, đối với người Việt Nam thì không thể có hòa giải, hòa hợp hay đặt ra điều kiện, muốn hòa giải, hòa hợp thì chế độ chính trị trong nước phải được thay đối theo hướng không phù hợp với điều kiện khách quan trong nước hòng tạo cơ hội để các thế lực không có thiện chí với dân tộc Việt Nam can thiệp vào nội bộ, làm mất tự chủ của đất nước Việt Nam
  5. Cần nhận thức rằng, dù còn những khác biệt, những vách ngăn chưa được tháo gỡ song xu thế đồng thuận và ủng hộ công cuộc phát triển đất nước ngày càng mạnh mẽ hơn bao giờ hết, trở thành nguyện vọng chung của hầu hết người Việt Nam. Dù ở đâu, bất cứ ai cũng có quyền về quê hương đất mẹ để thăm lại cố hương, nhớ lại tuổi thơ yên bình, gặp lại người thân, thắp nén nhang cho người thân đã khuất, không có gì cản trở những ý nguyện tốt đẹp của bất cứ ai đối với đất nước mình. Sự chống phá chỉ là thiểu số và ngày càng lạc lõng, đơn điệu trong xu thế phát triển đất nước, sự hội nhập sâu rộng.[31][32][33]

Hòa giải và hòa hợpSửa đổi

 
Biểu ngữ tuyên truyền nhân quyền tại Việt Nam có nội dung "Không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội"

Ý kiến cá nhânSửa đổi

Tại Việt NamSửa đổi

Võ Văn KiệtSửa đổi

Năm 2005, ông Võ Văn Kiệt, cựu thủ tướng Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, phát biểu "Suy nghĩ của tôi chỉ đơn giản là làm sao để không còn những nhà lãnh đạo phải trưởng thành từ chiến tranh như chúng tôi nữa. Chiến tranh đã qua cách đây ba chục năm. Chúng tôi đã chuyển giao quyền lãnh đạo cho thế hệ kế tiếp. Nói như thế có nghĩa là tôi mong chiến tranh thật sự phải thuộc về quá khứ. Một quá khứ mà chúng ta mong muốn khép lại... Một sự kiện liên quan đến chiến tranh khi nhắc lại, có hàng triệu người vui, mà cũng có hàng triệu người buồn. Đó là vết thương chung của dân tộc, cần được giữ lành thay vì lại tiếp tục làm cho nó thêm rỉ máu... Đối với Việt Nam, nhất là ở miền Nam, tôi thường biết và hiểu nhiều gia đình đều có hai bên hết. Chính trong thân tộc của tôi, các anh em tôi, các cháu ruột của tôi cũng có số bên này và số bên kia. Cái đó có hoàn cảnh của nó. Có những gia đình một người mẹ có con đi chiến đấu, chết ở bên này và đứa con khác thì đi chiến đấu chết ở phía bên kia... Chúng ta đang nắm quyền lãnh đạo đất nước, muốn để mọi người Việt cùng chung tay hàn gắn, chung tay tạo dựng thì chúng ta phải thực tâm khoan dung và hòa hợp."[34][35]. Ngày 30/4/2007, trả lời phỏng vấn BBC, ông phát biểu "Tổ quốc là của mình, dân tộc là của mình, quốc gia là của mình, Việt Nam là của mình, chứ không phải là của riêng của người cộng sản hay của bất cứ tôn giáo hay phe phái nào cả... Hơn 30 năm rồi, năm nay nữa là 32 năm, không có lý do gì giữa chúng ta với nhau không hòa giải được... Tôi đã đặt vấn đề này và cũng viết trong một số bài rằng có một cách nhìn méo mó từ phía một số người cộng sản rằng yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội là đúng, còn những người yêu nước khác mà không yêu chủ nghĩa xã hội thì không yêu nước đủ như mình... Có hàng trăm con đường yêu nước khác nhau. Tổ quốc Việt Nam không của riêng một đảng, một phe phái, tôn giáo nào... ". Ông cũng cho rằng đã tới lúc bỏ lại phía sau những chia rẽ mà theo ông phần nhiều do nước ngoài can thiệp gây ra. Theo ông "chính kiến khác nhau, ý kiến khác nhau là bình thường, và điều quan trọng là cần phải có đối thoại, nói chuyện với nhau một cách sòng phẳng... chính phủ không nên áp dụng biện pháp hành chính đi đầu với họ, trừ phi là con người hoặc sự việc đó có nguy hại đối với đất nước, nhưng không được quy chụp người ta".[36][37] Ông cũng cho rằng: "quốc gia nào khắc phục được những mâu thuẫn nội tại để cùng tìm thấy niềm tự hào chung, lợi ích chung thì có thể tạo ra sức mạnh nội lực và do đó càng có uy tín quốc tế. Kể cả những nước nhỏ, nếu có những yếu tố đó thì cũng vẫn tạo ra thế mạnh. Ngược lại, nơi nào mà dân tộc chia rẽ, đối địch với nhau, thì dù có tài nguyên quốc gia phong phú, có dân số đông đúc, vẫn không tạo ra sức mạnh, vị thế quốc tế, do đó cũng không thể vững vàng... Những kinh nghiệm quốc tế vừa qua càng chỉ rõ thêm rằng, nếu chỉ dùng đối đầu và bạo lực để giải quyết những thù hận thì chỉ đẻ ra thù hận. Nếu dùng cách cảm hóa để giải quyết thù hận thì có thể triệt tiêu được thù hận và tạo ra sức mạnh càng ngày càng dồi dào hơn. Nếu cứ còn chia rẽ do hận vì bại, kiêu vì thắng, thì có ích gì cho bản thân, cho đất nước, cho hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế? Nhìn ra thế giới, càng nghiệm thấy rằng tài nguyên lớn nhất cho mọi quốc gia chính là tài nguyên con người. Nếu quy tụ được sức người, thì nhiều nguồn lực khác cũng có thể được quy tụ. Con người mà không quy tụ, thì mọi nguồn lực khác cũng rơi rụng... Muốn thế, cần ngồi lại với nhau. Bằng thiện chí, bằng tấm lòng chân thật, hãy cùng nhau xem lại một cách sòng phẳng những chỗ hay, chỗ dở, chỗ nào đã khắc phục được rồi, chỗ nào còn phải hoàn thiện tiếp... "[38]

Trần Văn ChánhSửa đổi

Tạp chí Xưa & Nay, số 446, tháng 4/2014 đăng bài Trên con đường hòa giải dân tộc của tác giả Trần Văn Chánh có viết "Ngoài những lý do đương nhiên về chính trị, cũng như những đòi hỏi khách quan của lịch sử cùng nguyện vọng hòa bình của dân tộc...Nhưng muốn thật sự hòa giải, cần chú trọng hơn vào khía cạnh hòa giải hòa hợp dân tộc, và phải coi việc hàn gắn vết thương chiến tranh qua thái độ hòa giải hòa hợp dân tộc như một thứ trách nhiệm lịch sử tự nhiên phải làm chứ không có tính cách ban phát sự hòa giải cho phía thua cuộc. Nếu khiêm tốn nhìn thẳng vào sự thật, chắc ai cũng biết rằng dân tộc của chúng ta chỉ là nước nhỏ lạc hậu, lại bị chi phối bởi những thế lực, âm mưu chính trị của một số cường quốc khác, nên khi chiến thắng đừng tự hào quá đáng, cũng như không có gì xấu hổ khi thua cuộc để phải mặc cảm kéo dài, trong điều kiện cả hai bên thực chất đều đứng chung trong gọng kiềm khắc nghiệt của lịch sử mà nhiều việc mình không thể chủ động được một cách hoàn toàn...Cụ thể, từ nay trở đi, nên bớt những cuộc lễ nào mà có nhắc lại những kỷ niệm không vui của thời kỳ chiến tranh đau khổ đã rơi vào dĩ vãng quá xa, và loại trừ hết mọi sự phân biệt về lý lịch, thành phần, dưới mọi hình thức, một cách thực chất chứ không chỉ hời hợt bề ngoài. Đã có một số tín hiệu mới đáng mừng như vậy rồi. Con đường hòa giải hòa hợp dân tộc khá gập ghềnh vì nhiều lý do ngoắt ngoéo tế nhị của lịch sử gần đây đã có thêm những bước tiến cụ thể rất đáng ghi nhận.".[39][40]

Nguyễn Khắc HuỳnhSửa đổi

Ngày 30/04/2014, ông Nguyễn Khắc Huỳnh, nguyên thành viên đoàn đàm phán Hiệp định Paris trả lời phỏng vấn báo Thanh Niên Online về vấn đề hòa giải hòa hợp dân tộc sau năm 1975. Nói về nguồn gốc của khái niệm "Hòa hợp và hòa giải dân tộc", Đại sứ Huỳnh nói:

Đối với quá trình hòa hợp và hòa giải dân tộc từ 1973 - 1975, Đại sứ Huỳnh nói:

Về quá trình hòa hợp, hòa giải dân tộc sau 30/4/1975, Đại sứ Huỳnh cho rằng:

Về nguyên nhân quá trình hòa hợp và hòa giải dân tộc những năm đầu sau 30/41975 còn đạt hiệu quả chưa cao, Đại sứ Huỳnh cho rằng:

Về quá trình hòa hợp dân tộc trong giai đoạn hiện nay, Đại sứ Nguyễn Khắc Huỳnh cho rằng:

Báo Nhân dânSửa đổi

Báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 20/05/2014 có đăng bài Nghĩ về hòa hợp dân tộc của Thiên Phương, trong đó có nêu "Ở Việt Nam, hơn 60 năm qua, chúng ta thực hiện hòa hợp dân tộc vì đó là một yếu tố bảo đảm cho hiện tại và tương lai đất nước, huy động được mọi nguồn lực để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì một nước Việt Nam "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh", và góp phần kiến tạo, bảo vệ sự ổn định, hòa bình, thịnh vượng trên thế giới. Để hòa hợp dân tộc, ngay từ những ngày cách mạng còn trong trứng nước, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã xác định quan điểm, triển khai các chủ trương, hành động thiện chí để mọi cá nhân, nhóm xã hội vốn từng hiểu lầm hoặc khác biệt chính kiến vẫn có thể cùng hướng tới mục tiêu chung có lợi cho đất nước. Do đó, bất kỳ cá nhân, nhóm xã hội nào nếu thật sự có niềm tin vào mục tiêu chung thì khi hòa hợp sẽ không đưa ra điều kiện ràng buộc, không đòi hỏi bên kia phải thay đổi theo ý muốn của mình... Không có người nào trong bộ máy nhà nước lại "bảo thủ, giáo điều làm kìm hãm sự vận hành của bộ máy nhà nước, sự hòa hợp hòa giải dân tộc, không đem lại lợi ích cho dân tộc" như ai đó đã phát biểu. Mặc dù ra đi vì các lý do khác nhau nhưng người Việt Nam ở nước ngoài vẫn được tạo điều kiện trở về quê cha đất tổ, thăm nom, giúp đỡ người thân, đóng góp với đồng bào trong nước xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hàng triệu lượt người Việt Nam ở nước ngoài hằng năm vẫn về thăm quê hương là biểu thị rất cụ thể cho tinh thần hòa hợp mà chúng ta hướng tới. Tuy nhiên vẫn có một số người gốc Việt còn nuôi mối hận thù với Nhà nước Việt Nam. Họ xuyên tạc tinh thần hòa hợp, cản trở người lương thiện trở về quê hương, nhẫn tâm chống phá, xâm hại đất nước đã sinh ra họ. Tức là họ tiếp tục nối dài các lỗi lầm. Với những con người đó, không đất nước nào ruồng bỏ họ, mà chính họ tự loại mình khỏi dân tộc, tự đứng vào thế đối lập với dân tộc. Đó là điều không thể chấp nhận, vì chúng ta chỉ có thể hòa hợp với người thiện chí, chứ không thể hòa hợp với người lấy đối đầu và mặc cả làm điều kiện hòa hợp."[42]

Theo báo Nhân dân việc thực hiện hòa hợp hòa giải thông qua chuyển đổi thể chế chính trị sang đa nguyên, đa đảng sẽ khiến quá trình này không những không hiệu quả, thậm chí là phản tác dụng khi không có cơ quan thống nhất ý kiến của các bên tham gia, thậm chí việc đa đảng sẽ tạo cơ hội để các thế lực không có thiện cảm với nhân dân Việt Nam lợi dụng sự mâu thuẫn của các đảng trong hòa hợp, hòa giải dân tộc để gây mất độc lập, chủ quyền của Việt Nam, từ đó làm phương hại đến lợi ích của nhân dân Việt Nam.[43] Theo Tạp chí Cộng sản, thể chế nhất nguyên một đảng lãnh đạo ở Việt Nam hoàn toàn không đồng nghĩa với việc mất dân chủ, triệt tiêu dân chủ thậm chí còn vừa phát huy dân chủ, vừa bảo vệ được quyền lợi chính đáng của nhóm nhỏ. Từ đó, quá trình hòa hợp, hòa giải dân tộc không cần sử dụng và không nên sử dụng phương thức đa nguyên, đa đảng.[44] Thực chất luận điểm “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập” là luận điểm mang nặng tính chất mị dân, rất dễ gây nên sự ngộ nhận, nhất là đối với những người có nhận thức hạn chế và quá trình này không những không làm Việt Nam mạnh lên mà còn khiến Việt Nam yếu đi do thực tế trên thế giới đã chứng minh, đa nguyên đa đảng sẽ tạo nhiều cơ hội để nước ngoài can thiệp vào công việc nội bộ hơn là duy trì chế độ một đảng lãnh đạo theo nguyên tắc tập trung dân chủ.[45] Theo báo Quân đội Nhân dân-cơ quan ngôn luận của Quân đội nhân dân Việt Nam-đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập không bảo đảm được dân chủ đích thực. Bản chất của dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân. Muốn thực hiện được nó thì trước tiên người lao động phải xây dựng nên một chính đảng cùng một chính phủ duy nhất đại diện cho quyền lực của mình. Với một chế độ xã hội, thì hoặc quyền lực thuộc về giai cấp bóc lột hoặc thuộc về giai cấp bị bóc lột mà thôi. Không có thứ quyền lực hay dân chủ cho mọi giai cấp. Bản chất của đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập trong xã hội tư bản chỉ nhằm một mục tiêu duy nhất là bảo đảm quyền lực cho giai cấp tư sản bóc lột.[46]

Nguyễn Minh TriếtSửa đổi

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, ngày 27/4/2015, khi trả lời phỏng vấn của báo điện tử VietNamNet về hòa giải và hòa hợp dân tộc đã nêu quan điểm

Nguyễn Thị BìnhSửa đổi

Theo Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình:

Vũ Minh GiangSửa đổi

Theo Tiến sỹ Vũ Minh Giang, sự khốc liệt của chiến tranh đã hủy hoại không chỉ thể xác mà còn đối với tinh thần của dân tộc Việt. Nó chia rẽ giữa những người Việt Nam với nhau, giữa bên “thắng cuộc” và bên “thua cuộc”. Phía nào cũng có cái lý của mình. Phía “bên này” thì cho rằng mình là chính nghĩa, đấu tranh chống giặc ngoại xâm, giải phóng đất nước. Phía “bên kia” cũng nói rằng mình là chính nghĩa. Ông cho rằng đã đến lúc người Việt không nói về câu chuyện thắng- thua nữa. Cứ loay hoay chuyện bên này thắng, bên kia thua sẽ không có lời giải. Đã đến lúc người Việt Nam phải vượt qua chuyện thắng- thua, vươn tới một cái cao hơn. Đất nước Việt Nam đang rất cần một khối đoàn kết toàn dân để đối mặt với những thử thách mới, để giải quyết những bài toán mới trong quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Đấy mới chính là cái mà người Việt cần hướng tới.[3]

Nguyễn Thiện NhânSửa đổi

Nói về công tác hòa giải và hòa hợp dân tộc ở Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Nguyễn Thiện Nhân cho rằng:

Nguyễn Thanh SơnSửa đổi

Khi nói về những trở ngại trong việc tiến hành công tác hòa giải và hợp dân tộc ở nước ngoài, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn nói:

Cũng theo Thứ trưởng Sơn, trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài còn tồn tại một số người mà lòng hận thù dân tộc với chính quyền và nhân dân trong nước "đã ăn vào máu" khiến công tác hòa hợp, hòa giải dân tộc gặp rất nhiều khó khăn.[51]

Nguyễn Phú TrọngSửa đổi

Phát biểu tại Đại hội VIII của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói:

Trương Tấn SangSửa đổi

Tại chương trình nghệ thuật “Xuân quê hương 2015 – Tổ quốc vinh quang” năm 2015, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang kêu gọi:

Nguyễn Xuân PhúcSửa đổi

Trong bài diễn văn có tựa đề "Kiều bào chung sức xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế", Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có nói:

Ngày 07/02/2018, trong khi gặp các kiều bào về thăm Tổ quốc nhân dịp xuân Mậu Tuất (2018), Thủ tướng Phúc nhấn mạnh:

Trần Đại QuangSửa đổi

Khi đón các kiều bào về tham dự chương trình Xuân quê hương 2018, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã nói:

Từ bên ngoàiSửa đổi

Nguyễn Hồng HảiSửa đổi

Trong bài viết mang tên "Kêu gọi hòa giải dân tộc như thế nào?" gửi đăng trên trang mạng của BBC tiếng Việt-một cơ quan truyền thông bị cáo buộc thường đăng tin không đúng sự thật về tình hình thực tế tại Việt Nam-vào ngày 27/02/2014, Nguyễn Hồng Hải, một người làm việc trong ngành tài tại Canada chính cho rằng tại thời điểm của bài viết được đăng, người Việt vẫn chưa thể thực hiện được việc hòa hợp và hòa giải dân tộc trong khi các dân tộc đã thực hiện điều này thành công sau khi đất nước có nội chiến và chia rẽ. Theo ông Hải, việc hòa hợp hòa giải là hết sức cần thiết. Sự khác biệt về quan điểm chính trị rất dễ gây ra xung đột và bất ổn nếu một dân tộc không biết cách đưa ra nhưng nguyên tắc, phương thức hòa bình để giải quyết các khác biệt đó. Hiện nay, cùng với thời gian nhận thức của người dân Việt Nam đã có nhiều thay đổi tuy nhiên cũng vẫn còn những yếu tố có thể gây nên những bất ổn. Tác giả cho rằng cần cùng tập trung vào giải quyết những vấn đề chung của đất nước, những mối lo đến từ bên ngoài về vấn đề chủ quyền, lãnh thổ vẫn đang hiện hữu. Do vậy, rất cần có sự nỗ lực đoàn kết của người Việt trong việc cùng hướng tới xây dựng một quốc gia giàu mạnh, tốc độ phát triển nhanh cũng như đối phó với những thách thức từ các quốc gia láng giềng. Thực hiện việc hòa hợp và hòa giải phải xuất phát từ thay đổi cách nhìn nhận về đối phương của cả từ hai phía.

Theo tác giả, những người Việt không có thiện cảm với chế độ chính trị trong nước thường cho rằng những người Cộng sản không bao giờ thay đổi nhưng thực tế lại chứng minh điều ngược lại khi Việt Nam dưới chế độ Cộng sản đã cởi mở và dân chủ hơn, tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Hiện nay, chỉ có một điều mà chế độ trong nước cho rằng không cần thiết phải thay đổi là việc tiến hành đa đảng, đa nguyên về chính trị, bớt cứng nhắc hơn khi ứng xử với sự khác biệt về quan điểm chính trị để giảm các hoạt động đấu tranh, đối kháng. Tuy nhiên, nhưng thay đổi về việc cải cách thể chế, xây dựng nhà nước pháp quyền và mở rộng dân chủ cũng cần đáng ghi nhận.

Tác giả cũng cho rằng, quan điểm cho rằng tất cả những người Cộng sản đều xấu, cần lên án và loại bỏ từ những người không có thiện cảm với chế độ chính trị trong nước là không khách quan và không đúng sự thật do không phải riêng người Cộng sản, trong bất cử đảng phái nào cũng đều có những nhóm người có quan điểm khác nhau, thậm chí đấu tranh với nhau. Trên thực tế, những cải cách từ trước đến này đều do những người Cộng sản lên kế hoạch và thực hiện. Việc giữ quan điểm không đúng đắn này có thể khiến những người Cộng sản lo sợ là đối tượng bị trả thù nếu Việt Nam có sự thay đổi về thể chế chính trị.[57]

Theo ông Đinh Thế Huynh, Thường trực Ban bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam: "Việt Nam chúng tôi không có nhu cầu đa nguyên đa đảng, và dứt khoát không đa nguyên đa đảng. Điều đơn giản là Việt Nam đã có lúc đa đảng; tức là năm, 1946 khi chúng tôi Tổng tuyển cử lần đầu tiên thì cũng đã có mấy đảng tham gia. Nhưng khi thực dân Pháp quay lại xâm lược đất nước chúng tôi thì chỉ có Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo nhân dân Việt Nam kháng chiến để bảo vệ tổ quốc. Và bây giờ thì Đảng Cộng sản Việt Nam đang tiếp tục lãnh đạo nhân dân Việt Nam giành thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc".[58]

Hiện tại, ở Việt Nam có Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với chức năng Hiến định là "đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tầng lớp nhân dân". Đây là một tổ chức liên minh chính trị, có vai trò tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc làm nền tảng cho sự phát triển của đất nước. Do đó, đây cũng là một trong những tổ chức quan trọng phụ trách công tác hòa hợp, hòa giải dân tộc ở Việt Nam.[59]

Thiện ÝSửa đổi

Trong bài viết Vấn đề hòa giải và hòa hợp dân tộc tại Việt Nam đăng tại website tiếng Việt của Đài tiếng nói Hoa Kỳ-một cơ quan truyền thông không có thiện cảm với Việt Nam-ngày 08/05/2014, tác giả Thiện Ý trước năm 1975 hành nghề luật sư tại miền Nam, hiện đang sống tại Hoa Kỳ cho rằng vấn đề hòa giải và hợp dân tộc đã được nêu ra từ lâu, nhưng cho đến nay vẫn chưa thành tựu ở Việt Nam, dù đó là ước muốn chung của bất cứ người Việt Nam yêu nước nào. Theo tác giả, các nhà lãnh đạo hai phe người Việt quốc gia và Việt Nam vẫn chưa thống nhất được phương cách hòa giải để đi đến hòa hợp dân tộc khiến cho quá trình hòa giải và hòa hợp dân tộc gặp nhiều khó khăn. Việt Nam vẫn chỉ đơn phương kêu gọi người Việt quốc gia hãy quên quá khứ, quên hận thù, đừng chống cộng nữa, mà hãy hợp tác toàn diện, vô điều kiện với đảng và nhà cầm quyền... để xây dựng phát triển đất nước. Trong khi phía người Việt quốc gia thì muốn hai bên phải bằng cách nào đó, cùng ngồi lại với nhau để hóa giải mâu thuẫn căn bản về lãnh đạo dân tộc theo con đường dân chủ pháp trị, đa nguyên đa đảng... Ông cũng đề xuất các lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam và các đảng phái người Việt ở nước ngoài nên thực hiện tiến trình hòa giải qua “Ba bước đến nền dân chủ nhất nguyên dân tộc” bao gồm "''Bước một: Triệu tập “Hội nghị Hóa Giải Mâu Thuẫn Về Lãnh đạo Dân tộc”. Bước Hai: Triệu tập “Hội nghị Thống Nhất Toàn Lực Quốc gia”. Bước Ba: Hình thành “Chế Độ Dân Chủ Nhất Nguyên Dân tộc”. Hoặc Đảng Cộng sản Việt Nam có thể thực hiện hòa giải theo cách sửa đổi Hiến pháp để cho phép các chính đảng được thành lập và tham gia sinh hoạt chính trị hợp pháp trong chế độ dân chủ đa đảng.[60]

Tuy nhiên, phía Nhà nước Việt Nam cho rằng chế độ đa đảng là không cần thiết ở Việt Nam do nhiều đảng cũng không đảm bảo một môi trường chính trị dân chủ hơn và lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng minh chế độ đa đảng không phù hợp với Việt Nam khi mức độ ổn định của chế độ đa đảng thấp, tạo điều kiện để cho các thế lực nước ngoài chi phối, can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam, đặc biệt là xâm phạm chủ quyền của Việt Nam.[61] Ngoài ra, Việt Nam có thể thực hiện dân chủ mà không cần chế độ đa đảng.[62]

Nguyễn Cao KỳSửa đổi

Phó tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Cao Kỳ nói về hòa giải vào hòa hợp dân tộc: "Thử hỏi có người dân Việt Nam yêu nước nào muốn chia rẽ đất nước không? Có ai muốn rằng người Việt giữ mãi hận thù với nhau không? Theo tôi chỉ khi nào vượt qua được suy nghĩ hẹp hòi thì chúng ta sẽ làm được. Khi ấy vị thế của Việt Nam được nâng lên tầm cao khác. Tự khắc lòng người xích lại với nhau và sẽ không còn phải mất nhiều thời gian bàn chuyện hàn gắn hay hòa giải nữa... Theo tôi, cả hai phía vẫn có thiểu số còn quá nặng về dĩ vãng, chưa có tầm nhìn về tương lai. Một người không biết nhìn về tương lai, thì họ chỉ còn sống và ôm dĩ vãng. Mà như vậy thì tư duy của họ vẫn mãi bị ám ảnh bởi những chuyện hận thù, chủ nghĩa hay phe phái. Chúng ta phải thực tế nhìn vào điều này: muốn hòa hợp thì rất không nên nói nhiều mà phải làm... Hòa hợp dân tộc sẽ tập hợp được sức mạnh. Cứ đặt lợi ích dân tộc lên trên thì chúng ta tự khắc biết phải ứng xử thế nào cho hợp lẽ. Nhưng khi đã kêu gọi thì cũng phải tạo điều kiện thoải mái cho người ta về. Lời nói và việc làm phải đi đôi với nhau... Để tìm được sự đồng thuận trong những vấn đề nhạy cảm như vậy thường không mấy dễ dàng. Tuy nhiên cứ đặt lợi ích dân tộc lên hàng đầu thì ta sẽ biết phải làm thế nào tốt nhất. Việt Nam bây giờ đã là một rồi. Đứng trước tương lai của đất nước, chúng ta phải sớm xóa bỏ hận thù và đoàn kết lại. Cuộc chiến tranh khốc liệt đã khiến cả triệu người ở cả hai bên chiến tuyến hy sinh, thì đó là một chuỗi oán thù chồng chất, không phải chỉ ở một phía. Chỉ có hòa hợp dân tộc mới giải quyết được vấn đề."[63]

Chính sách của Đảng Cộng sản Việt NamSửa đổi

Đảng Cộng sản Việt Nam cho rằng về cơ bản người Việt ở nước ngoài là những người có tinh thần yêu nước, tự tôn dân tộc, giữ gìn truyền thống văn hóa và hướng về cội nguồn, dòng tộc, gắn bó với gia đình, quê hương. Nhiều người đã có những đóng góp về tinh thần, vật chất và cả xương máu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Tuy nhiên, người Việt Nam ở một số nước còn khó khăn trong việc ổn định cuộc sống, chưa được hưởng quy chế rõ ràng, thậm chí ở một số nơi còn bị kỳ thị. Một bộ phận đồng bào do chưa có dịp về thăm đất nước để tận mắt thấy được những thành tựu của công cuộc đổi mới hoặc do thành kiến, mặc cảm, nên chưa hiểu đúng về tình hình đất nước. Một số ít người đi ngược lại lợi ích chung của dân tộc, ra sức chống phá chính quyền Việt Nam, phá hoại mối quan hệ hợp tác giữa nước sở tại với Việt Nam.

Nhà nước Việt Nam luôn luôn coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đã đề ra nhiều chủ trương, chính sách rộng mở và biện pháp cụ thể nhằm tạo điều kiện ngày càng thuận lợi hơn cho đồng bào về thăm đất nước, người thân, đầu tư, kinh doanh, hợp tác khoa học - công nghệ, hoạt động văn hóa - nghệ thuật.[64]

Ngày 26/3/2004, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ra Nghị quyết 36-NQ/TW "Về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài" có nêu nhận định "Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có tiềm lực kinh tế nhất định, có mối quan hệ với nhiều doanh nghiệp, tổ chức kinh tế nước ngoài và quốc tế... Nhiều trí thức có trình độ học vấn và chuyên môn cao; một số người giữ vị trí quan trọng trong các cơ quan, cơ sở nghiên cứu, đào tạo, các công ty và tổ chức quốc tế.". Vì thế "Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài cần thể hiện đầy đủ truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc. Cơ sở của sự đoàn kết là ý thức dân tộc và lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và mục tiêu chung của mọi người Việt Nam là giữ vững nền độc lập dân tộc, thống nhất của Tổ quốc, làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Xoá bỏ mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử do quá khứ hay thành phần giai cấp; xây dựng tinh thần cởi mở, tôn trọng, thông cảm, tin cậy lẫn nhau, cùng hướng tới tương lai. Mọi người Việt Nam, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, nguồn gốc xuất thân, địa vị xã hội, lý do ra nước ngoài, mong muốn góp phần thực hiện mục tiêu trên đều được tập hợp trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc."[65]

Nghị quyết Đại hội Đảng XII nêu rõ: "Lấy mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng văn minh” làm điểm tương đồng; tôn trọng những điểm khác biệt không trái với lợi ích chung của quốc gia – dân tộc; đề cao tinh thần dân tộc, truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung để tập hợp, đoàn kết mọi người Việt Nam ở trong và ngoài nước"[66]

Sự kiện của Việt NamSửa đổi

Nhiều sự kiện liên quan đến chủ quyền của Việt Nam và mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã làm thay đổi cách nhìn về vấn đề hòa giải-hòa hợp của nhiều thế hệ người Việt trong và ngoài nước.

  • Năm 2007, Chính quyền Việt Nam ra Quy chế miễn thị thực cho người Việt Nam ở nước ngoài[67]
  • Trong chuyến thăm cộng đồng người Việt tại Mỹ năm 2012, Thứ trưởng Bộ ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn công khai kêu gọi đối thoại với những người được xem là vẫn chống đối Nhà nước Việt Nam. Sau đó, Chính phủ Việt Nam nhiều lần đưa người Việt ở nước ngoài đến thăm Trường Sa.[68]
  • Ngày 27/4/2014, chính phủ Việt Nam tổ chức cho đoàn kiều bào đến viếng Nghĩa trang liệt sĩ Bình Dương và Nghĩa trang nhân dân Bình An (nghĩa trang quân đội Biên Hòa thời Việt Nam Cộng hòa). Trong chuyến viếng thăm này, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn chỉ vào tấm bia mộ cũ mang tên hạ sĩ Hà Hữu Lộc, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 43 rồi nói: “Bia mộ vẫn còn nguyên phiên hiệu, đơn vị…Những ngôi mộ thế này xây từ ngày xưa có ai phá đâu. Chân lý ở đâu, sự thật ở chỗ nào khi các anh cứ hô hào, kêu gọi chống cộng, nói rằng cộng sản không làm gì cho nghĩa trang. Trong khi đồng đội quý vị nằm đây, một cent quý vị cũng không đóng góp. Nếu đất nước không có đại đoàn kết thì những ngôi mộ kia có còn những tấm bia nguyên vẹn như vậy không ?[69]
  • Hàng năm, Chính quyền trong nước thường tổ chức chương trình Xuân Quê hương, bắt đầu từ năm 2008 để kêu gọi và khuyến khích tình yêu nước trong Cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Trong Chương trình, bà con Việt kiều khi về nước sẽ được giới thiệu và tận mắt chứng kiến tình hình trong nước. Ngoài các chương trình trong đất liền, bà con Việt kiều cũng được ra thăm các đảo của Việt Nam trên biển.[70][71][72]
  • Chương trình "Trại hè dành cho thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài" là một chương trình giao lưu văn hóa thường niên giữa thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài và ở Việt Nam do Ủy ban người Việt ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao chủ trì tổ chức Chương trình này cùng với sự phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương khác nhau. Mục đích của chương trình là tạo kết nối giữa thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài với quê hương Việt Nam. Một trong các hoạt động quan trọng là giao lưu văn hóa, tìm hiểu lịch sử, con người của quê hương Việt Nam.[73][74][75] Trại hè là dịp để thanh thiếu niên Việt kiều gặp gỡ lẫn nhau và gặp gỡ thanh thiếu niên trong nước, giao lưu bằng tiếng Việt, tìm hiểu lịch sử, văn hoá, phong tục tập quán Quê cha đất Tổ, qua đó nâng cao hiểu biết về đất nước, con người và thế hệ trẻ Việt Nam, trau dồi tình cảm quê hương, khơi gợi những hoạt động hướng về đất nước.[76] Đây là một trong những cách mà chính quyền Việt Nam giúp giới trẻ người Việt ở nước ngoài có thêm hiểu biết về cội nguồn của dân tộc Việt Nam, từ đó thúc đẩy quá trình hòa hợp và hòa giải dân tộc.

Mối quan hệ giữa Việt Nam - Hoa KỳSửa đổi

Bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ có ảnh hưởng lớn đến việc biến hòa giải hòa hợp dân tộc thành hiện thực vì Hoa Kỳ là bên tham chiến, góp phần tạo sự rạn nứt trong xã hội Việt Nam.

Ủy ban người Việt ở nước ngoài, Bộ Ngoại giaoSửa đổi

Ủy ban người Việt ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao là một trong các cơ quan chuyên trách về công tác người Việt ở nước ngoài bao gồm cả vấn đề hòa hợp, hòa giải dân tộc với người Việt ở nước ngoài thông qua giúp người Việt Nam ở nước ngoài ổn định cuộc sống, hội nhập vào xã hội sở tại, hướng về Tổ quốc; đấu tranh với những hành vi phương hại đến lợi ích chung của dân tộc, cộng đồng và quan hệ hữu nghị hợp tác giữa nước sở tại với Việt Nam cũng như thông tin cho người Việt Nam ở nước ngoài về đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản và pháp luật của Nhà nước Việt Nam, về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước; hỗ trợ kiều bào giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa và truyền thống dân tộc Việt Nam; hỗ trợ tăng cường các mối giao lưu về kinh tế, văn hóa, thể thao, giáo dục, đào tạo, khoa học, kỹ thuật và công nghệ giữa cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với đồng bào trong nước cũng như hỗ trợ người Việt Nam ở nước ngoài trong đầu tư, kinh doanh, hợp tác kinh tế, khoa học, kỹ thuật, công nghệ, văn hoá - xã hội ở trong nước.[77]

Chương trình "Trại hè dành cho thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài"Sửa đổi

Chương trình "Trại hè dành cho thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài" là một chương trình giao lưu văn hóa thường niên giữa thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài và Tổ quốc Việt Nam. Tính đến năm 2017, Chương trình đã tổ chức được 12 lần.[78] Ủy ban người Việt ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao là đơn vị chủ trì tổ chức Chương trình này cùng với sự phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương khác nhau. Mục đích của chương trình là tạo kết nối giữa thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài với quê hương Việt Nam. Một trong các hoạt động quan trọng là giao lưu văn hóa, tìm hiểu lịch sử, con người của quê hương Việt Nam.[79][80][81] Trại hè là dịp để thanh thiếu niên Việt kiều gặp gỡ lẫn nhau và gặp gỡ thanh thiếu niên trong nước, giao lưu bằng tiếng Việt, tìm hiểu lịch sử, văn hoá, phong tục tập quán Quê cha đất Tổ, qua đó nâng cao hiểu biết về đất nước, con người và thế hệ trẻ Việt Nam, trau dồi tình cảm quê hương, khơi gợi những hoạt động hướng về đất nước.[82]

  • 2004: Thăm Hạ Long
  • 2005: Đền Hùng, Hạ Long, Cố đô Huế, Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn, địa đạo Củ Chi TPHCM[83]
  • 2007: Hà Nội, Phú Thọ, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh[84][85]
  • 2008: Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ[86]
  • 2009: Với chủ đề "Miền Đông đất đỏ" tại TP Hồ Chí Minh, Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu[87]
  • 2010: Với chủ đề: “Tìm về cội nguồn” tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Cần Thơ, Đà Nẵng, Bến Tre[88][89][90]
  • 2011: tại Hà Nội, TP HCM và tỉnh Bình Thuận[91][92]
  • 2012: Với chủ đề: "Tự hào hai tiếng Việt Nam" tại Hà Nội, Ngã Ba Đồng Lộc, Nghệ An, Côn Đảo[93][94]
  • 2013: Với chủ đề “10 năm tiếng gọi cội nguồn" tại Hà Nội, Phú Thọ, Hà Giang, Thanh Hóa, Huế, Đà Nẵng, Quy Nhơn, TP Hồ Chí Minh và Cà Mau… trong đó có hoạt động dâng hương tại Đền Hùng, Thắp nến tri ân tại nghĩa trang Vị Xuyên (Hà Giang), Dự Lễ tưởng niệm anh linh các anh hùng, liệt sỹ; Tham quan cột mốc biên giới tại cửa khẩu Thanh Thủy (Hà Giang), Tham quan Bảo tàng Tỉnh Hà Giang, Tham quan Khu di tích Hồ Chí Minh (Lăng Bác, Chùa Một Cột); thăm Văn Miếu-Quốc Tử Giám, giao lưu với thanh niên Thanh Hóa tại Sầm Sơn: đốt lửa trại, văn nghệ... Dâng hương Đền thờ Quang Trung, tham quan Bảo tàng Quang Trung (Quy Nhơn)…[95]
  • 2014:
  • 2015:
  • 2016: Với chủ đề “Tuổi trẻ kiều bào với di sản văn hóa dân tộc”
  • 2017: Với chủ đề: "Tuổi trẻ kiều bào tự hào về đất phương Nam" tại TP. Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau.[96]
  • 2018: Với chủ đề: "15 năm nối vòng tay lớn" tại 11 địa phương ở cả ba miền Bắc - Trung - Nam với sự tham gia của 120 đại biểu, tuổi từ 16-24 (62 nam, 58 nữ) về từ 29 quốc gia thuộc 4 châu lục (châu Á: 11; châu Âu: 16; châu Mỹ: 2, châu Phi: 1). Cụ thể là kiều bào ở các nước: Algierie, Anh, Áo, Ấn Độ, Ba Lan, Bỉ, Bungary, Kazakhstan, Campuchia, Canada, Qatar, Đức, Hungary, Indonesia, Lào, Litva, Malaysia, Mỹ, Nga, Nhật Bản, Phần Lan, Romania, Czech, Slovakia, Tây Ban Nha, Thái Lan, Trung Quốc, Ukraina, Italy.[97][98]

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam, Nguyễn Phú Bình: "Với các hoạt động phong phú, bổ ích như tham quan di tích lịch sử, du lịch, thăm các làng nghề truyền thống, các cơ sở kinh tế, nhà máy, xí nghiệp hiện đại và giao lưu với thanh niên địa phương các tỉnh Phú Thọ, Hải Dương, Quảng Ninh, Huế, Đà Nẵng, Khánh Hoà, Bình Thuận, thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Tiền Giang…, các bạn trẻ thanh niên Việt Nam ở nước ngoài có dịp thăm lại quê cha, đất Tổ, tận mắt chứng kiến được những thay đổi to lớn về mọi mặt của đất nước... Đặc biệt đây cũng là dịp tốt để thế hệ trẻ thanh thiếu niên ở trong và ngoài nước gặp gỡ, giao lưu với nhau".[99]

Xem thêmSửa đổi

Ghi chúSửa đổi

  1. ^ Hiệp định Paris qua tài liệu của chính quyền Sài Gòn, Thế giới & Việt Nam, 25/01/2013
  2. ^ Nhật báo Time (Hoa Kỳ) ra ngày 14-06-1974, bài Chiến tranh tiếp diễn ở Việt Nam
  3. ^ a ă Hòa giải dân tộc: Đã đến lúc người Việt vượt qua chuyện thắng-thua, VietTimes, 1/5/2016
  4. ^ Quan hệ Việt-Mỹ phát triển quá nhanh, vượt bậc, news.zing.vn
  5. ^ Thu hút nguồn lực trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, Tạp chí Quê hương, 09/11/2016
  6. ^ Chính sách đoàn kết, hòa hợp dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta luôn đúng đắn, sáng suốt, Ban tôn giáo chính phủ
  7. ^ a ă David G. Marr, Vietnam: State, War, and Revolution (1945–1946), page 405 - 406, California: University of California Press, 2013
  8. ^ SẮC LỆNH CỦA CHỦ TỊCH CHÍNH PHỦ LÂM THỜI SỐ 8 NGÀY 5 THÁNG 9 NĂM 1945
  9. ^ SẮC LỆNH CỦA CHỦ TỊCH CHÍNH PHỦ LÂM THỜI SỐ 30 NGÀY 12 THÁNG 9 NĂM 1945
  10. ^ Nhớ mãi về bác Bùi Lâm, Tạp chí Kiểm sát
  11. ^ SẮC LỆNH CỦA CHỦ TỊCH CHÍNH PHỦ LÂM THỜI SỐ 36 NGÀY 22 THÁNG 9 NĂM 1945
  12. ^ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Phan Ngọc Liên (Tổng chủ biên), Lịch sử 12 nâng cao, Nhà xuất bản Giáo dục, Thanh Hóa, 2008. Trang 169.
  13. ^ David G. Marr, Vietnam: State, War, and Revolution (1945–1946), page 415, California: University of California Press, 2013
  14. ^ Phạm Văn Quyền (chủ biên). 60 năm Công an nhân dân Việt Nam. Nhà xuất bản Công an nhân dân. 2006. trang 104.
  15. ^ “Mẫu số chung” cho hòa giải, hòa hợp dân tộc, Tạp chí Văn hóa Nghệ An, 16 Tháng 5 2017
  16. ^ a ă Bernard B. Fall, The Two Vietnams: A Political and Military Analysis (New York: Praeger, 1964)
  17. ^ Denis Warner, Certain victory - How Hanoi won the war, Sheed Andrews and McMeel, Inc, 1978, tr. 110 (phỏng vấn của tác giả với Ngô Đình Diệm)
  18. ^ Ngày 26 tháng 10 năm 1955, Ngô Đình Diệm truất phế Bảo Đại, thành lập Việt Nam Cộng hòa
  19. ^ Chuyển hướng cách mạng miền Nam, đấu tranh chính trị kết hợp đấu tranh quân sự, Báo Quân đội Nhân dân, 12/03/2015
  20. ^ Craig A. Lockard, "Meeting Yesterday Head-on:The Vietnam War in Vietnamese, American, and World History", Journal of World History, Vol. 5, No. 2, 1994, University of Hawaii Press, pp. 227–270.
  21. ^ Việt Nam không bao giờ quên cống hiến, hy sinh của các chuyên gia Xô-viết, Báo điện tử Quân đội nhân dân, 04/12/2012
  22. ^ Dương Văn Minh đọc lời đầu hàng, vnexpress.net
  23. ^ Đấu tranh khám phá các tổ chức phản động trên địa bàn tỉnh, Báo Điện Tử Ninh Thuận, 18/12/2017
  24. ^ Chân tướng "thủ lĩnh" tổ chức phản động ở Phú Yên và những trò lừa dân, phản quốc, Báo Công An Nhân dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An, 23/02/2012
  25. ^ Đập tan âm mưu của bọn phản động, giữ vững an ninh trật tự những ngày sau giải phóng, tỉnh Đoàn An Giang, 03/05/2012
  26. ^ a ă Evans và Rowley, tr. 51
  27. ^ Nhận diện, đấu tranh với các phần tử cơ hội, bất mãn chính trị, 23/02/2017, Báo Nhân dân
  28. ^ Nhận diện và giải pháp đấu tranh chống âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, 13/10/2016
  29. ^ Chủ động phòng ngừa tư tưởng dân tộc hẹp hòi, tôn giáo cực đoan, Báo điện tử Quân đội nhân dân, 31/08/2017
  30. ^ Việt Nam không có nhu cầu đa nguyên đa đảng, BÁO ĐIỆN TỬ VTC NEWS, 10/01/2011
  31. ^ Tôn trọng sự thật một giai đoạn lịch sử, 11/05/2015, Báo Công an nhân dân
  32. ^ Trải nghiệm thực tế để thay đổi định kiến, 12/05/2015, Báo Công an nhân dân
  33. ^ Chống các quan điểm sai lệch, 13/05/2015, Báo Công an nhân dân
  34. ^ Lịch sử phát thanh BBC Tiếng Việt - phần 2, 15 tháng 3 năm 2011
  35. ^ Những đòi hỏi mới của thời cuộc, Tuần báo Quốc tế, Vietnamnet đăng lại ngày 23/04/2010
  36. ^ Ông Võ Văn Kiệt kêu gọi hòa giải, BBC tiếng Việt, ngày 30 tháng 4 năm 2007
  37. ^ BBC phỏng vấn ông Võ văn Kiệt, BBC tiếng Việt
  38. ^ Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt: Ðại đoàn kết dân tộc - cội nguồn sức mạnh của chúng ta, Võ Văn Kiệt, Bộ Ngoại giao Việt Nam
  39. ^ Trên con đường hòa giải dân tộc, Trần Văn Chánh, Tạp chí Xưa & Nay, số 446, tháng 4.2014
  40. ^ Trên con đường hòa giải dân tộc, Quochoi.org
  41. ^ Hòa hợp - hòa giải cần đôi mắt mới, Nguyễn Khắc Huỳnh, Báo Thanh Niên
  42. ^ Nghĩ về hòa hợp dân tộc, Thiên Phương, Báo Nhân dân, ngày 20/05/2014
  43. ^ Ai là kẻ thù của hòa giải, hòa hợp dân tộc?, Báo Nhân dân, 21/04/2014
  44. ^ Liệu Việt Nam có nên đa nguyên, đa đảng?, Tạp chí Cộng sản, 8/3/2013
  45. ^ Tính chất phi lý của luận điểm “Muốn thực sự có dân chủ cho người dân và xã hội phát triển phải thực hiện “đa nguyên, đa đảng”, Tạp chí Cộng sản, 28/2/2017
  46. ^ Báo Quân đội nhân dân, số ra ngày 27/08/2009
  47. ^ Nguyên Chủ tịch nước trăn trở về hòa hợp dân tộc, VietNamNet, 27/04/2015
  48. ^ Cùng một dân tộc hà cớ gì không thể hoà hợp?, Vietnamnet, 29/04/2016
  49. ^ Nguyên đại sứ Nguyễn Khắc Huỳnh: 'Đừng độc quyền yêu nước', VnExpress, 28/4/2015
  50. ^ Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn: Tư tưởng hận thù sẽ làm đất nước yếu kém, Báo điện tử Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh, 2/5/2014
  51. ^ Trải nghiệm thực tế để thay đổi định kiến, Báo Công an Nhân dân, 12/05/2015
  52. ^ Chấp nhận những điểm khác nhau không trái lợi ích chung của dân tộc, 27/9/2014, Báo điện tử Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh
  53. ^ Ai là người chống phá hòa hợp dân tộc ?, Báo Văn nghệ, 25/2/2017
  54. ^ Đất nước luôn chào đón những người con của dân tộc trở về, Đại sứ quán nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Thái Lan
  55. ^ Thủ tướng: “Tổ quốc lắng nghe hơi thở của bà con kiều bào“, VTV News, 07/02/2018
  56. ^ Chủ tịch nước: “Tổ quốc luôn chào đón những người con trở về đất Mẹ”, Báo Dân trí, 07/02/2018
  57. ^ Kêu gọi hòa giải dân tộc như thế nào?, BBC tiếng Việt, ngày 27/2/2014
  58. ^ "Việt Nam không có nhu cầu đa nguyên đa đảng" - VTC News
  59. ^ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập hợp và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Báo Nhân Dân, 23/01/2014
  60. ^ Vấn đề hòa giải và hòa hợp dân tộc tại Việt Nam, VOA, 09/05/2014
  61. ^ https://vov.vn/chinh-tri/vi-sao-viet-nam-khong-can-da-dang-164852.vov
  62. ^ http://hvctcand.edu.vn/nhan-dien-va-dau-tranh-phe-phan-quan-diem-%E2%80%9Cmuon-viet-nam-thuc-su-dan-chu-va-phat-trien-can-thuc-hien
  63. ^ HÒA HỢP DÂN TỘC QUA GÓC NHÌN CỦA ÔNG NGUYỄN CAO KỲ, Tạp chí Quê Hương, 27/04/2010
  64. ^ NGHỊ QUYẾT VỀ CÔNG TÁC ĐỐI VỚI NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI, BỘ CHÍNH TRỊ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
  65. ^ Nghị quyết của Bộ Chính trị số 36-NQ/TW: "Về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài", ngày 26 tháng 3 năm 2004, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
  66. ^ Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, tr. 158 – 159
  67. ^ NGHỊ ĐỊNH QUY ĐỊNH VỀ VIỆC MIỄN THỊ THỰC CHO NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI VÀ NGƯỜI NƯỚC NGOÀI LÀ VỢ, CHỒNG, CON CỦA NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI HOẶC CỦA CÔNG DÂN VIỆT NAM, Chính phủ Việt Nam
  68. ^ Đưa 'người chống đối' ra thăm Trường Sa, Báo điện tử Tiền Phong, ngày 27 tháng 04 năm 2014
  69. ^ Kiều bào viếng nghĩa trang nhân dân Bình An: Đối diện với sự thật, chúng tôi thấy xấu hổ, Báo điện tử Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh, ngày 28/4/2014
  70. ^ Lần đầu tiên tổ chức chương trình Xuân quê hương tại TP HCM, Báo Hà Nội mới, 30/01/2015
  71. ^ Chương trình Xuân Quê hương 2015: Nhiều hoạt động mang đậm nét văn hóa truyền thống dân tộc, Tạp chí Tuyên giáo, 30/1/2015
  72. ^ Xuân quê hương 2012: Ấm lòng những người con xa quê, Cổng thông tin Tỉnh Vĩnh Phúc, 17/01/2012
  73. ^ Trại hè thanh, thiếu niên Việt kiều 2004 giao lưu tại Hạ Long, 27/07/2004, Tạp chí Quê Hương
  74. ^ Bế mạc Trại hè Thanh thiếu niên kiều bào và tuổi trẻ thành phố, 05/08/2017, Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh
  75. ^ Khai mạc trại hè thanh niên kiều bào 2017, Báo Thanh niên
  76. ^ Trại hè Việt Nam 2004: Giới thiệu về Trại hè Việt Nam, Trại hè Việt Nam dành cho thanh thiếu niên kiều bào
  77. ^ Chức năng, nhiệm vụ của Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Tạp chí Quê Hương, 04/08/2008
  78. ^ https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/thanh-thieu-nien-kieu-bao-tham-gia-trai-he-%E2%80%9Cvui-he-que-huong%E2%80%9D-1491835886
  79. ^ http://quehuongonline.vn/nam-2004/trai-he-thanh-thieu-nien-viet-kieu-2004-giao-luu-tai-ha-long-6970.htm
  80. ^ http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/News/29169
  81. ^ https://thanhnien.vn/gioi-tre/khai-mac-trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-2017-861213.html
  82. ^ http://traihevietnam.vn/trai-he-viet-nam/thong-tin-trai-he/trai-he-viet-nam-2004-gioi-thieu-ve-trai-he-viet-nam-34643.html
  83. ^ http://www.sggp.org.vn/khai-mac-trai-he-thanh-thieu-nien-viet-kieu-125909.html
  84. ^ http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/News/4452
  85. ^ http://www.nhandan.com.vn/chinhtri/tin-tuc-su-kien/item/5231502-.html
  86. ^ https://www.tienphong.vn/gioi-tre/trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-2008-125903.tpo
  87. ^ https://vov.vn/nguoi-viet/trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-2009-111160.vov
  88. ^ http://baodatviet.vn/van-hoa/nguoi-viet/khai-mac-trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-2010-2280014
  89. ^ https://tuoitre.vn/trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-va-tuoi-tre-tphcm-2010-381940.htm
  90. ^ https://vov.vn/nguoi-viet/trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-2010-tai-da-nang-149783.vov
  91. ^ https://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/nguoi-viet-5-chau/trai-he-thanh-nien-kieu-bao-2011-huong-ve-mien-trung-2196248.html
  92. ^ http://vov.vn/nguoi-viet/khai-mac-trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-2011-180880.vov
  93. ^ http://www.bqllang.gov.vn/tin-tuc/tin-tu-ban-quan-ly-lang/391-doan-dai-bieu-thanh-thieu-nien-kieu-bao-tham-du-trai-he-viet-nam-2012-vao-lang-vieng-chu-tich-ho-chi-minh.html
  94. ^ http://vov.vn/nguoi-viet/trai-he-thanh-thieu-nien-kieu-bao-2012-tu-hao-2-tieng-viet-nam-219380.vov
  95. ^ https://vov.vn/nguoi-viet/200-thanh-thieu-nien-kieu-bao-tham-gia-trai-he-viet-nam-269421.vov
  96. ^ http://traihevietnam.vn/trai-he-viet-nam/thong-tin-trai-he/chuong-trinh-trai-he-viet-nam-nam-2017-44206.html
  97. ^ http://traihevietnam.vn/trai-he-viet-nam/thong-tin-trai-he/chuong-trinh-trai-he-viet-nam-2018-55712.html
  98. ^ http://baoquocte.vn/khoi-dong-trai-he-viet-nam-2018-74084.html
  99. ^ http://traihevietnam.vn/trai-he-viet-nam/thong-tin-trai-he/trai-he-viet-nam-2004-bai-phat-bieu-cua-thu-truong-ngoai-giao-nguyen-phu-binh-chu-nhiem-uy-ban-ve-nguoi-viet-nam-o-nuoc-ngoai-tai-le-khai-mac-34646.html

Liên kết ngoàiSửa đổi