Lionel Messi

Cầu thủ bóng đá người Argentina

Lionel Andrés Messi Cuccittini (phát âm tiếng Tây Ban Nha[ljoˈnel anˈdɾes ˈmesi]  (Speaker Icon.svg nghe);[β] sinh ngày 24 tháng 6 năm 1987), còn được gọi là Leo Messi,[4] là một cầu thủ bóng đá người Argentina hiện đang chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Paris Saint-Germain và là đội trưởng của đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina. Được coi là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới và là một trong những cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại, Messi giữ kỷ lục 6 lần giành Quả bóng vàng,[γ] 6 lần giành Chiếc giày vàng châu Âu và vào năm 2020 được xếp vào Đội hình trong mơ của Quả bóng vàng. Trước khi rời câu lạc bộ vào năm 2021, anh đã cống hiến toàn bộ sự nghiệp của mình cho Barcelona, tại đây anh đã giành được kỷ lục 35 danh hiệu cấp câu lạc bộ, bao gồm 10 chức vô địch La Liga, 7 Copa del Rey và 4 UEFA Champions League. Là một tay săn bàn lão luyện và cầu thủ kiến tạo hàng đầu, Messi giữ kỷ lục là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất ở La Liga (474), cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong một mùa giải La Liga (50), nhiều hat-trick nhất ở La Liga (36) và UEFA Champions League (8), nhiều pha kiến tạo nhất ở La Liga (192), nhiều pha kiến tạo nhất trong một mùa giải La Liga (21)[7] và Copa América (17). Anh đã ghi hơn 750 bàn thắng trong sự nghiệp cho câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia, là cầu thủ có nhiều bàn thắng nhất từ trước đến nay cho một câu lạc bộ.

Lionel Messi
Lionel Messi 20180626.jpg
Messi trong màu áo Argentina tại World Cup 2018
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ Lionel Andrés Messi Cuccittini[1]
Ngày sinh 24 tháng 6, 1987 (34 tuổi)[2]
Nơi sinh Rosario, Santa Fe, Argentina
Chiều cao 1,69 m (5 ft 6+12 in)[3]
Vị trí Tiền đạo
Thông tin câu lạc bộ
Đội hiện nay
Paris Saint-Germain
Số áo 30
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
1992–1995 Grandoli
1995–2000 Newell's Old Boys
2000–2003 Barcelona
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
Năm Đội ST (BT)
2003–2004 Barcelona C 10 (5)
2004–2005 Barcelona B 22 (6)
2004–2021 Barcelona 520 (474)
2021– Paris Saint-Germain 3 (0)
Đội tuyển quốc gia
2004–2005 U-20 Argentina 18 (14)
2008 U-23 Argentina 5[α] (2)
2005– Argentina 155 (80)

Lionel Messi
Chữ ký
Chữ ký của Lionel Messi
* Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ chuyên nghiệp chỉ được tính cho giải vô địch quốc gia và chính xác tính đến ngày 3 tháng 10 năm 2021
‡ Số lần khoác áo đội tuyển quốc gia và số bàn thắng chính xác tính đến ngày 10 tháng 10 năm 2021

Sinh ra và lớn lên ở miền trung Argentina, Messi chuyển đến Tây Ban Nha và gia nhập Barcelona ở tuổi 13, anh đã có trận ra mắt đội một câu lạc bộ ở tuổi 17 vào ngày 16 tháng 10 năm 2004, khi được Frank Rijkaard tung vào sân. Anh dần là cầu thủ chủ chốt của câu lạc bộ trong ba năm tiếp theo. Trong mùa giải đầu tiên không bị gián đoạn bởi chấn thương, anh đã giúp Barcelona đạt được cú ăn ba đầu tiên của bóng đá Tây Ban Nha; vào năm đó, ở tuổi 22, Messi đã giành được Quả bóng vàng lần đầu tiên. Ba mùa giải thành công sau đó, với việc Messi giành được bốn Quả bóng vàng liên tiếp, anh trở thành cầu thủ đầu tiên giành được giải thưởng này bốn lần liên tiếp.[8] Trong mùa giải 2011–12, anh lập kỷ lục tại La Liga và châu Âu về số bàn thắng ghi được nhiều nhất trong một mùa giải, đồng thời khẳng định mình là cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại của Barcelona. Hai mùa giải tiếp theo, Messi về nhì tại Quả bóng vàng sau Cristiano Ronaldo (đối thủ lớn nhất trong sự nghiệp của anh), trước khi lấy lại phong độ tốt nhất của mình trong mùa giải 2014–15, trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại ở La Liga và cùng Barcelona giành cú ăn ba lịch sử lần thứ hai, sau đó anh giành Quả bóng vàng thứ năm vào năm 2015. Messi đảm nhận vai trò đội trưởng của Barcelona vào năm 2018 và vào năm 2019, anh đã giành được Quả bóng vàng thứ sáu.

Trong màu áo Argentina, Messi là cầu thủ ra sân nhiều nhất và cũng là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mọi thời đại của đất nước quê hương anh. Ở cấp độ trẻ, anh đã giành chức vô địch giải bóng đá trẻ thế giới năm 2005, kết thúc giải đấu với Quả bóng vàng và Chiếc giày vàng, giành tấm huy chương vàng Olympic tại Thế vận hội Mùa hè 2008. Phong cách rê bóng bằng chân trái của anh được so sánh với Diego Maradona, người đã mô tả Messi là truyền nhân của ông. Sau trận ra mắt đội tuyển vào tháng 8 năm 2005, Messi trở thành cầu thủ Argentina trẻ nhất thi đấu và ghi bàn tại FIFA World Cup vào năm 2006 và lọt vào trận chung kết Copa América 2007, nơi anh được vinh danh là cầu thủ trẻ xuất sắc nhất. Với tư cách là đội trưởng của đội tuyển từ tháng 8 năm 2011, anh đã dẫn dắt Argentina đến ba trận chung kết liên tiếp: FIFA World Cup 2014, nơi anh giành Quả bóng vàng, Copa América 20152016. Sau khi tuyên bố giã từ sự nghiệp thi đấu quốc tế vào năm 2016, anh đã thay đổi quyết định và đưa đất nước của mình giành quyền tham dự FIFA World Cup 2018, về đích ở vị trí thứ ba tại Copa América 2019 và giành chức vô địch Copa América 2021, giải đấu mà anh giành giải Quả bóng vàngChiếc giày vàng sau đó.

Là một trong những vận động viên nổi tiếng nhất trên thế giới, Messi đã được tài trợ bởi hãng đồ thể thao Adidas từ năm 2006 và dần trở thành người quảng bá thương hiệu hàng đầu của họ. Theo France Football, anh là cầu thủ bóng đá được trả lương cao nhất thế giới trong 5 năm từ năm 2009 đến năm 2014, và được Forbes xếp hạng là vận động viên được trả lương cao nhất thế giới vào năm 2019. Messi nằm trong danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới của Time trong năm 2011 và 2012. Vào tháng 2 năm 2020, anh được trao giải Laureus cho Vận động viên của năm, trở thành cầu thủ bóng đá đầu tiên và cũng là vận động viên môn thể thao đồng đội đầu tiên giành được giải thưởng này. Cuối năm đó, Messi trở thành cầu thủ bóng đá thứ hai (và vận động viên môn thể thao đồng đội thứ hai) vượt qua cột mốc 1 tỷ đô la thu nhập trong suốt sự nghiệp.[9]

Đầu đời

Messi sinh ngày 24 tháng 6 năm 1987 tại Rosario, là con thứ ba trong số 4 người con của Jorge Messi, giám đốc nhà máy thép và Celia Cuccittini, người làm việc trong xưởng sản xuất nam châm. Bên nội của Messi là người gốc ÝTây Ban Nha, là chắt của những người nhập cư từ vùng Adriatic Marche miền bắc nước ÝCatalonia, còn bên ngoại của anh có tổ tiên chủ yếu là người Ý.[10][11] Lớn lên trong một gia đình rất hòa thuận và yêu bóng đá, "Leo" dần bày tỏ niềm say mê của mình đối với môn thể thao này ngay từ khi còn nhỏ, thường xuyên chơi bóng cùng những người anh trai ruột Rodrigo và Matías, anh em họ MaximilianoEmanuel Biancucchi, cả hai đều trở thành cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp.[12] Lúc 4 tuổi, anh gia nhập câu lạc bộ địa phương Grandoli, tại đây anh được huấn luyện bởi cha mình, nhưng người sớm có ảnh hưởng đến tư cách một cầu thủ của Messi lại là bà ngoại của anh, Celia, người đã cùng anh tập luyện và thi đấu.[13] Anh bị ảnh hưởng rất nhiều sau khi bà qua đời, ngay trước sinh nhật tuổi 11; kể từ đó, là một người Công giáo sùng đạo, anh thường ăn mừng bàn thắng của mình bằng việc chỉ tay lên trời để tưởng nhớ đến bà.[14][15]

"Khi bạn nhìn thấy Messi, bạn sẽ nghĩ: đứa trẻ này không thể chơi bóng. Cậu ấy còi cọc, mỏng manh, nhỏ bé. Nhưng ngay lập tức bạn sẽ nhận ra rằng Messi sinh ra đã rất khác biệt, rằng cậu ấy là một hiện tượng và sẽ trở thành một điều gì đó ấn tượng."

–Huấn luyện viên đội trẻ của Newell's Old Boys, Adrián Coria chia sẻ ấn tượng đầu tiên của ông về cậu bé 12 tuổi Messi.[16]

Messi sau đó gia nhập câu lạc bộ Rosario khi mới 6 tuổi. Trong sáu năm chơi cho Newell's, anh ghi gần 500 bàn thắng với tư cách là thành viên của "Cỗ máy '87", đội bóng trẻ được đặt biệt danh theo năm sinh của họ.[17][18] Tuy nhiên, tương lai trở thành cầu thủ chuyên nghiệp của Messi bị đe dọa khi lên 10 tuổi, anh được chẩn đoán mắc chứng thiếu thụt hormone tăng trưởng. Vì bảo hiểm y tế của cha anh chỉ chi trả được trong hai năm điều trị, tiêu tốn ít nhất 1.000 peso mỗi tháng, Newell's đồng ý hỗ trợ, nhưng sau đó họ đã từ chối thực hiện lời hứa.[19] Anh được câu lạc bộ ở Buenos Aires, River Plate, nơi cầu thủ thần tượng của anh Pablo Aimar đang thi đấu, chiêu mộ, nhưng họ cũng không thể chi trả tiền điều trị cho anh vì nền kinh tế Argentina lúc đó đang lâm vào suy thoái.[20][21] Thần tượng của Messi khi trưởng thành là Ronaldo, Messi từng gọi anh là "tiền đạo xuất sắc nhất mà tôi từng thấy".[22]

 
Messi đăng ký theo học tại lò đào tạo trẻ của Barcelona, La Masia, ở tuổi 13

Vì gia đình Messi có người thân ở Catalonia nên họ đã tìm cách sắp xếp cho Messi thử việc với Barcelona vào tháng 9 năm 2000. Giám đốc đội một Charly Rexach ngay lập tức muốn được ký hợp đồng với anh, nhưng ban lãnh đạo đã do dự; vào thời điểm đó, việc các câu lạc bộ châu Âu ký hợp đồng với những cầu thủ nước ngoài ở độ tuổi trẻ như vậy là rất bất thường. Vào ngày 14 tháng 12, một tối hậu thư đã được Barça đưa ra để chứng minh cam kết của họ, và Rexach, vì không còn tờ giấy nào khác, đã đề nghị một bản hợp đồng trên tờ giấy ăn.[20][23] Vào tháng 2 năm 2001, gia đình Leo chuyển đến Barcelona, sinh sống trong một căn hộ gần sân nhà của câu lạc bộ, Camp Nou. Trong năm đầu tiên của anh ở Tây Ban Nha, Messi hiếm khi được thi đấu cho Infantiles do còn mâu thuẫn chuyển nhượng với Newell's; là một người nước ngoài, anh chỉ có thể được ra sân trong các trận giao hữu và giải vô địch quốc gia Catalan. Không có bóng đá, anh phải vật lộn để hòa nhập với đội bóng; vốn là người kín tiếng, anh ít nói đến mức ban đầu những người đồng đội tin rằng Messi bị câm. Anh còn phải trải qua nỗi nhớ nhà sau khi mẹ anh chuyển về Rosario cùng với các anh trai và cô em gái María Sol, trong khi Messi ở lại Barcelona với cha mình.[17][23][24]

Sau một năm theo học tại lò đào tạo trẻ của Barcelona, La Masia, Messi cuối cùng đã được ghi danh vào Liên đoàn bóng đá Hoàng gia Tây Ban Nha (RFEF) tháng 2 năm 2002. Có thể chơi ở mọi giải đấu, anh kết bạn với nhiều người đồng đội, trong số đó có Cesc FàbregasGerard Piqué.[25] Sau khi hoàn thành đợt điều trị hormone tăng trưởng ở tuổi 14,[26] Messi trở thành một phần không thể thiếu của "Baby Dream Team", đội trẻ vĩ đại nhất từ trước đến nay của Barcelona. Trong mùa giải đầu tiên (2002–03), anh là vua phá lưới với 36 bàn sau 30 trận cho Cadetes A, giành được cú ăn ba vô tiền khoáng hậu của giải quốc nội, hai cúp Tây Ban Nha và một Catalan.[25][27] Trận chung kết Copa Catalunya, chiến thắng 4–1 trước Espanyol, được biết đến trong lịch sử câu lạc bộ với cái tên partido de la máscara, trận chung kết của những chiếc mặt nạ. Một tuần sau khi bị gãy xương gò má trong một trận đấu tại giải vô địch quốc gia, Messi được phép ra sân với điều kiện phải đeo một miếng bảo vệ bằng nhựa; bị cản trở bởi chiếc mặt nạ, anh đã tháo nó ra và ghi hai bàn thắng trong 10 phút trước khi rời sân.[28] Vào cuối mùa giải, anh nhận được đề nghị gia nhập Arsenal, lần đầu tiên từ một câu lạc bộ nước ngoài, nhưng trong khi Fàbregas và Piqué sớm đến Anh, anh đã chọn ở lại Barcelona.[23][29][30]

Sự nghiệp câu lạc bộ

Barcelona

2003–05: Lên đội một

"Dường như anh ấy đã chơi bóng với chúng tôi cả đời."

– Trợ lý huấn luyện viên của Barcelona thời điểm đó Henk ten Cate nói về Messi trong trận ra mắt đội một của anh.[31]

Trong mùa 2003–04, mùa giải thứ tư của anh tại Barcelona, Messi nhanh chóng thăng tiến qua các cấp độ câu lạc bộ, ra mắt cho cả năm đội trẻ chỉ trong một mùa bóng duy nhất.[32] Sau khi được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất trong cả bốn giải đấu quốc tế tiền mùa giải của Juvenil B, anh chỉ chơi một trận chính thức cho đội trước khi được đôn lên Juvenil A, nơi anh ghi 18 bàn sau 11 trận ra sân ở giải vô địch quốc gia.[33][34] Messi sau đó là một trong số những cầu thủ trẻ được gọi lên để tăng cường sức mạnh cho đội một đang ngày càng sa sút. Cầu thủ chạy cánh người Pháp Ludovic Giuly giải thích cách mà Leo lọt vào mắt xanh của Frank Rijkaard trong một buổi tập với đội hình chính: "Cậu ấy đã hủy diệt tất cả chúng tôi... Họ phạm lỗi với Messi ở khắp nơi nhằm cố gắng ngăn chặn cậu bé này, Messi chỉ đứng dậy và tiếp tục thi đấu. Messi sẽ lừa bóng qua bốn cầu thủ và ghi một bàn thắng. Ngay cả các trung vệ xuất sắc của đội cũng tỏ ra lo lắng. Cậu ấy là một người ngoài hành tinh."[35]

Ở tuổi 16, 4 tháng và 23 ngày, Messi có trận ra mắt đội một lần đầu tiên khi vào sân ở phút 75 trong trận giao hữu với Porto của José Mourinho vào ngày 16 tháng 11 năm 2003.[23][36] Màn trình diễn của anh, tạo ra hai cơ hội và một cú sút trúng khung thành, đã gây ấn tượng với các nhân viên kỹ thuật, sau đó anh bắt đầu tập luyện hàng ngày với đội dự bị của câu lạc bộ, Barcelona B, cũng như hàng tuần với đội một.[37] Sau buổi tập đầu tiên với đội hình chính, cầu thủ ngôi sao của Barça, Ronaldinho, đã nói với các đồng đội rằng anh tin Messi sẽ trở thành một cầu thủ thậm chí còn xuất sắc hơn cả mình.[37] Ronaldinho sớm kết bạn với Messi, anh được Ronaldinho gọi là "tiểu đệ", điều này giúp Messi dễ dàng chuyển tiếp lên đội một.[38][39]

 
Messi trong trận đấu với Málaga vào tháng 10 năm 2005

Để có thêm kinh nghiệm thi đấu, Messi gia nhập đội hình Barcelona C cùng với Juvenil A, chơi trận đầu tiên cho đội vào ngày 29 tháng 11. Anh đã giúp họ thoát khỏi khu vực xuống hạng của Tercera División, ghi năm bàn sau mười trận, bao gồm một cú hat-trick trong tám phút tại một trận đấu Copa del Rey.[33][40] Sự tiến bộ của Messi được thể hiện trong bản hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên của anh, được ký vào ngày 4 tháng 2 năm 2004, kéo dài đến năm 2012 và có điều khoản mua lại ban đầu là 30 triệu euro. Một tháng sau, vào ngày 6 tháng 3, anh có trận ra mắt Barcelona B ở Segunda División B và điều khoản mua lại của anh tự động tăng lên 80 triệu euro.[33][41] Anh chơi năm trận với đội hình B trong mùa giải đó nhưng không ghi bàn nào.[42] Về mặt thể lực, anh kém hơn đối thủ của mình, những người thường to cao hơn anh rất nhiều, trong quá trình luyện tập, anh đã nỗ lực tăng khối lượng cơ và sức bền của mình để có thể vượt qua các hậu vệ. Đến cuối mùa giải, anh trở lại cả hai đội trẻ, giúp Juveniles B giành chức vô địch. Anh kết thúc mùa giải khi ghi bàn cho bốn trong số năm đội mình tham gia với tổng cộng 36 bàn thắng ở tất cả các giải đấu chính thức.[33][40]

Trong mùa giải 2004–05, Messi đảm bảo vị trí xuất phát trong đội hình B, chơi 17 trận trong suốt mùa giải và ghi 6 bàn.[37][43] Kể từ khi ra mắt vào tháng 11 trước đó, anh đã không được gọi lên đội hình chính một lần nào nữa, nhưng vào tháng 10 năm 2004, các cầu thủ chuyên nghiệp đã yêu cầu huấn luyện viên Frank Rijkaard gọi anh trở lại.[37] Từ khi Ronaldinho chơi ở cánh trái, Rijkaard đã chuyển Messi từ vị trí quen thuộc của anh sang cánh phải (mặc dù ban đầu là cánh trái do mong muốn của anh), cho phép anh băng cắt vào trung lộ và dễ dàng sút bóng bằng chân trái.[44][45] Messi ra mắt giải đấu trong trận đấu tiếp theo vào ngày 16 tháng 10, gặp Espanyol, vào sân ở phút 82.[23] Ở tuổi 17, 3 tháng và 22 ngày, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất thi đấu cho Barcelona trong một giải đấu chính thức.[39] Với vai trò là một cầu thủ dự bị, anh đã chơi 77 phút trong chín trận đấu cho đội một tại mùa giải đó, bao gồm cả trận ra mắt ở UEFA Champions League trước Shakhtar Donetsk.[43][46] Anh ghi bàn thắng đầu tiên của mình vào ngày 1 tháng 5 năm 2005, trong trận gặp Albacete, từ một pha kiến tạo của Ronaldinho, trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất cho câu lạc bộ thời điểm đó.[44][47] Barcelona, trong mùa giải thứ hai dưới thời Rijkaard, đã vô địch La Liga lần đầu tiên sau sáu năm.[48]

2005–08: Trở thành cầu thủ xuất phát chính

"Trong cả cuộc đời mình, tôi chưa bao giờ thấy một cầu thủ nào có chất lượng và cá tính như vậy từ khi còn trẻ, đặc biệt là được khoác lên mình chiếc áo 'nặng ký' của một trong những câu lạc bộ lớn nhất thế giới."

Fabio Capello ca ngợi Messi sau khi giành Joan Gamper Trophy vào tháng 8 năm 2005.[49]

Vào ngày sinh nhật tuổi 18 của anh, Messi ký hợp đồng đầu tiên với tư cách là một cầu thủ chuyên nghiệp. Nó giúp anh trở thành cầu thủ của Barcelona cho đến năm 2010.[41] Bước đột phá của anh đến hai tháng sau đó, vào ngày 24 tháng 8, trong Joan Gamper Trophy, giải đấu trước mùa giải của Barcelona. Lần đầu tiên đá chính, anh đã có một màn trình diễn được đánh giá cao trước Juventus của Fabio Capello, nhận được sự hoan nghênh từ toàn bộ Camp Nou.[49] Trong khi Capello yêu cầu cho mượn Messi, Inter Milan sẵn sàng trả 150 triệu euro tiền điều khoản mua đứt Leo và tăng lương lên gấp ba lần cho anh.[50] Theo chủ tịch Joan Laporta khi đó, đây là lần duy nhất câu lạc bộ đối mặt với nguy cơ mất Messi nhưng cuối cùng anh vẫn quyết định ở lại.[51] Vào ngày 16 tháng 9, hợp đồng của anh được gia hạn đến năm 2014.[41][52]

 
Messi trong một buổi tập với Barcelona vào tháng 8 năm 2006

Do các vấn đề liên quan đến thân phận pháp lý của anh trong Liên đoàn bóng đá Hoàng gia Tây Ban Nha, Messi đã bỏ lỡ trận mở màn La Liga, nhưng vào ngày 26 tháng 9, anh đã nhập quốc tịch Tây Ban Nha và đủ điều kiện để thi đấu.[52][53] Mang áo số 19, anh dần khẳng định mình là sự lựa chọn hàng đầu ở vị trí tiền vệ cánh phải, tạo thành bộ ba tấn công với Ronaldinho và tiền đạo Samuel Eto'o.[30][54][55] Anh có mặt trong đội hình xuất phát tại các trận đấu lớn như Clásico đầu tiên của anh với đối thủ Real Madrid vào ngày 19 tháng 11, cũng như chiến thắng trên sân khách trước Chelseavòng 16 đội Champions League.[56][54] Sau khi anh ghi 8 bàn trong 25 trận, bao gồm cả bàn đầu tiên của anh ở Champions League,[57] chiến thắng 5–0 trước Panathinaikos vào ngày 2 tháng 11 năm 2005,[58] mùa giải của anh sớm kết thúc trong trận lượt về với Chelsea vào ngày 7 tháng 3 năm 2006, khi anh bị rách cơ gân khoeo. Messi đã nỗ lực để lấy lại thể lực kịp thời cho trận chung kết Champions League, nhưng vào ngày 17 tháng 5, ngày diễn ra trận chung kết, anh cuối cùng đã không thể thi đấu. Anh rất thất vọng vì đã không ăn mừng chiến thắng cùng với câu lạc bộ trước ArsenalParis, điều mà sau này anh cảm thấy nuối tiếc.[48][54]

Trong khi Barcelona bắt đầu sa sút phong độ, Messi 19 tuổi đã khẳng định mình là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới trong mùa giải 2006–07.[59][60] Là một thần tượng của culés, những người hâm mộ câu lạc bộ, anh đã ghi 17 bàn sau 36 trận trên mọi đấu trường.[60][61] Tuy nhiên, anh tiếp tục gặp phải chấn thương nghiêm trọng; gãy xương cổ chân xảy ra vào ngày 12 tháng 11 năm 2006 khiến anh phải nghỉ thi đấu trong ba tháng.[62][63] Anh đã kịp thời bình phục trong trận đấu ở vòng 16 đội Champions League trước Liverpool; Barcelona, những nhà đương kim vô địch, đã bị loại khỏi giải.[64] Tại La Liga, những bàn thắng của anh dần tăng lên vào cuối mùa giải; 11 trong số 14 bàn thắng của anh ở 13 trận gần nhất.[61] Vào ngày 10 tháng 3 năm 2007, anh lập hat-trick đầu tiên tại Clásico, trở thành cầu thủ đầu tiên làm được điều này sau 12 năm, gỡ hòa sau mỗi bàn thắng dẫn trước của Real Madrid để kết thúc trận đấu với tỷ số hòa 3–3 ở phút bù giờ.[65] Tầm quan trọng ngày càng tăng của anh đối với câu lạc bộ được phản ánh trong bản hợp đồng mới, được ký vào cùng tháng đó, mức lương của anh được tăng lên rất nhiều.[66]

 
Messi trong trận đấu với Getafe vào tháng 4 năm 2007

Thường xuyên được so sánh với người đồng hương Diego Maradona, Messi đã chứng minh sự tương đồng của họ khi anh gần như lặp lại hai bàn thắng nổi tiếng nhất của Maradona trong khoảng bảy tuần.[67] Trong trận bán kết Copa del Rey với Getafe vào ngày 18 tháng 4, anh đã ghi một bàn thắng tương tự như bàn thắng thứ hai của Maradona trong trận tứ kết FIFA World Cup 1986, được gọi là Bàn thắng thế kỷ. Messi nhận bóng bên cánh phải gần nửa đường biên, chạy bứt tốc 60 mét (66 yd) và vượt qua 5 hậu vệ trước khi ghi bàn bằng một cú dứt điểm chéo góc, giống như Maradona đã làm.[20][68] Một trận đấu với Espanyol vào ngày 9 tháng 6 đã chứng kiến anh ghi bàn bằng việc tự đẩy bóng qua đầu thủ môn bằng tay của mình tương tự như bàn thắng Bàn tay của Chúa mà Maradona đã thực hiện trong cùng một trận đấu World Cup.[69] Khi Messi tiếp tục thăng hoa, Barcelona chùn bước; đội đã không thể lọt vào trận chung kết Copa del Rey sau khi Messi được cho nghỉ trong trận lượt về với Getafe và thua Real Madrid về kết quả đối đầu.[70][71]

Sau khi Ronaldinho sa sút phong độ, Messi dần trở thành ngôi sao của Barça khi mới 20 tuổi, nhận được biệt danh "Đấng cứu thế" từ giới truyền thông Tây Ban Nha.[20][72][73] Những nỗ lực của anh trong năm 2007 giúp anh có được sự công nhận tại các giải thưởng; các nhà báo đã bầu chọn anh là cầu thủ xuất sắc thứ ba Quả bóng vàng châu Âu 2007, sau KakáCristiano Ronaldo, trong khi các huấn luyện viên và đội trưởng đội tuyển quốc gia bầu anh đứng vị trí thứ hai cho giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA, một lần nữa xếp sau Kaká.[74][75] Mặc dù anh đã ghi được 16 bàn thắng trong mùa giải 2007–08,[76] nửa sau mùa giải của anh một lần nữa bị gián đoạn bởi những chấn thương sau khi anh bị rách cơ gân khoeo vào ngày 15 tháng 12.[77] Anh trở lại ghi hai bàn trong chiến thắng trên sân khách trước Celticvòng 16 đội Champions League, trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất giải đấu vào thời điểm đó với sáu bàn thắng,[78] nhưng anh tiếp tục bị tái phát chấn thương trong trận lượt về vào ngày 4 tháng 3 năm 2008. Rijkaard đã tung anh vào sân bất chấp cảnh báo từ các nhân viên y tế, khiến đội trưởng Carles Puyol chỉ trích giới truyền thông Tây Ban Nha vì đã gây sức ép buộc Messi phải thi đấu mỗi trận.[77] Barcelona kết thúc mùa giải mà không có danh hiệu nào, bị loại ở bán kết Champions League bởi nhà vô địch Manchester Unitedđứng thứ ba tại La Liga.[79]

2008–09: Cú ăn ba đầu tiên

Sau hai mùa giải không thành công, Barcelona bước vào một cuộc đại tu, dẫn đến sự ra đi của Rijkaard và Ronaldinho. Sau đó, Messi được trao chiếc áo số 10.[55] Anh ký bản hợp đồng mới vào tháng 7 năm 2008 với mức lương hàng năm là 7,8 triệu euro, trở thành cầu thủ được trả lương cao nhất của câu lạc bộ.[80][81] Trước thềm mùa giải mới, mối quan tâm lớn vẫn là những chấn thương cơ thường xuyên của anh, khiến anh phải nghỉ thi đấu trong vòng 8 tháng từ năm 2006 đến năm 2008. Để giải quyết vấn đề này, câu lạc bộ đã thực hiện các chế độ tập luyện, dinh dưỡng và lối sống mới, đồng thời chỉ định cho anh một nhà vật lý trị liệu cá nhân, người sẽ đi cùng anh trong các đợt tập trung cho đội tuyển quốc gia Argentina. Kết quả là Messi hầu như không bị dính chấn thương trong suốt 4 năm tiếp theo, cho phép anh phát huy hết khả năng của mình.[63][82] Bất chấp chấn thương hồi đầu năm, màn trình diễn của anh trong năm 2008 đã giúp Leo một lần nữa được bầu là Á quân của Quả bóng vàngCầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA, cả hai lần đều đứng sau Cristiano Ronaldo.[74][83]

 
Messi thực hiện pha dứt điểm trong trận chung kết Champions League với Manchester United vào tháng 5 năm 2009

Trong mùa giải đầu tiên không bị gián đoạn bởi chấn thương, mùa 2008–09, anh đã ghi 38 bàn sau 51 trận, góp phần cùng với Eto'o và cầu thủ chạy cánh Thierry Henry vào tổng số 100 bàn thắng trên mọi đấu trường, một kỷ lục vào thời điểm đó của câu lạc bộ.[84][85]

Trong mùa giải đầu tiên dưới thời Pep Guardiola, Messi chủ yếu chơi ở cánh phải, giống như dưới thời Rijkaard, mặc dù lần này là một cầu thủ chạy cánh ảo với khả năng tự do di chuyển vào trong trung lộ. Tuy nhiên, trong trận Clásico vào ngày 2 tháng 5 năm 2009, lần đầu tiên anh thi đấu ở vị trí số 9 ảo, được bố trí đá trung phong nhưng lại chơi lùi xuống hàng tiền vệ để liên kết với XaviAndrés Iniesta. Anh đã kiến tạo bàn thắng đầu tiên cho Barca và ghi hai bàn để kết thúc trận đấu trong chiến thắng ấn tượng 6–2, trận thắng đậm nhất từng có của câu lạc bộ tại Sân vận động Santiago Bernabéu của Real Madrid.[86][87] Trở lại cánh, anh chơi trận chung kết đầu tiên kể từ khi lên đội một vào ngày 13 tháng 5, ghi một bàn và kiến tạo bàn thứ hai khi Barcelona đánh bại Athletic Bilbao 4–1 để giành chức vô địch Copa del Rey.[88] Với 23 bàn thắng của Messi trong mùa giải đó, Barcelona đã trở thành nhà vô địch La Liga ba ngày sau đó và đạt được cú đúp danh hiệu lần thứ năm.[84][89]

Là vua phá lưới Champions League mùa giải này với chín bàn thắng, người trẻ nhất trong lịch sử giải đấu,[90] Messi ghi hai bàn và kiến tạo thêm hai bàn nữa trong chiến thắng 4–0 trước Bayern Munichtứ kết.[86] Anh trở lại như một số 9 ảo trong trận chung kết vào ngày 27 tháng 5 tại Rome với Manchester United. Barcelona đã lên ngôi vô địch châu Âu với chiến thắng 2–0, bàn thắng thứ hai đến từ cú đánh đầu của Messi vào lưới Edwin van der Sar. Barcelona qua đó đạt được cú ăn ba đầu tiên trong lịch sử bóng đá Tây Ban Nha.[91][92] Thành công này được thể hiện trong bản hợp đồng mới, được ký vào ngày 18 tháng 9, Messi sẽ gắn bó với câu lạc bộ đến hết năm 2016 với điều khoản mua lại mới là 250 triệu euro, trong khi mức lương của anh tăng lên 12 triệu euro.[80]

2009–10: Quả bóng vàng đầu tiên

Sự thành công của Barca được tiếp nối vào nửa cuối năm 2009, khi Barcelona trở thành câu lạc bộ đầu tiên giành được sáu danh hiệu lớn chỉ trong một năm.[93] Sau chiến thắng ở Supercopa de EspañaUEFA Super Cup vào tháng 8, Barcelona đã giành chức vô địch FIFA Club World Cup trước Estudiantes de La Plata vào ngày 19 tháng 12, với bàn thắng ấn định chiến thắng 2-1 của Messi bằng ngực.[94] Ở tuổi 22, Messi giành được Quả bóng vàngCầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA, cả hai lần đều có tỷ lệ bình chọn cao nhất trong lịch sử của mỗi giải thưởng.[74]

"Messi là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Anh ấy giống như một chiếc PlayStation. Anh ấy có thể tận dụng mọi sai lầm mà chúng tôi mắc phải."

Arsène Wenger khen ngợi Messi về bốn bàn thắng của anh vào lưới Arsenal tháng 4 năm 2010.[95]

Không hài lòng với vị trí của mình ở cánh phải – cùng với việc câu lạc bộ mua lại Zlatan Ibrahimović vào mùa hè ở vị trí tiền đạo trung tâm – Messi tiếp tục chơi như một số 9 ảo vào đầu năm 2010, mở đầu bằng trận đấu thuộc vòng 16 đội Champions League với VfB Stuttgart. Sau trận hòa lượt đi, Barcelona thắng trận lượt về với tỷ số 4–0 với hai bàn thắng và một pha kiến tạo của Messi. Tại thời điểm đó, anh trở thành tâm điểm chiến thuật của Barcelona dưới thời Guardiola một cách hiệu quả và tỷ lệ ghi bàn của anh đã tăng lên.[96] Messi đã ghi tổng cộng 47 bàn thắng trên mọi đấu trường mùa giải đó, ngang bằng với kỷ lục của Ronaldo từ mùa giải 1996–97.[97][98] Anh đã ghi tất cả bốn bàn thắng cho Barca trong trận tứ kết Champions League với Arsenal của Arsène Wenger vào ngày 6 tháng 4 để trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại của Barcelona tại giải đấu này.[99][100] Mặc dù Barcelona đã bị loại ở bán kết Champions League trước nhà vô địch Inter Milan, Messi đã kết thúc mùa giải với tư cách vua phá lưới (8 bàn thắng) năm thứ hai liên tiếp.[101] Là vua phá lưới của La Liga với 34 bàn thắng (một lần nữa vượt qua kỷ lục của Ronaldo), anh đã giúp Barcelona giành được danh hiệu La Liga thứ hai liên tiếp chỉ với một trận thua duy nhất và giành Chiếc giày vàng châu Âu lần đầu tiên.[98][102]

2010–11: Chức vô địch La Liga thứ năm và Champions League thứ ba

Messi giành được danh hiệu đầu tiên cùng Barcelona trong mùa giải 2010–11, Supercopa de España, bằng việc lập một hat-trick trong chiến thắng 4–0 lượt về trước Sevilla, sau thất bại ở lượt đi.[103] Đảm nhận vai trò kiến tạo, anh là mấu chốt trong trận Clásico vào ngày 29 tháng 11 năm 2010, trận đầu tiên của Real Madrid dưới thời José Mourinho, khi Barcelona đánh bại Real với tỷ số 5–0.[104] Messi đã giúp đội bóng có được 16 chiến thắng liên tiếp, một kỷ lục của bóng đá Tây Ban Nha, kết thúc với một hat-trick khác vào lưới Atlético Madrid vào ngày 5 tháng 2 năm 2011.[105][106] Màn trình diễn ở câu lạc bộ của Messi trong năm 2010 đã giúp anh giành được Quả bóng vàng FIFA đầu tiên, một sự kết hợp của Quả bóng vàng và giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA, mặc dù chiến thắng của anh đã vấp phải một số chỉ trích do anh không thành công với đội tuyển Argentina tại FIFA World Cup 2010.[74][107] Theo thể thức cũ của giải thưởng, anh sẽ nằm ngoài top 3, chiến thắng này của anh là nhờ sự bình chọn từ các huấn luyện viên và đội trưởng đội tuyển quốc gia.[107]

Vào cuối mùa giải, Barcelona đã chơi 4 trận Clásico trong khoảng thời gian 18 ngày. Một trận đấu vào ngày 16 tháng 4 đã kết thúc với tỷ số hòa sau một quả phạt đền thành công từ Messi. Sau khi Barcelona thua trận chung kết Copa del Rey 4 ngày sau đó, Messi đã ghi cả hai bàn thắng trong chiến thắng 2–0 của đội bóng ở lượt đi bán kết Champions League tại Madrid, bàn thắng thứ hai – một pha lừa bóng qua 3 cầu thủ Real – được ca ngợi là một trong những pha xử lý bóng xuất sắc nhất từng có tại giải đấu.[108] Mặc dù không ghi bàn, nhưng anh một lần nữa góp công lớn trong trận hòa lượt về đưa Barcelona vào chung kết Champions League,[109][110] nơi họ gặp lại Manchester United. Là vua phá lưới của giải đấu năm thứ ba liên tiếp, với 12 bàn thắng, Messi đã có màn trình diễn xuất sắc tại Wembley vào ngày 28 tháng 5, ghi bàn ấn định chiến thắng 3–1 cho Barça.[111][112] Barcelona đã giành chức vô địch La Liga thứ ba liên tiếp. Ngoài 31 bàn thắng, Messi còn là cầu thủ kiến tạo số một giải đấu với 18 lần.[113][114] Anh kết thúc mùa giải với 53 bàn thắng và 24 pha kiến tạo trên mọi đấu trường, trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn nhất mọi thời đại của Barcelona và là cầu thủ đầu tiên của bóng đá Tây Ban Nha đạt mốc 50 bàn thắng.[113][115]

 
Messi (giữa) và các đồng đội ăn mừng chức vô địch FIFA Club World Cup vào tháng 12 năm 2011

Messi đã ghi kỷ lục 73 bàn thắng và 29 đường kiến tạo trong tất cả các giải đấu cấp câu lạc bộ trong mùa giải 2011–12, lập 10 cú hat-trick trở lên.[116][117][118] Anh bắt đầu mùa giải bằng việc giúp Barcelona giành cả hai Siêu cúp Tây Ban Nhachâu Âu; tại Supercopa de España, anh ghi ba bàn giúp Barca giành chiến thắng chung cuộc 5–4 trước Real Madrid, vượt qua Raúl để trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại của giải đấu với tám bàn thắng.[119][120] Vào cuối năm, ngày 18 tháng 12, anh ghi hai bàn trong trận chung kết FIFA Club World Cup, chiến thắng 4–0 trước Santos, giành Quả bóng vàng, như anh từng làm được hai năm trước.[121] Với những nỗ lực của mình vào năm 2011, anh một lần nữa nhận được Quả bóng vàng FIFA, trở thành cầu thủ thứ tư trong lịch sử 3 lần giành Quả bóng vàng, sau Johan Cruyff, Michel PlatiniMarco van Basten.[122] Ngoài ra, anh cũng giành được giải thưởng Cầu thủ nam xuất sắc nhất năm của UEFA, một sự hồi sinh của Quả bóng vàng kiểu cũ.[123] Vào thời điểm đó, Messi được coi là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất trong lịch sử, bên cạnh những danh thủ như Diego Maradona và Pelé.[24]

2012: Một năm phá kỷ lục

"Tôi cảm thấy tiếc cho những ai muốn cạnh tranh ngai vàng của Messi – điều đó là không thể, cậu bé này là độc nhất vô nhị."

Pep Guardiola nói về Messi sau khi anh trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại của Barcelona ở tuổi 24 vào tháng 3 năm 2012[124][125]

Khi Messi duy trì phong độ ghi bàn của mình trong nửa sau của mùa giải, năm 2012 chứng kiến anh phá vỡ một số kỷ lục lâu đời. Vào ngày 7 tháng 3, hai tuần sau khi ghi bốn bàn trong trận đấu với Valencia, anh ghi năm bàn trong trận đấu vòng 16 đội Champions League trước Bayer Leverkusen, một thành tích vô tiền khoáng hậu trong lịch sử giải đấu.[126][127] Ngoài việc là cầu thủ kiến tạo số một với năm đường kiến tạo, chiến công này đưa anh trở thành vua phá lưới với 14 bàn thắng, ngang bằng kỷ lục của José Altafini từ mùa giải 1962–63, cũng như trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều thứ hai sau Gerd Müller trong bốn mùa bóng.[128][129] Hai tuần sau, vào ngày 20 tháng 3, Messi trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử Barcelona ở tuổi 24, vượt qua kỷ lục 57 năm của César Rodríguez với cú hat-trick vào lưới Granada.[125]

 
Messi chỉ tay lên trời sau khi ghi kỷ lục năm bàn vào lưới Bayer Leverkusen ở vòng 16 đội UEFA Champions League tháng 3 năm 2012

Bất chấp phong độ cá nhân của Messi, chu kỳ bốn năm thành công của Barcelona dưới thời Guardiola – một trong những kỷ nguyên vĩ đại nhất trong lịch sử câu lạc bộ – đã kết thúc.[130] Mặc dù Barcelona đã giành chức vô địch Copa del Rey trước Athletic Bilbao vào ngày 25 tháng 5, danh hiệu thứ 14 trong thời kỳ này, đội đã để mất chức vô địch La Liga vào tay Real Madrid và bị loại ở bán kết Champions League bởi nhà vô địch Chelsea, Messi thực hiện cú sút phạt chạm xà ngang tại trận lượt về.[131][132] Trong trận đấu cuối cùng trên sân nhà của Barça vào ngày 5 tháng 5, trước Espanyol, Messi đã ghi cả bốn bàn thắng trước khi đến gần băng ghế dự bị để ôm chầm lấy Guardiola, người đã tuyên bố từ chức huấn luyện viên trưởng.[133] Anh kết thúc mùa giải với tư cách là vua phá lưới ở Tây Ban Nha và châu Âu lần thứ hai, với 50 bàn thắng, một kỷ lục tại La Liga, trong khi 73 bàn thắng của anh trên mọi đấu trường đã giúp anh vượt qua 67 bàn thắng của Gerd Müller trong mùa giải Bundesliga 1972–73 để trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử các câu lạc bộ bóng đá châu Âu.[134][135]

Dưới sự dẫn dắt của Tito Vilanova, người đầu tiên huấn luyện anh ở tuổi 14 tại La Masia, Messi đã giúp câu lạc bộ có sự khởi đầu tốt nhất từ trước đến nay tại La Liga trong nửa cuối năm 2012, tích lũy được 55 điểm, một kỷ lục của bóng đá Tây Ban Nha.[136][137] Cú đúp ghi được vào lưới Real Betis ngày 9 tháng 12 đã giúp Messi phá vỡ hai kỷ lục lâu dài: anh vượt qua 190 bàn thắng của César Rodríguez, trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại của Barcelona tại La Liga và cũng vượt qua 85 bàn thắng mà Gerd Müller ghi được vào năm 1972 cho Bayern Munich và Tây Đức để trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong một năm dương lịch.[138] Messi đã gửi cho Müller một chiếc áo số 10 của Barcelona, sau khi phá vỡ kỷ lục 40 năm của ông.[139] Vào cuối năm đó, Messi đã ghi được 91 bàn thắng trên mọi đấu trường cho Barcelona và Argentina.[140] Mặc dù FIFA không công nhận thành tích này, anh đã nhận được danh hiệu từ Kỷ lục Guinness thế giới cho hầu hết các bàn thắng ghi được trong một năm dương lịch.[141][142] Là cầu thủ được yêu thích nhất, Messi một lần nữa giành được Quả bóng vàng FIFA, trở thành cầu thủ duy nhất trong lịch sử bốn lần giành Quả bóng vàng.[140][143]

2013–14: Messidependencia

Barcelona gần như đã giành được chức vô địch La Liga sớm vào đầu năm 2013, san bằng kỷ lục 100 điểm của Real Madrid ở mùa giải trước. Tuy nhiên, màn trình diễn của họ dần sa sút trong nửa sau mùa giải 2012–13, đồng thời Vilanova vắng mặt trên băng ghế huấn luyện vì sức khỏe kém.[144] Sau khi liên tục để thua các trận Clásico, bao gồm cả bán kết Copa del Rey, họ gần như bị loại ở vòng 16 đội Champions League bởi Milan, nhưng sự phục hồi phong độ ở lượt về đã dẫn đến cuộc lội ngược dòng 4–0 đầy ngoạn mục, với hai bàn thắng và một pha kiến tạo từ Messi.[145] Trong mùa giải chuyên nghiệp thứ chín của anh tại Barcelona, Messi đã ký bản hợp đồng mới vào ngày 7 tháng 2, tiếp tục gắn bó với câu lạc bộ đến hết năm 2018, trong khi mức lương cố định của anh tăng lên 13 triệu euro.[146][147] Anh được đeo băng đội trưởng lần đầu tiên một tháng sau đó, vào ngày 17 tháng 3, trong trận đấu với Rayo Vallecano tại La Liga; lúc đó, anh trở thành tâm điểm chiến thuật của đội bóng ở một mức độ được cho là sánh ngang với các cựu cầu thủ Barcelona như Josep Samitier, László Kubala và Johan Cruyff.[148] Kể từ khi bắt đầu chơi ở vị trí số 9 ảo ba năm về trước, tỷ lệ chọc thủng lưới của anh đã tăng lên; từ 24% trong mùa giải Barcelona giành cú ăn ba, tỷ lệ bàn thắng của anh đã tăng lên hơn 40% trong mùa giải đó.[149]

"Ở Leo, chúng ta đang nói về cầu thủ xuất sắc nhất thế giới và khi mọi thứ không suôn sẻ, bạn phải trông cậy vào anh ấy. Ngay cả khi Messi bị suy giảm phong độ, sự hiện diện của anh ấy trên sân cũng đủ để nâng tầm đội bóng nói riêng và lối chơi của chúng tôi nói chung."

– Hậu vệ Gerard Piqué giải thích sự phụ thuộc của Barcelona vào Messi trong trận đấu với Paris Saint-Germain tháng 4 năm 2013.[150]

Sau 4 mùa giải gần như không dính chấn thương nào, những chấn thương cơ trước đó của Messi lại tái phát. Sau khi anh bị căng cơ gân khoeo vào ngày 2 tháng 4, trong trận tứ kết lượt đi với Paris Saint-Germain, anh không được ra sân thường xuyên. Trong trận lượt về với PSG, Messi vào sân từ băng ghế dự bị ở hiệp hai và trong vòng chín phút đã tạo nên bàn thắng ấn định tỷ số, giúp họ tiến vào bán kết. Vì không đủ thể lực, anh tỏ ra mờ nhạt trong trận lượt đi với Bayern Munich và không thể thi đấu trong suốt trận lượt về, khi Barcelona bị Bayern đánh bại với tổng tỷ số 7–0.[151] Những trận đấu như vậy đã hình thành nên khái niệm Messidependencia, sự phụ thuộc về mặt chiến thuật và tâm lý của Barcelona vào Messi.[151]

 
Messi trong trận đấu với Almería vào tháng 3 năm 2014

Messi tiếp tục vật lộn với chấn thương trong suốt năm 2013, cuối cùng phải chia tay bác sĩ vật lý trị liệu cá nhân lâu năm của mình.[152] Chấn thương gân khoeo của anh vào ngày 12 tháng 5 đã chấm dứt chuỗi ghi bàn trong 21 trận liên tiếp của anh, một kỷ lục thế giới; anh đã ghi được 33 bàn thắng trong suốt quãng thời gian thi đấu của mình, bao gồm cả 4 bàn vào lưới Osasuna, đồng thời trở thành cầu thủ đầu tiên chọc thủng lưới cả 19 đội ở La Liga.[153][154] Với 60 bàn thắng trên mọi đấu trường, trong đó có 46 bàn tại La Liga, anh kết thúc mùa giải với tư cách vua phá lưới ở Tây Ban Nha và châu Âu năm thứ hai liên tiếp, trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử ba lần giành Chiếc giày vàng châu Âu.[155][156] Sau một khởi đầu mùa giải mới đầy thất thường dưới thời huấn luyện viên Gerardo Martino, trước đây làm việc tại câu lạc bộ thời thơ ấu của anh là Newell's Old Boys, Messi dính chấn thương lần thứ năm trong năm 2013 khi anh bị rách cơ gân khoeo vào ngày 10 tháng 11, khiến anh phải ngồi ngoài hai tháng.[157][158] Bất chấp chấn thương, anh được bầu chọn là á quân Quả bóng vàng FIFA, một lần nữa đứng sau Cristiano Ronaldo.[159]

Trong nửa sau của mùa giải 2013–14, những nghi ngờ vẫn tồn tại về phong độ của Messi, dẫn đến một số ý kiến cho rằng anh sẽ đá dự bị ở FIFA World Cup 2014. Theo thống kê, đóng góp của anh về số bàn thắng, cú sút và đường chuyền đều giảm đi đáng kể so với các mùa giải trước.[160][161] Anh vẫn cố gắng phá vỡ hai kỷ lục lâu dài trong khoảng thời gian bảy ngày: một hat-trick vào ngày 16 tháng 3 trước Osasuna giúp anh vượt qua 369 bàn thắng của Paulino Alcántara để trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho Barcelona trong mọi giải đấu bao gồm cả trận giao hữu, trong khi một cú hat-trick khác vào lưới Real Madrid ngày 23 tháng 3 cũng giúp anh trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại ở El Clásico, vượt qua 18 bàn của cựu cầu thủ Real Madrid Alfredo Di Stéfano.[160][162] Messi kết thúc mùa giải với hiệu suất tệ nhất sau 5 mùa giải, dù anh vẫn ghi được 41 bàn thắng trên mọi đấu trường.[161][163] Lần đầu tiên sau 5 năm, Barcelona kết thúc mùa giải mà không có một danh hiệu lớn nào; họ đã bị đánh bại trong trận chung kết Copa del Rey trước Real Madrid và để mất chức vô địch La Liga trong trận đấu cuối cùng trước Atlético Madrid, Messi bị một số thành phần người hâm mộ ở Camp Nou la ó.[164] Sau những đồn đoán về tương lai của anh với câu lạc bộ, Messi đã ký bản hợp đồng mới vào ngày 19 tháng 5 năm 2014; mức lương của anh được tăng lên 20 triệu euro, tức 36 triệu euro trước thuế, mức lương cao nhất trong môn thể thao này.[165] Có thông tin cho rằng Vilanova đã đóng một vai trò quan trọng trong việc thuyết phục Messi ở lại câu lạc bộ[166] trong bối cảnh Chelsea của Mourinho đã để ý đến anh.[167]

2014–15: Cú ăn ba thứ hai

 
Messi ăn mừng bàn thắng thứ hai vào lưới Granada tháng 9 năm 2014

Dưới thời Luis Enrique, Messi đã không dính chấn thương nào trong giai đoạn đầu mùa giải 2014–15, cho phép anh phá thêm ba kỷ lục lâu dài nữa vào cuối năm.[168] Một hat-trick ghi được vào lưới Sevilla vào ngày 22 tháng 11 đã giúp anh trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mọi thời đại ở La Liga, vượt qua kỷ lục 59 năm với 251 bàn thắng do Telmo Zarra nắm giữ.[169] Một hat-trick thứ ba, ghi vào lưới đối thủ cùng thành phố Espanyol vào ngày 7 tháng 12, giúp anh vượt qua César Rodríguez để trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mọi thời đại trong Derbi barceloní với 12 bàn thắng.[170] Messi một lần nữa đứng thứ hai tại Quả bóng vàng FIFA sau Cristiano Ronaldo, phần lớn là do thành tích về nhì cùng Argentina tại World Cup.[171]

Vào đầu năm 2015, Barcelona đã nghĩ đến một mùa giải thất vọng, với những đồn đoán trên các phương tiện truyền thông cho rằng Messi sẽ rời câu lạc bộ. Một bước ngoặt đã đến vào ngày 11 tháng 1 trong chiến thắng 3-1 trước Atlético Madrid, lần đầu tiên bộ ba tấn công của Barça bao gồm Messi, Luis SuárezNeymar, được mệnh danh là "MSN", mỗi người thay nhau ghi bàn trong một trận đấu, đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn thành công rực rỡ.[172][173] Sau 5 năm chơi ở vị trí giữa sân, Messi đã trở lại vị trí cũ bên hành lang cánh phải vào cuối năm trước, theo gợi ý của Suárez.[173][174] Từ đó, anh lấy lại phong độ – được cho là phong độ tốt nhất từ trước đến nay – trong khi Suárez và Neymar đã chấm dứt sự phụ thuộc của hàng công Barcelona vào Messi.[175][176] Với 58 bàn thắng của Messi, bộ ba này đã ghi tổng cộng 122 bàn thắng trên mọi đấu trường mùa giải đó, một kỷ lục của bóng đá Tây Ban Nha.[177]

 
Messi lừa bóng qua hậu vệ Patrice Evra của Juventus trong trận chung kết UEFA Champions League vào tháng 6 năm 2015. Trước trận đấu, đội trưởng Juventus Gianluigi Buffon tuyên bố: "Messi là một người ngoài hành tinh luôn hết mình khi thi đấu với con người".[178]

Vào cuối mùa giải, Messi đã ghi bàn trong chiến thắng 1-0 trên sân khách trước Atlético Madrid vào ngày 17 tháng 5, giành chức vô địch La Liga.[179] Trong số 43 bàn thắng của anh tại La Liga mùa giải đó, cú hat-trick ghi được trong 11 phút vào lưới Rayo Vallecano ngày 8 tháng 3, nhanh nhất trong sự nghiệp của Messi; đây là hat-trick thứ 32 của anh cho Barcelona, giúp anh vượt qua Telmo Zarra để trở thành cầu thủ ghi nhiều hat-trick nhất trong lịch sử bóng đá Tây Ban Nha.[180] Là cầu thủ kiến tạo nhiều nhất của mùa giải với 18 lần, anh vượt qua Luís Figo để trở thành cầu thủ có nhiều đường kiến tạo nhất ở La Liga;[δ] anh đã có pha kiến tạo thứ 106 kỷ lục trong trận đấu với Levante vào ngày 15 tháng 2, trong đó anh cũng lập một hat-trick.[181][182][183] Messi ghi hai bàn giúp Barcelona đánh bại Athletic Bilbao 3-1 trong trận chung kết Copa del Rey vào ngày 30 tháng 5, giành được cú đúp danh hiệu thứ sáu trong lịch sử câu lạc bộ. Bàn thắng mở tỷ số của anh được xem là một trong những bàn thắng đẹp nhất trong sự nghiệp của Messi; anh nhận bóng gần đường biên ngang và vượt qua bốn cầu thủ đối phương, trước khi đánh bại thủ môn để ghi bàn trong một không gian hẹp ở góc gần.[184]

Tại Champions League, Messi ghi hai bàn và kiến tạo một bàn trong chiến thắng 3–0 ở bán kết trước Bayern Munich.[185] Bàn thắng thứ hai của Messi, đến chỉ ba phút sau bàn thắng đầu tiên, anh lốp bóng qua đầu thủ môn Manuel Neuer sau pha lừa bóng qua Jérôme Boateng khiến hậu vệ này ngã sõng soài; nó đã lan truyền, trở thành câu chuyện được tweet nhiều nhất trong năm về khoảnh khắc thể thao và được UEFA bầu chọn là bàn thắng đẹp nhất mùa giải.[186][187] Bất chấp trận thua lượt về, Barcelona đã tiến đến trận chung kết vào ngày 6 tháng 6 tại Berlin, nơi họ đánh bại Juventus 3-1 để giành cú ăn ba thứ hai, trở thành câu lạc bộ đầu tiên trong lịch sử làm được điều này.[188][189] Mặc dù Messi không ghi bàn, nhưng anh đã tham gia kiến tạo vào mỗi bàn thắng của Barca, đặc biệt là bàn thắng thứ hai khi anh khiến thủ môn Gianluigi Buffon phải bay người cản phá, từ đó Suárez đã dễ dàng ghi bàn.[177] Ngoài việc là cầu thủ kiến tạo nhiều nhất với sáu pha kiến tạo, Messi còn là vua phá lưới giải đấu với mười bàn thắng, giúp anh trở thành cầu thủ đầu tiên đạt được thành tích ghi bàn nhiều nhất trong năm mùa giải Champions League.[190][191] Vì những thành công của anh trong mùa giải, anh được nhận giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu của UEFA lần thứ hai.[192]

2015–16: Thành công trong nước

 
Messi trước trận tranh UEFA Super Cup với Sevilla ở Tbilisi, Gruzia

Messi mở màn mùa giải 2015–16 bằng việc ghi hai bàn từ những quả đá phạt trong chiến thắng 5–4 của Barcelona (sau hiệp phụ) trước Sevilla ở Siêu cúp UEFA.[193] Vào ngày 16 tháng 9, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất có 100 lần ra sân tại UEFA Champions League trong trận hòa 1–1 trên sân khách trước Roma.[194] Sau chấn thương đầu gối, anh trở lại sân cỏ vào ngày 21 tháng 11, vào sân thay người trong chiến thắng 4–0 trên sân khách của Barcelona trước kình địch Real Madrid ở El Clásico.[195] Messi đã kết thúc năm bằng chiến thắng trong trận chung kết FIFA Club World Cup 2015 vào ngày 20 tháng 12, danh hiệu câu lạc bộ thứ năm của anh trong năm 2015 khi Barcelona đánh bại River Plate 3–0 tại Yokohama.[196] Vào ngày 30 tháng 12, Messi ghi bàn trong lần ra sân thứ 500 cho Barcelona, trong chiến thắng 4–0 trên sân nhà trước Real Betis.[197]

Vào ngày 11 tháng 1 năm 2016, Messi giành được Quả bóng vàng FIFA lần thứ năm trong sự nghiệp.[198] Vào ngày 3 tháng 2, anh ghi một hat-trick trong chiến thắng 7–0 của Barcelona trước Valencia tại trận lượt đi bán kết Copa del Rey ở Camp Nou.[199] Trong chiến thắng 6–1 trên sân nhà trước Celta Vigo tại La Liga, Messi đã kiến tạo cho Suárez từ một quả phạt đền. Một số người coi đó là "pha chạm bóng của thiên tài", trong khi những người khác chỉ trích đó là hành động thiếu tôn trọng đối thủ. Các cầu thủ Celta chưa từng phàn nàn và huấn luyện viên của họ còn lên tiếng rằng, "Các tiền đạo của Barca rất đáng nể." Kiểu sút phạt đền này được so sánh với biểu tượng của Barça, Johan Cruyff vào năm 1982, người đang phải chiến đấu với căn bệnh ung thư phổi, khiến nhiều người hâm mộ cho rằng quả phạt đền là một sự tôn vinh đối với ông. Bản thân Cruyff cũng thấy "rất vui" với cách sút phạt đền này, khẳng định "nó hợp pháp và mang tính giải trí".[200][201]

Vào ngày 17 tháng 2, Messi đã ghi bàn thắng thứ 300 tại La Liga trong chiến thắng 1-3 trên sân khách trước Sporting de Gijón.[202] Vài ngày sau, anh ghi cả hai bàn thắng trong chiến thắng 0–2 của Barcelona trước Arsenal trên sân Emirates, tại trận lượt đi vòng 16 đội UEFA Champions League 2015–16, đây là bàn thắng thứ 10.000 của Barcelona trong các trận đấu chính.[203] Vào ngày 17 tháng 4, Messi đã chấm dứt cơn khát bàn thắng kéo dài 5 trận với bàn thắng thứ 500 trong sự nghiệp cho câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia tại trận thua 2-1 trên sân nhà của Barcelona trước Valencia.[204] Messi đã kết thúc mùa giải 2015–16 bằng việc ghi cả hai bàn thắng trong chiến thắng 2–0 ở hiệp phụ trước Sevilla tại trận chung kết Copa del Rey 2016, trên Sân vận động Vicente Calderón, vào ngày 22 tháng 5 năm 2016, giúp Barcelona giành cú đúp danh hiệu quốc nội mùa thứ hai liên tiếp.[205] Tổng cộng, Messi đã ghi 41 bàn và có 23 đường kiến tạo, bộ ba tấn công của Barcelona đã ghi kỷ lục 131 bàn thắng tại Tây Ban Nha trong suốt mùa giải, phá vỡ kỷ lục mà chính họ đã thiết lập từ mùa giải trước.[206]

2016–17: Chiếc giày vàng thứ tư

Messi mở màn mùa giải 2016–17 bằng chức vô địch Supercopa de España 2016 với tư cách đội trưởng của Barcelona khi Andrés Iniesta vắng mặt do chấn thương;[207] anh đã giúp cho Munir ghi bàn trong chiến thắng 2–0 trên sân khách trước Sevilla ở trận lượt đi vào ngày 14 tháng 8,[208] sau đó ghi bàn và kiến tạo trong chiến thắng 3–0 tại trận lượt về vào ngày 17 tháng 8.[209] Ba ngày sau, anh ghi hai bàn và kiến tạo để giúp Barcelona giành chiến thắng 6–2 trước Real Betis trong trận mở màn La Liga mùa giải 2016–17.[210] Vào ngày 13 tháng 9 năm 2016, Messi lập hat-trick đầu tiên của mùa giải tại trận mở màn UEFA Champions League 2016–17 gặp Celtic trong chiến thắng 7–0; đây cũng là hat-trick thứ sáu của Messi tại Champions League, nhiều nhất bất kỳ cầu thủ nào khác. Một tuần sau, Messi dính chấn thương háng trong trận hòa 1-1 trước Atlético Madrid và phải nghỉ thi đấu trong ba tuần.[211] Anh đánh dấu sự trở lại của mình bằng một bàn thắng sau khi vào sân từ băng ghế dự bị được ba phút trong chiến thắng 4–0 trên sân nhà trước Deportivo de La Coruña, vào ngày 16 tháng 10.[212] Ba ngày sau đó, anh ghi hat-trick thứ 37 cho câu lạc bộ khi Barcelona đánh bại Manchester City 4–0.[213] Vào ngày 1 tháng 11, Messi ghi bàn thắng thứ 54 ở vòng bảng Champions League trong trận thua 3-1 trên sân khách trước Manchester City, vượt qua kỷ lục 53 bàn do Raúl nắm giữ.[214]

 
Messi trước trận giao hữu với Al Ahli SCDoha, Qatar vào tháng 12 năm 2016

Messi đã kết thúc năm với 51 bàn thắng, trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất châu Âu, hơn Zlatan Ibrahimović ​một bàn.[215] Sau khi đứng thứ hai ở Quả bóng vàng 2016, vào ngày 9 tháng 1 năm 2017, Messi tiếp tục cán đích ở vị trí thứ hai – sau Cristiano Ronaldo một lần nữa – trong Giải thưởng Cầu thủ nam xuất sắc nhất FIFA năm 2016.[216] Vào ngày 11 tháng 1, Messi ghi bàn từ một quả đá phạt trực tiếp trong chiến thắng 3-1 của Barcelona trước Athletic Bilbao ở trận lượt về vòng 16 đội Copa del Rey, giúp Barcelona tiến vào tứ kết giải đấu; đây là bàn thắng thứ 26 đến từ một quả phạt trực tiếp cho Barcelona của Messi trên mọi đấu trường, anh đã cân bằng kỷ lục mọi thời đại của câu lạc bộ, mà trước đó đã được thiết lập bởi Ronald Koeman.[217] Trong trận đấu tiếp theo của anh, vào ngày 14 tháng 1, Messi ghi bàn trong chiến thắng 5–0 trước Las Palmas; với bàn thắng này, anh đã cân bằng kỷ lục ghi bàn nhiều nhất ở La Liga của Raúl (35).[218]

Vào ngày 4 tháng 2 năm 2017, Messi đá phạt thành bàn thứ 27 cho Barcelona trong chiến thắng 3–0 trên sân nhà trước Athletic Bilbao ở giải đấu, vượt qua Koeman để trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại của câu lạc bộ từ những quả đá phạt.[219] Vào ngày 23 tháng 4, Messi ghi hai bàn trong chiến thắng 3–2 trên sân khách trước Real Madrid. Bàn thắng ấn định chiến thắng ở phút bù giờ là bàn thắng thứ 500 của anh cho Barcelona.[220] Messi đã có màn ăn mừng đáng nhớ ngay sau đó bằng pha cởi áo thi đấu và giơ ra góc khán đài hướng về phần đông cổ động viên Real.[221] Vào ngày 27 tháng 5, Messi ghi một bàn thắng và kiến tạo cho Paco Alcácer lập công trong trận chung kết Copa del Rey 2017, giúp Barcelona giành chiến thắng 3–1 trước Alavés và được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu.[222] Messi kết thúc mùa giải 2016–17 với 54 bàn thắng và 16 đường kiến tạo, trong đó 37 bàn thắng của anh ở La Liga giúp Leo giành được giải Pichichi và Chiếc giày vàng châu Âu lần thứ tư trong sự nghiệp.[223]

2017–18: Chiếc giày vàng thứ năm và cú đúp danh hiệu quốc nội

Messi mở màn mùa giải 2017–18 bằng việc thực hiện thành công một quả phạt đền trong trận thua 1-3 lượt đi trên sân nhà của Barcelona trước Real Madrid ở Supercopa de España.[224] Qua đó, Messi cũng kéo dài kỷ lục ghi bàn nhiều nhất trong El Clásico với 24 bàn thắng tại các trận đấu chính thức.[225] Vào ngày 9 tháng 9, Messi ghi hat-trick đầu tiên trong mùa giải 2017–18 vào lưới Espanyol tại Derbi barceloní, qua đó giúp Blaugrana giành chiến thắng 5–0 trên sân nhà trước đối thủ cùng thành phố.[226] Messi ghi hai bàn vào lưới Gianluigi Buffon, giúp Barça đánh bại nhà vô địch Ý mùa trước Juventus 3–0 trên sân nhà tại UEFA Champions League vào ngày 12 tháng 9.[227] Vào ngày 19 tháng 9, Messi ghi bốn bàn trong trận thắng 6–1 trước Eibar tại Camp Nou ở La Liga.[228] Ba tuần sau, vào ngày 1 tháng 10, Messi vượt qua Carles Puyol để trở thành cầu thủ ra sân nhiều thứ ba trong lịch sử câu lạc bộ, khi anh giúp Barça đánh bại Las Palmas 3–0 bằng pha kiến tạo cho Sergio Busquets mở tỷ số và sau đó anh ghi thêm hai bàn thắng nữa trong trận đấu chính thức thứ 594 cho câu lạc bộ; những trận đấu tại La Liga được diễn ra tại Camp Nou mà không có khán giả do bạo lực ở Catalonia liên quan đến cuộc trưng cầu dân ý độc lập đang diễn ra.[229]

Vào ngày 18 tháng 10, trong lần ra sân thứ 122 cho câu lạc bộ tại đấu trường châu Âu, Messi ghi bàn thắng thứ 97 ở UEFA Champions League và thứ 100 trong tất cả các giải đấu cấp câu lạc bộ của UEFA, trong chiến thắng 3-1 trên sân nhà trước Olympiacos.[230] Messi trở thành cầu thủ thứ hai sau Cristiano Ronaldo đạt được cột mốc thế kỷ này, nhưng đã hoàn thành nó chỉ trong 21 lần ra sân ít hơn so với kình địch người Bồ Đào Nha.[231] Vào ngày 4 tháng 11, anh có trận đấu thứ 600 cho Barcelona trong chiến thắng 2-1 trên sân nhà trước Sevilla ở La Liga.[232] Sau khi nhận được Chiếc giày vàng thứ tư, Messi đã ký bản hợp đồng mới với Barcelona vào ngày 25 tháng 11, anh tiếp tục ở lại câu lạc bộ đến hết mùa giải 2020–21. Điều khoản mua lại của anh được giữ cố định ở mức 700 triệu euro.[233] Vào ngày 7 tháng 1 năm 2018, Messi đã có trận đấu thứ 400 cho Barcelona ở La Liga trong chiến thắng 3–0 trên sân nhà trước Levante, đánh dấu bằng pha kiến tạo thứ 144 tại giải đấu và bàn thắng thứ 365 cho câu lạc bộ, bàn thắng đó giúp anh cân bằng kỷ lục cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho cùng một câu lạc bộ ở một trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu của Gerd Müller.[234] Một tuần sau, anh ghi bàn thắng thứ 366 tại La Liga từ một quả đá phạt trực tiếp trong chiến thắng 4–2 trên sân khách trước Real Sociedad.[234]

Vào ngày 4 tháng 3, anh ghi bàn thắng thứ 600 trong sự nghiệp từ một quả đá phạt trực tiếp trong chiến thắng 1–0 trên sân nhà trước Atlético Madrid tại La Liga.[235] Vào ngày 14 tháng 3, Messi ghi bàn thắng thứ 99 và 100 tại Champions League trong chiến thắng 3–0 trên sân nhà trước Chelsea, trở thành cầu thủ thứ hai sau Cristiano Ronaldo đạt được cột mốc này, với số lần ra sân ít hơn, ở độ tuổi trẻ hơn và sút ít hơn kình địch người Bồ Đào Nha.[236] Bàn thắng mở tỷ số của Messi, chỉ sau hai phút và tám giây, cũng là bàn thắng nhanh nhất trong sự nghiệp của anh, giúp Barcelona tiến vào tứ kết giải đấu mùa thứ mười một liên tiếp.[237] Vào ngày 7 tháng 4, anh lập một hat-trick trong chiến thắng 3–1 trước Leganés, bao gồm bàn thắng thứ sáu ghi được từ một quả phạt trực tiếp trong mùa giải, cân bằng kỷ lục do người đồng đội cũ Ronaldinho thiết lập.[238] Anh một lần nữa là vua phá lưới La Liga, với 34 bàn thắng, đồng thời giúp anh giành được Chiếc giày vàng lần thứ năm.[239] Vào ngày 21 tháng 4, Messi ghi bàn thắng thứ hai cho Barcelona – bàn thắng thứ 40 của anh trong mùa giải – trận thắng 5–0 trước Sevilla ở chung kết Copa del Rey 2018, sau đó anh kiến tạo cho Suarez ghi bàn thắng thứ hai; đây là danh hiệu thứ tư liên tiếp của Barcelona.[240] Vào ngày 29 tháng 4, Messi lập một hat-trick trong chiến thắng 4–2 trên sân khách trước Deportivo de La Coruña, giúp Barcelona giành chức vô địch La Liga lần thứ 25.[241] Vào ngày 9 tháng 5, Messi ghi bàn trong chiến thắng 5–1 của Barcelona trước Villarreal để thiết lập chuỗi trận bất bại dài nhất lịch sử La Liga (43 trận).[242]

2018–19: Đội trưởng Barcelona, danh hiệu La Liga thứ mười và kỷ lục Chiếc giày vàng thứ sáu

Với sự ra đi của cựu đội trưởng Andrés Iniesta vào tháng 5 năm 2018, Messi được bầu làm đội trưởng mới của câu lạc bộ trong mùa giải tiếp theo.[243] Vào ngày 12 tháng 8 năm 2018, anh đã giành danh hiệu đầu tiên của mình với tư cách là đội trưởng của Barcelona, Supercopa de España, sau chiến thắng 2-1 trước Sevilla. Vào ngày 19 tháng 8, Messi ghi hai bàn giúp Barcelona đánh bại Alavés 3–0 trong trận đấu đầu tiên của họ ở La Liga, với bàn thắng mở tỷ số của anh đến từ một quả đá phạt chìm, đây là bàn thắng thứ 6000 của Barcelona tại La Liga.[244] Vào ngày 18 tháng 9, Messi đã ghi một hat-trick trong chiến thắng 4–0 trên sân nhà trước PSV Eindhoven tại trận đấu mở màn vòng bảng Champions League, lập kỷ lục là cầu thủ ghi nhiều hat-trick nhất giải đấu, với tám cú hat-trick.[245] Vào ngày 20 tháng 10, Messi ghi bàn và kiến tạo trong chiến thắng 4–2 trên sân nhà trước Sevilla, nhưng anh buộc phải rời sân ở phút 26 vì bị dính chấn thương ở cánh tay phải; các xét nghiệm sau đó xác nhận rằng anh đã bị gãy xương, phải nghỉ thi đấu trong khoảng ba tuần.[246] Vào ngày 8 tháng 12, Messi thực hiện thành công hai quả đá phạt – bàn thắng thứ chín và thứ mười của anh đến từ các tình huống cố định trong năm đó – trận thắng 4–0 trên sân khách trước Espanyol tại Derbi barceloní ở La Liga; đây là lần đầu tiên anh làm được điều này tại giải đấu. Mười bàn thắng đó của Messi cũng giúp anh trở thành cầu thủ đầu tiên đạt được con số này trong 13 mùa giải La Liga liên tiếp.[247]

 
Messi thực hiện quả đá phạt trực tiếp trong trận đấu gặp Real Valladolid vào tháng 8 năm 2018

Vào ngày 13 tháng 1 năm 2019, Messi ra sân trận thứ 435 tại La Liga và ghi bàn thắng thứ 400 cũng ở giải đấu đó trong chiến thắng 3–0 trên sân nhà trước Eibar, trở thành cầu thủ đầu tiên đạt được cột mốc này ở một trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu.[248] Vào ngày 2 tháng 2, Messi ghi hai bàn trong trận hòa 2–2 trước Valencia, với bàn thắng đầu tiên đến từ chấm phạt đền, bàn thắng thứ 50 tại La Liga; như vậy, anh trở thành cầu thủ thứ ba trong lịch sử La Liga sau Cristiano Ronaldo và Hugo Sánchez thực hiện thành công 50 quả phạt đền.[249] Cuối tháng đó, câu lạc bộ thừa nhận rằng họ đã bắt đầu chuẩn bị cho việc giải nghệ trong tương lai của Messi.[250] Vào ngày 23 tháng 2, Messi ghi hat-trick thứ 50 trong sự nghiệp và cũng là người kiến tạo cho Suárez lập công, giúp Barcelona giành chiến thắng 4–2 trên sân khách trước Sevilla ở La Liga; bàn thắng này cũng là bàn thắng thứ 650 trong sự nghiệp của anh cho câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia ở cấp độ chuyên nghiệp.[251] Vào ngày 16 tháng 4, Messi ghi hai bàn trong chiến thắng 3–0 trên sân nhà trước Manchester United ở trận lượt về vòng tứ kết Champions League để giúp Barcelona giành chiến thắng chung cuộc 4–0, tiến vào bán kết giải đấu lần đầu tiên kể từ năm 2015; đây cũng là những bàn thắng đầu tiên của anh ở tứ kết Champions League kể từ năm 2013.[252][253]

Vào ngày 27 tháng 4, Messi vào sân từ băng ghế dự bị và ghi bàn thắng duy nhất trong chiến thắng 1–0 trên sân nhà trước Levante, giúp Barcelona giành chức vô địch giải đấu;[254] đây là lần ra sân thứ 450 của anh tại La Liga và là chức vô địch đầu tiên của anh với tư cách đội trưởng câu lạc bộ.[255][256] Vào ngày 1 tháng 5, Messi ghi hai bàn trong chiến thắng 3–0 trên sân nhà trước Liverpool ở lượt đi bán kết Champions League; bàn thắng thứ hai của anh trong trận đấu, một quả đá phạt từ cự ly 35m, là bàn thắng thứ 600 ở cấp độ câu lạc bộ trong sự nghiệp của anh, tất cả đều được ghi cho Barcelona.[257] Trong trận lượt về sau đó sáu ngày tại Anfield, Barcelona đã nhận thất bại 4–0 trên sân khách, giúp Liverpool tiến vào chung kết với tổng tỷ số 4–3.[258] Vào ngày 19 tháng 5, trong trận đấu cuối cùng của Barcelona tại La Liga, Messi đã ghi hai bàn trong trận hòa 2-2 trên sân khách trước Eibar (bàn thắng thứ 49 và 50 của anh trên mọi đấu trường mùa giải đó), giúp anh giành được danh hiệu Pichichi lần thứ sáu khi là Vua phá lưới giải đấu, với 36 bàn sau 34 lần ra sân; anh đã cân bằng kỷ lục cầu thủ có nhiều giải thưởng Vua phá lưới nhất ở La Liga của Telmo Zarra.[259] Anh cũng giành được Chiếc giày vàng lần thứ sáu và là thứ ba liên tiếp kể từ mùa giải 2016–17.[260] Vào ngày 25 tháng 5, Messi ghi bàn thắng cuối cùng của mùa giải trong trận thua 2–1 trước Valencia ở chung kết Copa del Rey 2019.[261]

2019–20: Quả bóng vàng thứ sáu

Vào ngày 5 tháng 8 năm 2019, có thông báo cho rằng Messi sẽ bỏ lỡ chuyến du đấu của Barcelona tại Mỹ sau khi dính chấn thương bắp chân phải.[262] Vào ngày 19 tháng 8, bàn thắng từ rìa vòng cấm của Messi vào lưới Real Betis đã được đề cử cho Giải thưởng FIFA Puskás 2019.[263] Cuối tháng đó, Messi tiếp tục dính chấn thương bắp chân, khiến anh không thể thi đấu trận mở màn mùa giải;[264] do đó, anh phải ngồi ngoài và chỉ được trở lại thi đấu cùng Barcelona sau kỳ nghỉ quốc tế vào tháng 9.[265] Vào ngày 2 tháng 9, Messi là một trong ba ứng cử viên cuối cùng tranh Giải thưởng FIFA Puskás 2019 và Giải thưởng Cầu thủ nam xuất sắc nhất năm của FIFA 2019, Messi giành chiến thắng sau đó vào ngày 23 tháng 9.[266][267]

 
Sáu danh hiệu Quả bóng vàng của Messi được trưng bày trong Bảo tàng FC Barcelona. Quả bóng vàng thứ sáu kỷ lục của anh vào năm 2019 được đặt ở phía trước.

Messi ra sân trận đầu tiên trong mùa giải 2019-20 vào ngày 17 tháng 9, và vào ngày 6 tháng 10, Messi ghi bàn thắng đầu tiên của mình ở mùa giải đó bằng một quả đá phạt trong chiến thắng 4–0 trên sân nhà trước Sevilla; đây là bàn thắng thứ 420 của anh tại La Liga, giúp anh phá kỷ lục ghi 419 bàn thắng của Cristiano Ronaldo ở 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu.[268] Vào ngày 23 tháng 10, Messi ghi bàn thắng đầu tiên tại Champions League trong chiến thắng 2-1 trên sân khách trước Slavia Prague, trở thành cầu thủ đầu tiên ghi bàn trong 15 mùa giải Champions League liên tiếp (không tính vòng loại).[269] Anh cũng san bằng kỷ lục ghi bàn vào lưới 33 đội khác nhau trong một năm của Raúl và Cristiano Ronaldo.[270] Vào ngày 29 tháng 10, Messi ghi bàn và có hai lần kiến tạo trong chiến thắng 5–1 trên sân nhà trước Real Valladolid ở La Liga; bàn thắng mở tỷ số của anh – một cú sút xa 35m – là quả đá phạt thành công thứ 50 trong sự nghiệp của anh.[271] Với tổng số bàn thắng là 608, Messi đã vượt qua tổng số 606 bàn thắng ghi được của Cristiano Ronaldo tính riêng ở cấp độ câu lạc bộ.[272] Vào ngày 9 tháng 11, Messi ghi ba bàn (trong đó có hai quả đá phạt) trong chiến thắng 4–1 trên sân nhà trước Celta Vigo. Đây là cú hat-trick thứ 34 của anh tại La Liga, cân bằng kỷ lục của Cristiano Ronaldo.[273] Vào ngày 27 tháng 11, trong trận đấu thứ 700 của anh cho Barcelona, Messi ghi một bàn và kiến tạo hai bàn trong chiến thắng 3-1 trên sân nhà trước Borussia Dortmund tại UEFA Champions League. Borussia Dortmund là đội bóng thứ 34 mà anh đã chọc thủng lưới trong giải đấu đó, phá vỡ kỷ lục trước đó là 33 do Cristiano Ronaldo và Raúl nắm giữ.[274] Vào ngày 2 tháng 12, Messi đã giành được Quả bóng vàng lần thứ sáu.[275] Vào ngày 8 tháng 12, Messi ghi hat-trick thứ 35 tại La Liga trong chiến thắng 5–2 trên sân nhà trước Mallorca.[276]

Vào ngày 22 tháng 2 năm 2020, Messi ghi bốn bàn trong chiến thắng 5–0 trên sân nhà trước Eibar tại La Liga.[277] Vào ngày 14 tháng 6, trong chiến thắng 4–0 trước Mallorca, Messi đã ghi một bàn và có hai lần kiến tạo, trở thành cầu thủ đầu tiên ở La Liga ghi được 20 bàn thắng trở lên trong 12 mùa giải liên tiếp.[278] Vào ngày 30 tháng 6, Messi thực hiện thành công quả phạt đền theo kiểu panenka trong trận hòa 2–2 trên sân nhà trước Atlético Madrid ở La Liga, cán mốc bàn thắng thứ 700 trong sự nghiệp của anh cho Barcelona và Argentina.[279] Vào ngày 11 tháng 7, Messi đã có pha kiến tạo thứ 20 trong mùa giải cho Arturo Vidal lập công ở trận thắng 1–0 trên sân khách trước Real Valladolid, cân bằng kỷ lục 20 pha kiến tạo của Xavi trong mùa giải La Liga 2008–2009;[280][281] với 22 bàn thắng, anh cũng trở thành cầu thủ thứ hai sau Thierry Henry trong Premier League mùa giải 2002–03 cùng với Arsenal (24 bàn và 20 pha kiến tạo), ghi được ít nhất 20 bàn và có 20 pha kiến tạo trong một mùa giải tại một trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu.[281][282] Sau cú đúp của anh trong chiến thắng 5–0 trước Alavés ở trận đấu cuối cùng mùa giải vào ngày 20 tháng 5, Messi kết thúc mùa giải khi là Vua phá lưới và Vua kiến tạo tại La Liga, với 25 bàn thắng và 21 đường kiến tạo, giúp anh giành được danh hiệu Pichichi lần thứ bảy, vượt qua Zarra; tuy nhiên, Barcelona đã để mất chức vô địch vào tay Real Madrid.[283] Vào ngày 9 tháng 8, trong trận lượt về vòng 16 đội Champions League với Napoli tại Camp Nou, Messi ghi bàn thắng thứ hai và kiếm được một quả phạt đền dẫn đến bàn thắng thứ ba, giúp Barcelona giành chiến thắng 3–1 trên sân nhà và với tổng tỷ số 4–2, Barcelona tiến vào tứ kết gặp Bayern Munich.[284] Vào ngày 15 tháng 8, Messi trải qua trận thua tồi tệ nhất với tư cách một cầu thủ khi Bayern Munich đánh bại Barcelona với tỷ số 8–2 tại Lisbon, một lần nữa Barca bị loại khỏi Champions League.[285]

Tháng 8 năm 2020: Mong muốn rời Barcelona

“Tôi không hạnh phúc và tôi muốn rời đi. Tôi không được phép làm điều này dưới bất kỳ hình thức nào và tôi sẽ ở lại câu lạc bộ để không vướng vào tranh chấp pháp lý. Cách quản lý câu lạc bộ của Bartomeu là một thảm họa. Tình yêu của tôi dành cho Barca sẽ không bao giờ thay đổi."

– Messi nói về việc thay đổi quyết định rời Barcelona trong một cuộc phỏng vấn với Goal vào ngày 4 tháng 9 năm 2020.[286]

Sau khi ngày càng bất mãn với cách điều hành của ban lãnh đạo Barcelona cả trong và ngoài sân cỏ,[287] Barça thông báo rằng Messi đã gửi đến câu lạc bộ "một văn bản bày tỏ mong muốn được ra đi" vào ngày 25 tháng 8 năm 2020.[288] Thông báo này đã thu hút sự chú ý từ giới truyền thông, bao gồm các đồng đội hiện tại và trước đây (những người ủng hộ quyết định của Messi) và thống đốc Catalan Quim Torra.[288] Vào ngày 26 tháng 8, giám đốc thể thao Barcelona Ramon Planes đã nhắc lại mong muốn của câu lạc bộ là "xây dựng một đội bóng xung quanh cầu thủ xuất sắc nhất thế giới"[289] và khẳng định Messi chỉ có thể ra đi nếu điều khoản mua đứt trị giá 700 triệu euro được trả; Messi có quyền lựa chọn chấm dứt hợp đồng sớm (nó cho phép anh rời câu lạc bộ một cách tự do), điều đó chỉ có thể được thực hiện nếu anh thông báo quyết định của mình với Barcelona trước ngày 31 tháng 5 năm 2020, mặc dù những người đại diện của Leo cho rằng thời hạn cuối cùng được dời lại đến ngày 31 tháng 8, do mùa giải 2019–20 đã bị hoãn lại.[290] Vào ngày 30 tháng 8, La Liga đưa ra một tuyên bố cho biết hợp đồng và điều khoản mua đứt của Messi vẫn còn hiệu lực.[291]

Vào ngày 4 tháng 9, Jorge Messi, cha và là người đại diện của Leo, đã đưa ra một tuyên bố đáp trả lại La Liga rằng điều khoản giải phóng "không có hiệu lực khi việc chấm dứt hợp đồng là do quyết định đơn phương của cầu thủ từ cuối mùa giải 2019–20", như đã nêu trong bản hợp đồng của Messi với Barcelona;[292] ngay sau đó, La Liga đã đưa ra lời phản hồi nhắc lại tuyên bố trước đây của họ vào ngày 30 tháng 8.[293] Cuối buổi tối hôm đó, Messi tuyên bố tại một cuộc phỏng vấn với Goal rằng anh sẽ tiếp tục ở lại Barcelona trong năm cuối cùng của hợp đồng. Trong cuộc phỏng vấn, Messi tiết lộ rằng đã thông báo cho Barcelona về mong muốn ra đi của anh nhiều lần và chủ tịch câu lạc bộ Josep Maria Bartomeu cho biết Messi có thể quyết định việc ra đi hoặc ở lại vào cuối mỗi mùa giải, Bartomeu chỉ đề cập đến điều khoản giải phóng.[294] Điều này khiến Messi có hai sự lựa chọn: ở lại hoặc ra tòa chống lại câu lạc bộ, anh nói rằng "Tôi sẽ không bao giờ ra tòa chống lại câu lạc bộ của cuộc đời mình".[295]

2020–21: Mùa giải cuối cùng tại Barcelona

Vào ngày 27 tháng 9, Messi mở đầu mùa giải 2020–21 bằng việc thực hiện thành công một quả phạt đền trong chiến thắng 4–0 trên sân nhà trước Villarreal ở La Liga.[296] Hai ngày trước trận khai màn, anh lại lên tiếng chỉ trích câu lạc bộ, lần này là về sự ra đi của Luis Suárez, nói rằng, "ở giai đoạn này không có gì làm tôi ngạc nhiên nữa".[297] Vào ngày 20 tháng 10, Messi thực hiện thành công một quả phạt đền và kiến tạo bàn thắng thứ năm trong chiến thắng 5–1 trên sân nhà trước Ferencváros tại Champions League, trở thành cầu thủ đầu tiên ghi bàn trong 16 mùa giải Champions League liên tiếp.[298] Vào ngày 25 tháng 11, Messi được đề cử cho giải thưởng Cầu thủ nam xuất sắc nhất năm 2020 của FIFA, và sau đó được lọt vào danh sách ba ứng cử viên cuối cùng tranh giải.[299][300] Vào ngày 29 tháng 11, Messi ghi bàn thắng thứ tư trong chiến thắng 4–0 trước Osasuna. Sau khi ghi bàn, anh đã để lộ một chiếc áo của đội bóng cũ Newell's Old Boys, để tưởng nhớ đến Diego Maradona, người đã qua đời bốn ngày trước đó, và chỉ cả hai tay lên màn hình hiển thị khuôn mặt của Maradona trong sân vận động. Nó là bản sao số 10 của chính chiếc áo mà Maradona đã mặc trong thời gian thi đấu cho câu lạc bộ vào năm 1993.[301] Vào ngày 17 tháng 12, Messi đứng thứ ba tại giải thưởng Cầu thủ nam xuất sắc nhất năm của FIFA sau Robert Lewandowski và Cristiano Ronaldo, đồng thời được xếp vào FIFA FIFPro World XI năm thứ 14 liên tiếp.[302]

Vào ngày 23 tháng 12, Messi ghi bàn thắng thứ 644 cho Barcelona trước Real Valladolid ở La Liga, vượt qua Pelé trong màu áo Santos để trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho một câu lạc bộ.[303][304] Để chúc mừng thành tích này của anh, Budweiser gửi những chai bia đến tất cả thủ môn mà Messi đã từng chọc thủng lưới.[305] Vào ngày 17 tháng 1 năm 2021, Messi bị đuổi khỏi sân lần đầu tiên trong sự nghiệp câu lạc bộ của mình vì hành vi bạo lực (vung tay vào đầu Asier Villalibre, ban đầu bị trọng tài bỏ qua nhưng sau đó được xem lại qua VAR) trong những phút cuối cùng của trận thua 2-3 trước Athletic Bilbao ở trận chung kết Supercopa de España 2020–21.[306] Vào ngày 10 tháng 3, Messi ghi bàn từ cự ly 35m trong trận hòa 1-1 trước Paris Saint-Germain tại Sân vận động Công viên các Hoàng tử ở trận lượt về vòng 16 đội Champions League. Lần đầu tiên sau 14 năm Barcelona bị loại ngay tại vòng 16 đội với tổng tỷ số 2–5 sau khi đã để thua 1–4 trên sân nhà Camp Nou vào ngày 16 tháng 2, Messi là người ghi bàn thắng duy nhất cho Barcelona trong trận đấu đó.[307] Vào ngày 15 tháng 3, Messi ghi 2 bàn và có một pha kiến tạo trong chiến thắng 4–1 trước Huesca. Với bàn thắng đầu tiên, anh trở thành cầu thủ đầu tiên ghi ít nhất 20 bàn trong 13 mùa giải liên tiếp ở 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu.[308] Vào ngày 21 tháng 3, anh vượt qua Xavi để trở thành cầu thủ có nhiều lần ra sân nhất cho câu lạc bộ với 768 lần ra sân, anh cũng lập một cú đúp trong chiến thắng 6–1 trên sân khách trước Real Sociedad.[309] Vào ngày 17 tháng 4, Messi ghi hai bàn trong chiến thắng 4–0 của Barcelona trước Athletic Bilbao ở trận chung kết Copa del Rey 2021. Với bàn thắng thứ hai của anh, Messi đã phá vỡ kỷ lục ghi 30 bàn thắng trong 12 mùa giải liên tiếp của Gerd Müller, lập kỷ lục mới là 13. Với danh hiệu thứ 35 cùng Barcelona, Messi cũng vượt qua Ryan Giggs để trở thành cầu thủ có nhiều danh hiệu nhất cho một câu lạc bộ.[310][311] Là vua phá lưới tại La Liga, Messi giành được danh hiệu Pichichi lần thứ tám trong sự nghiệp.[312] Đây cũng là danh hiệu Vua phá lưới thứ năm liên tiếp của anh tại La Liga, vượt qua Alfredo Di StéfanoHugo Sánchez, cả hai đều có bốn lần giành được danh hiệu này trong màu áo Real Madrid.[312]

"Leo muốn ở lại và câu lạc bộ cũng muốn anh ở lại nhưng với quy định của La Liga thì điều đó là không thể. Để tuân thủ các quy định về luật công bằng tài chính của giải đấu, chúng tôi phải chấp nhận một thỏa thuận thế chấp quyền truyền thông của câu lạc bộ trong nửa thế kỷ qua và đặt lợi ích FC Barcelona lên trên hết."

– Chủ tịch Barcelona Joan Laporta giải thích lý do đằng sau sự ra đi của Messi.[313]

Vào ngày 1 tháng 7 năm 2021, Messi trở thành cầu thủ tự do sau khi hết hạn hợp đồng,[314] cùng với việc các cuộc đàm phán về một bản hợp đồng mới đi vào bế tắc do những vấn đề tài chính tại Barcelona.[315] Vào ngày 5 tháng 8, Barcelona thông báo rằng Messi sẽ không ở lại câu lạc bộ, mặc dù cả hai bên đã đạt được thỏa thuận và sẽ ký hợp đồng vào ngày hôm đó. Câu lạc bộ cho rằng những trở ngại về tài chính và các quy định bất lợi từ La Liga như một phần lý do cho sự ra đi của anh.[316] Ba ngày sau, trong một cuộc họp báo đầy nước mắt được tổ chức tại Camp Nou, Messi xác nhận rằng anh sẽ chia tay Barcelona.[317][318]

Paris Saint-Germain

2021–22

Vào ngày 10 tháng 8, Messi gia nhập câu lạc bộ Pháp Paris Saint-Germain.[319] Anh ký hợp đồng có thời hạn hai năm đến tháng 6 năm 2023 cùng với tùy chọn gia hạn thêm một năm.[320] Messi đã chọn khoác áo số 30, số áo mà anh từng mặc khi có trận ra mắt với đội một Barcelona.[321]

Messi có trận ra mắt câu lạc bộ vào ngày 29 tháng 8, vào sân thay người trong hiệp hai ở trận thắng 2–0 trên sân khách trước Reims tại Ligue 1.[322] Anh có trận ra mắt cho câu lạc bộ tại UEFA Champions League với trận hòa 1–1 trên sân khách trước Club Brugge vào ngày 15 tháng 9.[323] Bốn ngày sau, Messi có trận ra mắt trên sân nhà cho PSG trong chiến thắng 2–1 trước Lyon.[324]

Vào ngày 28 tháng 9, Messi ghi bàn thắng đầu tiên cho Paris Saint-Germain trong trận thắng 2–0 trên sân nhà trước Manchester City tại vòng bảng UEFA Champions League.[325]

Sự nghiệp quốc tế

2004–05: Thành công ở cấp độ trẻ

Mang hai quốc tịch ArgentinaTây Ban Nha, Messi đủ điều kiện thi đấu cho đội tuyển quốc gia của cả hai nước.[326] Những tuyển trạch viên cho đội U17 Tây Ban Nha bắt đầu để ý đến anh vào năm 2003 sau khi giám đốc bóng đá của Barcelona, Carles Rexach, lên tiếng cảnh báo với Liên đoàn bóng đá Hoàng gia Tây Ban Nha về cầu thủ trẻ này. Messi đã từ chối lời đề nghị đó, anh khao khát được khoác áo La Albiceleste từ khi còn nhỏ. Để ngăn cản việc Tây Ban Nha tiếp tục lôi kéo Messi, Liên đoàn bóng đá Argentina đã tổ chức hai trận giao hữu U-20 vào tháng 6 năm 2004, với Paraguay và Uruguay, nhằm mục đích hoàn thiện tư cách cầu thủ Argentina của anh với FIFA. Năm ngày sau sinh nhật tuổi 17, vào ngày 29 tháng 6, anh có trận ra mắt đội U-20 trước Paraguay, ghi một bàn và có hai pha kiến tạo trong chiến thắng 8–0 của họ. Sau đó, anh được gọi vào đội hình tham dự Giải vô địch trẻ Nam Mỹ, được tổ chức tại Colombia vào tháng 2 năm 2005. Vì anh không có thể lực ổn định, kết quả của việc thiếu hụt hormone tăng trưởng trước đây, Messi được sử dụng như một cầu thủ vào sân thay người trong sáu trong số chín trận đấu. Sau khi được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu với Venezuela, anh ghi bàn thắng ấn định chiến thắng 2-1 trong trận đấu với Brazil, qua đó giành hạng ba vòng loại Giải vô địch trẻ thế giới.[327]

Nhận thức được những hạn chế về thể chất, Messi đã thuê một huấn luyện viên cá nhân để tăng cường khối lượng cơ bắp của mình, trở lại đội tuyển trong thể trạng tốt hơn kịp thời cho Giải vô địch trẻ thế giới do Hà Lan đăng cai vào tháng 6 năm 2005. Sau khi anh bị loại khỏi đội hình xuất phát trong trận đấu đầu tiên của họ với Hoa Kỳ, thua 1–0, các cầu thủ trong đội đã yêu cầu huấn luyện viên Francisco Ferraro để Messi xuất phát ngay từ đầu, vì họ coi anh là cầu thủ xuất sắc nhất của tuyển Argentina. Sau khi giúp đội tuyển đánh bại Ai Cập và Đức để vượt qua vòng bảng, Messi là nhân tố quyết định ở vòng đấu loại trực tiếp khi anh ghi bàn gỡ hòa trước Colombia, một bàn thắng và một pha kiến tạo trước Tây Ban Nha và ghi bàn mở tỷ số trước nhà đương kim vô địch Brazil. Trước trận chung kết, anh được nhận Quả bóng vàng với tư cách là cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu. Anh thực hiện thành công hai quả phạt đền trong chiến thắng 2-1 của họ trước Nigeria, giành chức vô địch lần thứ năm của Argentina và anh còn là vua phá lưới với 6 bàn thắng.[328][329] Màn trình diễn của anh được so sánh với người đồng hương Diego Maradona, người đã dẫn dắt Argentina đến chức vô địch năm 1979.[329]

2005–06: Ra mắt đội tuyển và World Cup

Để ghi nhận thành tích của anh với đội U-20, huấn luyện viên đội tuyển quốc gia José Pékerman đã triệu tập Messi lần đầu tiên trong trận giao hữu với Hungary vào ngày 17 tháng 8 năm 2005. Ở tuổi 18, Messi có trận ra mắt đội tuyển Argentina trên sân vận động Ferenc Puskás khi anh vào sân ở phút 63, bị đuổi khỏi sân chỉ sau hai phút vì pha phạm lỗi với Vilmos Vanczák, người đã túm áo anh; Messi đã đánh Vanczák bằng cánh tay của mình trong khi cố gắng đẩy hậu vệ này ra, mà trọng tài giải thích đó là hành động thúc cùi chỏ có chủ ý, một quyết định gây tranh cãi.[330] Messi được cho là đã khóc trong phòng thay đồ sau khi rời sân.[331] Anh trở lại đội tuyển vào ngày 3 tháng 9 sau trận thua Paraguay ở vòng loại World Cup.[332] Messi ra sân trong trận đấu với Peru cũng tại vòng loại World Cup, trong đó anh đã thực hiện thành công một quả phạt đền quan trọng giúp đội tuyển chiến thắng. Sau trận đấu, Pékerman mô tả anh như "một viên ngọc quý".[333] Sau đó, anh ra sân thường xuyên cho đội tuyển trước khi tham dự FIFA World Cup 2006, ghi bàn thắng đầu tiên trong trận giao hữu với Croatia vào ngày 1 tháng 3 năm 2006.[334] Chấn thương gân khoeo kéo dài một tuần sau đó đã khiến anh có nguy cơ vắng mặt ở World Cup, nhưng Leo vẫn được gọi vào đội hình của Pékerman và kịp thời lấy lại thể lực để bước vào giải đấu.[335]

Trong kỳ World Cup ở Đức, Messi đã chứng kiến trận thắng mở màn của họ trước Bờ Biển Ngà trên băng ghế dự bị. Trong trận đấu tiếp theo, gặp Serbia và Montenegro, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất thi đấu cho Argentina tại FIFA World Cup khi vào sân thay người ở phút 74. Anh ghi bàn thắng thứ tư trong vòng vài phút và ghi bàn thắng cuối cùng trong chiến thắng 6–0 của họ, giúp anh trở thành cầu thủ trẻ nhất ghi bàn tại giải đấu và là cầu thủ trẻ thứ sáu ghi bàn trong lịch sử World Cup.[336] Khi họ đã chắc suất vào vòng loại trực tiếp, một số cầu thủ xuất phát đã được cho nghỉ trong trận đấu cuối cùng vòng bảng. Do đó, Messi ra sân ngay từ đầu trong trận đấu với Hà Lan, với tỷ số hòa 0–0, họ đứng đầu bảng của mình nhờ hiệu số bàn thắng bại.[337][338] Trong trận đấu vòng 16 đội với Mexico, diễn ra đúng vào ngày sinh nhật tuổi 19 của anh, Messi vào sân ở phút 84, với tỷ số hòa 1–1. Anh đã ghi một bàn thắng, nhưng nó đã bị việt vị, bàn thắng muộn trong hiệp phụ giúp đội tuyển tiếp tục cuộc hành trình.[339][340] Anh không thi đấu trong trận tứ kết với Đức, trận đấu mà Argentina bị loại với tỷ số 4–2 trong loạt sút luân lưu.[341] Trở về quê nhà, quyết định để Messi lên băng ghế dự bị của Pékerman trong trận gặp Đức dẫn đến sự chỉ trích từ những người tin rằng Messi đã có thể thay đổi kết quả trận đấu theo hướng có lợi cho Argentina.[342][343]

2007–08: Chung kết Copa América và huy chương vàng Olympic

 
Messi (phải) vượt qua Marcelo của Brazil trong trận bán kết Thế vận hội Mùa hè 2008 tại Bắc Kinh, Trung Quốc

Khi Messi trở thành một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, anh đảm bảo một vị trí trong đội hình xuất phát của Alfio Basile, là một phần của đội tuyển Argentina tham dự Copa América 2007, được tổ chức tại Venezuela.[344] Anh kiến tạo bàn thắng ấn định tỷ số 4–1 của họ trước Hoa Kỳ trong trận mở màn, trực tiếp dẫn đến quả phạt đền mở tỷ số trong chiến thắng 4–2 ở lượt trận tiếp theo trước Colombia.[345][346] Khi họ đã chắc suất vào vòng loại trực tiếp, Messi ngồi ghế dự bị trong trận đấu thứ ba, anh vào sân trong 25 phút cuối khi tỷ số 0–0 để giúp Argentina đánh bại Paraguay bằng bàn thắng duy nhất. Tại vòng tứ kết, họ đối đấu với Peru, anh ghi bàn thắng thứ hai trong chiến thắng 4–0 đưa Argentina vào bán kết, anh đệm bóng qua người thủ môn trong trận thắng 3–0 trước Mexico ở bán kết.[344] Argentina bất ngờ để thua 3–0 tại trận chung kết trước một đội tuyển Brazil thiếu vắng một số cầu thủ trụ cột.[347] Trận thua này của họ nhận nhiều lời chỉ trích tại Argentina, mặc dù Messi hầu như được bỏ qua do tuổi trẻ và vị thế nhỏ bé trước cầu thủ ngôi sao Juan Román Riquelme.[344] Anh được CONMEBOL bầu chọn là cầu thủ trẻ xuất sắc nhất giải.[348]

Trước Thế vận hội Mùa hè 2008, Barcelona đã cấm Messi chơi cho Argentina tại giải đấu này vì nó trùng với các trận đấu vòng loại Champions League của họ.[349] Sau sự can thiệp từ huấn luyện viên mới được bổ nhiệm của Barcelona, Pep Guardiola, người đã vô địch giải đấu năm 1992, Messi được phép cùng đội U-23 của Sergio Batista đến Bắc Kinh.[350] Trong trận đấu đầu tiên, anh ghi bàn mở tỷ số và kiến tạo một bàn thắng trong chiến thắng 2-1 của họ trước Bờ Biển Ngà. Sau chiến thắng 1–0 ở trận đấu tiếp theo với Australia, đảm bảo một suất vào tứ kết, Messi được nghỉ ngơi trong trận đấu với Serbia, Argentina giành chiến thắng trong trận đấu đó để về nhất ở bảng đấu của họ. Trong trận đấu với Hà Lan, anh ghi bàn đầu tiên và kiến tạo pha lập công thứ hai để giúp Argentina giành chiến thắng 2-1 trong hiệp phụ. Sau chiến thắng 3–0 ở bán kết trước Brazil, Messi đã kiến tạo bàn thắng duy nhất trong trận chung kết khi Argentina đánh bại Nigeria giành huy chương vàng Olympic.[351] Cùng với Riquelme, Messi được FIFA bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất giải.[352]

2008–11: Tập thể tàn tạ

Từ cuối năm 2008, đội tuyển quốc gia trải qua khoảng thời gian ba năm được đánh dấu bằng những màn trình diễn tệ hại.[344] Dưới thời huấn luyện viên Diego Maradona, người đã dẫn dắt Argentina vô địch World Cup khi còn là một cầu thủ, đã chật vật vượt qua vòng loại World Cup 2010, họ chỉ chắc suất có mặt tại giải đấu sau khi đánh bại Uruguay 1–0 trong trận đấu vòng loại cuối cùng. Maradona đã bị chỉ trích vì những quyết định chiến lược của mình, trong đó có việc sử dụng Messi không đúng với vị trí quen thuộc của anh. Trong tám trận đấu vòng loại dưới sự dẫn dắt của Maradona, Messi chỉ ghi được một bàn thắng, bàn mở tỷ số trong trận thắng 4–0 trước Venezuela.[334][353] Cũng trong trận đấu đó, diễn ra vào ngày 28 tháng 3 năm 2009, anh khoác áo số 10 của Argentina lần đầu tiên, sau khi Riquelme giải nghệ thi đấu quốc tế.[354] Messi đã ghi bốn bàn sau 18 lần ra sân trong suốt quá trình vòng loại.[334] Trước thềm giải đấu, Maradona đã đến gặp Messi ở Barcelona để hỏi ý kiến về chiến thuật; Messi sau đó vạch ra sơ đồ 4–3–1–2 với việc anh chơi sau hai cầu thủ tiền đạo, được gọi là enganche trong bóng đá Argentina, vốn là vị trí ưa thích của anh từ khi còn nhỏ.[355]

 
Messi đi bóng trong trận mở màn với Bolivia ở Copa América 2011

Bất chấp phong độ nghèo nàn của họ tại vòng loại, Argentina vẫn được coi là ứng cử viên vô địch tại kỳ World Cup ở Nam Phi. Khởi đầu giải đấu, sơ đồ mới đã tỏ ra hiệu quả; Messi đã cố gắng ghi bàn ít nhất 4 lần trong trận mở màn nhưng liên tục bị thủ môn Nigeria từ chối, dẫn đến chiến thắng 1–0. Trong trận đấu tiếp theo, gặp Hàn Quốc, anh đã thể hiện rất xuất sắc vai trò kiến tạo của mình, góp phần vào cả 4 bàn thắng trong chiến thắng 4–1 của đội tuyển. Vì chắc suất vào vòng loại trực tiếp, hầu hết nhiều cầu thủ đã được nghỉ ngơi trong trận đấu cuối cùng của vòng bảng, nhưng Messi được cho là đã từ chối ngồi dự bị.[353] Anh đeo băng đội trưởng lần đầu tiên trong chiến thắng 2–0 trước Hy Lạp; là tâm điểm trong lối chơi của Argentina, anh kiến tạo bàn thắng thứ hai để giúp Argentina là đội đứng đầu bảng đấu.[356] Tại vòng 16 đội, họ đánh bại Mexico 3–1, với Messi kiến tạo bàn thắng đầu tiên của họ, một pha lập công gây tranh cãi dù đã vào thế việt vị.[357] Argentina đã bị loại trong trận tứ kết với Đức. Trận thua 4–0 của họ là tỷ số thất bại tồi tệ nhất của họ tại một kỳ World Cup kể từ năm 1974.[357] FIFA sau đó đã đánh giá Messi là một trong 10 cầu thủ xuất sắc nhất của giải đấu, với tốc độ và khả năng sáng tạo "vượt trội", khả năng rê dắt, sút và chuyền bóng "ngoạn mục và hiệu quả" của anh.[358] Tuy nhiên, khi trở về quê nhà, Messi là đối tượng bị chỉ trích gay gắt hơn cả. Là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, anh được kỳ vọng sẽ dẫn dắt đội tuyển đến chức vô địch, giống như Maradona đã làm vào năm 1986, nhưng anh đã không thể lặp lại màn trình diễn của mình tại Barcelona trong màu áo đội tuyển quốc gia, dẫn đến thông tin cho rằng anh quan tâm đến tổ quốc ít hơn câu lạc bộ chủ quản.[359]

Maradona được thay thế bởi Sergio Batista, người đã giúp Argentina giành vàng tại Olympic. Batista công khai rằng ông có ý định xây dựng một đội bóng xung quanh Messi, sử dụng anh như một số 9 ảo trong sơ đồ 4–3–3, như đã từng rất thành công ở Barcelona.[359][360] Mặc dù Messi đã ghi kỷ lục 53 bàn thắng cho câu lạc bộ trong mùa giải 2010–11, anh đã không ghi bàn cho Argentina trong bất kỳ một trận đấu chính thức nào kể từ tháng 3 năm 2009.[113][334] Bất chấp sự thay đổi chiến thuật, cơn khát bàn thắng của anh vẫn tiếp tục tại Copa América 2011, do Argentina đăng cai. Hai trận đấu đầu tiên của họ, gặp BoliviaColombia, đều kết thúc với tỷ số hòa. Truyền thông và người hâm mộ cho rằng anh không kết hợp ăn ý với tiền đạo Carlos Tevez, người được công chúng Argentina yêu thích hơn; Do đó, lần đầu tiên trong sự nghiệp, Messi bị chính những người ủng hộ đội tuyển quay lưng. Trong trận đấu quan trọng tiếp theo, khi Tevez ngồi trên băng ghế dự bị, anh có một màn trình diễn được đánh giá cao, kiến tạo hai bàn trong chiến thắng 3–0 của họ trước Costa Rica. Trận tứ kết trước Uruguay kết thúc với tỷ số hòa 1-1 sau hiệp phụ, với việc Messi kiến tạo bàn thắng gỡ hòa, Argentina bị loại 4–5 trong loạt sút luân lưu.[359]

2011–13: Đảm nhận băng đội trưởng

 
Messi lập hat-trick quốc tế đầu tiên vào lưới Thụy Sĩ vào tháng 2 năm 2012

Sau màn trình diễn không thành công của Argentina tại Copa América, Batista được thay thế bởi Alejandro Sabella. Khi được bổ nhiệm vào tháng 8 năm 2011, Sabella đã trao tấm băng đội trưởng cho Messi, được sự chấp nhận của đội trưởng Javier Mascherano khi đó. Messi tiếp tục dẫn dắt Argentina với tư cách là cầu thủ xuất sắc nhất của họ, trong khi Mascherano tiếp tục hoàn thành vai trò người dẫn dắt và động lực của đội.[361][362] Trong một cuộc tái thiết đội bóng, Sabella đã gạt bỏ Tevez và đưa về những cầu thủ cùng Messi giành chức vô địch Giải trẻ thế giới và Thế vận hội. Đang chơi ở một vai trò tự do trong một đội hình đang ngày một tiến bộ, Messi đã chấm dứt cơn khát bàn thắng của mình bằng việc ghi bàn trong trận đấu vòng loại World Cup đầu tiên của Argentina với Chile vào ngày 7 tháng 10, bàn thắng chính thức đầu tiên của anh cho Argentina sau hai năm rưỡi.[334][361]

Dưới thời Sabella, tỷ lệ ghi bàn của Messi tăng lên đáng kể; anh chỉ ghi được 17 bàn sau 61 trận đấu dưới thời các huấn luyện viên tiền nhiệm, anh đã ghi 25 bàn sau 32 lần ra sân trong ba năm sau đó.[334][361] Anh đã ghi tổng cộng 12 bàn sau 9 trận cho Argentina vào năm 2012, cân bằng kỷ lục do Gabriel Batistuta nắm giữ về số bàn thắng nhiều nhất trong một năm cho đất nước mình.[363] Hat-trick đầu tiên của anh với Albicelestes là trong trận giao hữu với Thụy Sĩ vào ngày 29 tháng 2 năm 2012, sau đó là hai hat-trick nữa trong một năm rưỡi tiếp theo tại những trận giao hữu với BrazilGuatemala. Messi sau đó đã giúp đội tuyển có mặt tại World Cup 2014 với chiến thắng 5–2 trước Paraguay vào ngày 10 tháng 9 năm 2013; Ngoài một đường kiến tạo, anh đã ghi hai bàn từ một quả phạt đền, nâng tổng số bàn thắng quốc tế của anh lên 37 bàn trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng thứ hai cho Argentina sau Batistuta. Anh đã ghi tổng cộng 10 bàn thắng sau 14 trận đấu trong suốt chiến dịch vòng loại.[334][364] Cùng với màn trình diễn tốt của Messi, mối quan hệ giữa anh với những cầu thủ đồng hương được cải thiện, anh dần dần nhận được cái nhìn thiện cảm hơn ở Argentina.[361]

2014–15: Chung kết World Cup và Copa América

 
Messi nhìn cú cứa lòng 25 mét của mình bay vào lưới Iran trong trận đấu thứ hai vòng bảng FIFA World Cup 2014

Trước thềm World Cup ở Brazil, những nghi ngờ về phong độ của Messi liên tiếp xuất hiện, khi anh kết thúc một mùa giải không thành công với Barcelona và dính chấn thương. Tuy nhiên, khi vào giải, anh đã có những màn trình diễn đầy thuyết phục, được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trong bốn trận đấu đầu tiên của Argentina.[365] Trong trận đấu đầu tiên ở World Cup với tư cách đội trưởng, anh đã dẫn dắt đội giành chiến thắng 2-1 trước Bosnia và Herzegovina; anh khiến Sead Kolašinac đá phản lưới nhà và ghi bàn thắng thứ hai sau khi lừa bóng qua ba cầu thủ, bàn thắng đầu tiên của anh tại World Cup kể từ khi ra mắt giải đấu này tám năm trước.[366] Trong trận đấu thứ hai với Iran, anh ghi một bàn thắng ở phút bù giờ từ khoảng cách 25m để mang về chiến thắng 1–0, chắc suất vào vòng loại trực tiếp.[367] Anh ghi hai bàn trong trận đấu cuối cùng ở vòng bảng, chiến thắng 3–2 trước Nigeria, bàn thắng thứ hai của anh là từ một quả đá phạt, giúp họ đứng đầu bảng đấu của mình.[368] Messi đã kiến tạo bàn thắng muộn trong hiệp phụ mang về chiến thắng 1–0 trước Thụy Sĩ ở vòng 16, trước khi ghi bàn thắng ấn định tỷ số 1–0 trong trận tứ kết với Bỉ, giúp Argentina tiến đến bán kết World Cup lần đầu tiên kể từ năm 1990.[369][370] Sau trận hòa 0–0 trong hiệp phụ, họ loại Hà Lan 4–2 trong loạt sút luân lưu để vào chung kết, Messi thực hiện thành công quả đá đầu tiên cho Argentina.[371]

 
Messi (trái) đối đầu với Mats Hummels của Đức trong trận chung kết FIFA World Cup 2014

Được quảng bá là trận đấu giữa Messi với Đức, giữa cầu thủ xuất sắc nhất thế giới với đội tuyển xuất sắc nhất, trận chung kết là sự tái hiện lại trận chung kết năm 1990 với sự góp mặt của Diego Maradona.[372] Trong nửa giờ đầu tiên, Messi đã kiến tạo cơ hội dẫn đến bàn thắng, nhưng nó rơi vào thế việt vị. Anh bỏ lỡ một số cơ hội để mở tỷ số trong suốt trận đấu, đặc biệt là vào đầu hiệp hai khi nỗ lực đột phá của anh đã đi bóng chệch cột dọc. Cầu thủ vào sân thay người Mario Götze ghi bàn ở phút 113, giúp Đức giành chiến thắng với tỷ số 1–0 để lên ngôi World Cup.[373] Kết thúc trận chung kết, Messi được nhận Quả bóng vàng với tư cách là cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu. Ngoài là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ ba, với bốn bàn thắng và một pha kiến tạo, anh tạo ra nhiều cơ hội nhất, nhiều pha rê bóng nhất, thực hiện nhiều pha chuyền bóng trong vòng cấm nhất và nhiều pha tắc bóng nhất tại giải đấu.[365][374] Tuy nhiên, Messi đã bị chỉ trích do không có bàn thắng nào ở vòng loại trực tiếp; Chủ tịch FIFA Sepp Blatter bày tỏ sự ngạc nhiên, trong khi Maradona cho rằng Messi đã được chọn cho mục đích thương mại hóa.[375]

Một lần góp mặt tại trận chung kết khác, lần thứ ba trong sự nghiệp quốc tế của Messi, Copa América 2015, được tổ chức tại Chile. Dưới sự chỉ đạo của cựu huấn luyện viên Barcelona Gerardo Martino, Argentina bước vào giải đấu với tư cách là ứng cử viên vô địch do thành tích về nhì tại World Cup.[376][377] Trong trận đấu mở màn với Paraguay, họ dẫn trước hai bàn sau hiệp một nhưng để thua và kết thúc trận đấu với tỷ số hòa 2–2; Messi đã ghi bàn từ một quả đá phạt đền, đây là bàn thắng duy nhất của anh tại giải đấu.[378] Sau chiến thắng 1–0 trước đương kim vô địch Uruguay, Messi có lần khoác áo thứ 100 cho đất nước mình trong trận đấu cuối cùng vòng bảng, chiến thắng 1–0 trước Jamaica, trở thành cầu thủ Argentina thứ năm đạt được cột mốc này.[379] Trong 100 lần ra sân, anh đã ghi được tổng cộng 46 bàn thắng cho Argentina, 22 trong số đó là các trận đấu chính thức.[334][379]

Khi Messi từ đội trưởng biểu tượng của Argentina thành một người lãnh đạo thực sự, anh đã dẫn dắt đội tuyển tiến vào vòng loại trực tiếp với tư cách đội đứng đầu bảng.[380] Trong trận tứ kết, họ đã tạo ra rất nhiều cơ hội, bao gồm cả cú đánh đầu dội cột của Messi, nhưng liên tục bị thủ môn Colombia cản phá, cuối cùng kết thúc thời gian thi đấu chính thức mà vẫn bất phân thắng bại, dẫn đến chiến thắng trên loạt sút luân lưu 5–4 của Argentina, Messi thực hiện thành công quả đá đầu tiên.[381] Ở bán kết, Messi kiến tạo ba bàn trong chiến thắng 6–1 của Argentina trước Paraguay, nhận được tràng pháo tay từ đối thủ.[380] Argentina bắt đầu trận chung kết với tư cách là ứng cử viên vô địch, nhưng đã bị Chile đánh bại 4–1 trong loạt sút luân lưu sau khi hòa 0–0 trong hiệp phụ. Đối mặt với sự công kích từ các cầu thủ đối phương, Messi đã chơi dưới sức, mặc dù anh là cầu thủ Argentina duy nhất thực hiện thành công quả phạt đền của mình.[382] Cuối giải đấu, anh được nhận giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất nhưng đã từ chối danh hiệu.[383] Argentina tiếp tục cơn khát danh hiệu bắt đầu từ năm 1993, thất bại tại World Cup và Copa América một lần nữa dẫn đến những lời chỉ trích cay nghiệt dành cho Messi từ giới truyền thông và người hâm mộ Argentina.[384]

2016–17: Chung kết Copa América lần thứ ba, giải nghệ và trở lại

Vị trí của Messi trong đội hình Argentina tham dự Copa América Centenario ban đầu bị đặt vào tình trạng báo động khi anh dính chấn thương lưng trong chiến thắng 1–0 trước Honduras nhằm chuẩn bị cho Copa América vào ngày 27 tháng 5 năm 2016.[385] Sau đó có thông tin cho rằng anh bị một vết bầm tím ở vùng thắt lưng. Anh sau đó ngồi trên băng ghế dự bị trong trận thắng mở màn 2-1 của Argentina trước nhà đương kim vô địch Chile vào ngày 6 tháng 6 do những lo ngại về thể lực.[386] Mặc dù Messi được thông báo ra sân trong trận đấu thứ hai của Argentina trước Panama vào ngày 10 tháng 6, Martino lại để anh trên băng ghế dự bị một lần nữa; anh vào thay Augusto Fernández ở phút 61 và sau đó lập một hat-trick chỉ trong 19 phút, cũng là người kiến tạo cho Sergio Agüero lập công, trận đấu kết thúc với chiến thắng 5–0, giúp Argentina giành quyền vào tứ kết;[387] anh được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất trận vì màn trình diễn của mình.[388]

"Tôi có làm bản thân mình khó chịu khi Messi lập kỷ lục không? Một chút, đúng vậy. Bạn đi khắp thế giới và mọi người nói, 'anh ấy là cầu thủ ghi bàn số một của đội tuyển quốc gia Argentina.' Nhưng cái tôi có là được đứng thứ hai sau một con người ngoài trái đất."

Gabriel Batistuta động viên Messi cố gắng phá kỷ lục của mình.[389]

Vào ngày 18 tháng 6 năm 2016, trong trận tứ kết Copa América với Venezuela, Messi là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu,[390] kiến tạo hai bàn và ghi một bàn trong chiến thắng 4–1, giúp anh sánh ngang với kỷ lục ghi 54 bàn trong các trận đấu quốc tế chính thức của Gabriel Batistuta.[391] Kỷ lục này tiếp tục bị phá vỡ ba ngày sau đó khi Messi đá phạt thành bàn trong trận bán kết thắng 4–0 trước chủ nhà Hoa Kỳ; anh cũng đã kiến tạo hai bàn thắng trong trận đấu đó đưa Argentina vào trận chung kết năm thứ hai liên tiếp,[392] và được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu một lần nữa.[393]

Trong trận chung kết diễn ra vào ngày 26 tháng 6, Argentina một lần nữa để thua Chile trên chấm luân lưu sau khi hòa nhau 0–0 ở 120 phút, dẫn đến thất bại thứ ba liên tiếp của Messi trong trận chung kết giải đấu lớn với Argentina và là trận thứ tư của riêng cá nhân anh. Sau trận đấu, Messi, người đã sút hỏng quả phạt đền trong loạt luân lưu, tuyên bố từ giã sự nghiệp thi đấu quốc tế.[394] Anh nói, "Tôi đã cố gắng hết sức. Đội tuyển đã thất bại vì tôi, một quyết định được đưa ra."[395] Huấn luyện viên của Chile Juan Antonio Pizzi phát biểu sau trận đấu, "Thế hệ của tôi không thể so sánh anh ấy với Maradona, bởi vì những gì Maradona đã làm cho bóng đá Argentina. Nhưng tôi nghĩ đó là cầu thủ xuất sắc nhất hiện tại từng có mặt ở Hoa Kỳ."[396] Messi kết thúc giải với tư cách là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ hai, sau Eduardo Vargas, với 5 bàn thắng và là cầu thủ kiến tạo nhiều nhất với 4 pha kiến tạo, đồng thời giành được nhiều giải Cầu thủ xuất sắc nhất trận hơn bất kỳ cầu thủ nào khác tại giải đấu (3);[397] anh được xếp vào đội hình xuất sắc giải đấu vì những màn trình diễn của mình, nhưng đã để mất giải thưởng Quả bóng vàng cho cầu thủ xuất sắc nhất vào tay Alexis Sánchez.[398]

"Đừng đi, Leo"

Sau quyết định của anh, một chiến dịch bắt đầu tại Argentina nhằm kêu gọi Messi thay đổi ý định giải nghệ.[399] Anh được người hâm mộ chào đón bằng những khẩu hiệu như "Đừng đi, Leo" khi cả đội hạ cánh xuống Buenos Aires. Tổng thống Argentina Mauricio Macri kêu gọi Messi đừng bỏ cuộc, nói rằng: "Chúng tôi may mắn, đó là một trong những ý muốn của cuộc đời, đó là món quà từ Chúa khi có cầu thủ xuất sắc nhất thế giới ở một đất nước yêu bóng đá như chúng tôi... Lionel Messi là điều tuyệt vời nhất mà chúng tôi có ở Argentina và chúng tôi phải chăm sóc cậu ấy."[400] Thị trưởng Buenos Aires Horacio Rodríguez Larreta đã khánh thành một bức tượng của Messi ở thủ đô để thuyết phục anh xem xét lại việc giải nghệ.[401] Trên mạng xã hội, NoTeVayasLeo trở thành chủ đề thịnh hành toàn cầu và thậm chí còn có danh sách phát trên Spotify.[402] Chiến dịch cũng tiếp tục trên các đường phố và đại lộ của thủ đô Argentina, với khoảng 50.000 người ủng hộ đi đến Obelisco de Buenos Aires vào ngày 2 tháng 7, sử dụng cùng một khẩu hiệu.[403]

Trở lại

"Tôi đã suy nghĩ rất nhiều điều trong đêm diễn ra trận chung kết và tôi đã nghiêm túc nghĩ đến việc bỏ cuộc, nhưng tình yêu của tôi dành cho đất nước và màu áo này là quá lớn."

– Messi từ bỏ quyết định giải nghệ vào ngày 12 tháng 8 năm 2016[404]

Chỉ một tuần sau khi Messi tuyên bố giải nghệ quốc tế, tờ La Nación của Argentina đưa tin rằng anh đang xem xét lại việc thi đấu cho Argentina tại vòng loại FIFA World Cup 2018 vào tháng 9.[405] Vào ngày 12 tháng 8, có thông tin xác nhận rằng Messi đã thay đổi quyết định từ giã sự nghiệp thi đấu quốc tế và anh được gọi vào đội hình tham dự vòng loại World Cup 2018 sắp tới.[406] Vào ngày 1 tháng 9 năm 2016, trong trận đấu đầu tiên trở lại, anh ghi bàn duy nhất trong chiến thắng 1–0 trên sân nhà trước Uruguay tại vòng loại World Cup 2018.[407]

 
Messi ăn mừng khi lập hat-trick vào lưới Ecuador vào ngày 10 tháng 10 năm 2017. Các bàn thắng của anh đã giúp Argentina có mặt tại FIFA World Cup 2018 ở Nga.

Vào ngày 28 tháng 3 năm 2017, Messi bị treo giò 4 trận quốc tế vì xúc phạm trợ lý trọng tài trong trận đấu với Chile vào ngày 23 tháng 3 năm 2017. Anh cũng bị phạt 10.000 CHF.[408][409] Vào ngày 5 tháng 5 năm 2017, lệnh cấm thi đấu bốn trận cũng như khoản tiền phạt 10.000 CHF của Messi đã được FIFA dỡ bỏ sau khi Liên đoàn bóng đá Argentina kháng cáo, điều đó có nghĩa là anh có thể chơi những trận còn lại của vòng loại World Cup.[410] Tấm vé có mặt ở World Cup 2018 của Argentina đang bị lung lay trước khi bước vào trận đấu cuối cùng vì họ đang đứng thứ sáu trong bảng, ngoài năm vị trí có thể vượt qua vòng loại World Cup CONMEBOL, có nghĩa là họ có nguy cơ không đủ điều kiện tham dự World Cup lần đầu tiên kể từ năm 1970. Vào ngày 10 tháng 10 năm 2017, Messi đã dẫn dắt đội tuyển vượt qua vòng loại World Cup khi lập một hat-trick giúp Argentina đánh bại Ecuador 3–1 trên sân khách; Argentina đã không đánh bại Ecuador ở Quito kể từ năm 2001.[411] Ba bàn thắng của Messi giúp anh trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại ở vòng loại World Cup CONMEBOL với 21 bàn thắng, cùng với Luis Suárez của Uruguay, vượt qua kỷ lục trước đó do người đồng hương Hernán Crespo nắm giữ.[411]

2018: World Cup

"Đây là đội hình tệ nhất trong lịch sử. Ngay cả khi có trong tay cầu thủ xuất sắc nhất thế giới cũng không đủ khả năng tạo ra sự khác biệt. Mọi sự sa sút trong thời gian gần đây đều được che đậy bởi thiên tài vô song này [Messi]"

– Cựu cầu thủ Argentina Osvaldo Ardiles nói về sự sa sút chất lượng của đội tuyển Argentina được đánh dấu bởi Messi.[412]

Sau một chiến dịch vòng loại đầy chật vật của Argentina, kỳ vọng đặt lên đội tuyển là không cao tại World Cup 2018, khi Messi dính chấn thương, Argentina để thua Tây Ban Nha 6–1 vào tháng 3 năm 2018.[413][414] Trước đó, đã có nhiều đồn đoán trên các phương tiện truyền thông về việc liệu đây có phải là kỳ World Cup cuối cùng của Messi hay không.[415] Trong trận đấu mở màn của Argentina với Iceland vào ngày 16 tháng 6, Messi đã bỏ lỡ một quả phạt đền trong trận hòa chung cuộc 1-1.[416] Trong trận đấu thứ hai của Argentina tại World Cup 2018 vào ngày 21 tháng 6, đội đã để thua 3–0 trước Croatia. Sau trận đấu, huấn luyện viên Argentina Jorge Sampaoli nói về sự thiếu chất lượng của đội hình xung quanh Messi, "đội tuyển Argentina thực tế đã làm mờ đi sự chói sáng của anh ấy [Messi]".[417] Messi chỉ có 49 lần chạm bóng và hai lần vào trong vòng cấm Croatia.[418] Sampaoli nói: "Đơn giản là chúng tôi không thể chuyền bóng cho Messi để giúp anh ấy tạo ra những tình huống quen thuộc. Chúng tôi cố gắng đưa bóng cho Messi nhưng đối thủ cũng rất tập trung để ngăn cản anh ấy lấy bóng. Chúng tôi đã thua trận đấu đó."[417] Tiền vệ Luka Modrić của Croatia cũng phát biểu sau trận đấu, "Messi là một cầu thủ đáng kinh ngạc nhưng anh ấy không thể làm mọi thứ một mình."[418]

 
Messi ăn mừng bàn thắng vào lưới Nigeria tại FIFA World Cup 2018

Trong trận đấu cuối cùng vòng bảng của Argentina với Nigeria tại sân vận động Krestovsky, Saint Petersburg vào ngày 26 tháng 6, Messi ghi bàn mở tỷ số trong chiến thắng 2–1, trở thành cầu thủ Argentina thứ ba sau Diego Maradona và Gabriel Batistuta ghi bàn ở ba kỳ World Cup; anh cũng trở thành cầu thủ đầu tiên ghi bàn tại World Cup ở độ tuổi thiếu niên, hai mươi và ba mươi.[419] Là một trong những bàn thắng đẹp nhất giải, Messi nhận một đường chuyền dài từ giữa sân và dẫn bóng chỉ với hai chạm trước khi sút tung lưới bằng chân phải không thuận của mình.[420][421] Sau đó anh được nhận giải Cầu thủ xuất sắc nhất trận.[422] Argentina đi tiếp với tư cách đội á quân sau Croatia.[423] Trong trận đấu vòng 16 đội với nhà vô địch Pháp vào ngày 30 tháng 6, Messi đã giúp cho Gabriel MercadoSergio Agüero ghi bàn trong trận thua 4–3, khiến Argentina bị loại khỏi World Cup.[424] Với hai pha kiến tạo trong trận đấu này, Messi trở thành cầu thủ đầu tiên có một pha kiến tạo tại bốn kỳ World Cup gần nhất và cũng trở thành cầu thủ đầu tiên có hai đường kiến tạo trong một trận đấu cho Argentina kể từ khi Diego Maradona làm được điều tương tự trong trận đấu với Hàn Quốc năm 1986.[425][426]

Sau giải đấu, Messi thông báo rằng anh sẽ không tham gia các trận giao hữu của Argentina trước GuatemalaColombia vào tháng 9 năm 2018, đồng thời anh sẽ không thi đấu cho đội tuyển trong phần còn lại của năm đó. Sự vắng mặt của Messi ở đội tuyển quốc gia và việc anh tiếp tục không giành được danh hiệu nào cùng Argentina đã khiến giới truyền thông đồn đoán rằng Messi có thể từ giã sự nghiệp thi đấu quốc tế một lần nữa.[427] Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 2019, anh được gọi vào đội tuyển Argentina trong các trận giao hữu với VenezuelaMorocco vào cuối tháng đó.[428] Anh đã trở lại thi đấu quốc tế vào ngày 22 tháng 3, trong trận thua 3–1 giao hữu trước Venezuela, tại Madrid.[429]

2019: Hạng ba Copa América và bị đình chỉ thi đấu

Vào ngày 21 tháng 5 năm 2019, Messi được gọi vào đội hình 23 cầu thủ Argentina cuối cùng của Lionel Scaloni tham dự Copa América 2019.[430] Trong trận đấu thứ hai của Argentina tại giải đấu này vào ngày 19 tháng 6, Messi đã ghi bàn thắng gỡ hòa từ chấm phạt đền trong trận hòa 1-1 trước Paraguay.[431] Sau khi bị giới truyền thông chỉ trích về màn trình diễn của anh sau chiến thắng 2–0 của Argentina trước Venezuela trong trận tứ kết diễn ra tại sân vận động Maracanã vào ngày 28 tháng 6, Messi đã nhận xét rằng đây không phải là kỳ Copa América hay nhất của anh, đồng thời lên tiếng phê bình mặt sân thi đấu có chất lượng kém.[432] Sau thất bại của Argentina trước chủ nhà Brazil ở bán kết vào ngày 2 tháng 7, Messi đã chỉ trích trọng tài điều hành trận đấu.[433] Trong trận tranh hạng ba với Chile vào ngày 6 tháng 7, Messi đã kiến tạo cho Agüero ghi bàn mở tỷ số từ một quả đá phạt trực tiếp trong chiến thắng 2-1, giúp Argentina giành huy chương đồng; tuy nhiên, anh đã bị đuổi khỏi sân cùng với Gary Medel ở phút thứ 37 của trận đấu, sau khi tham gia vào một cuộc ẩu đả với cầu thủ Chile.[434] Sau trận đấu, Messi từ chối lên nhận huy chương và ngụ ý trong một cuộc phỏng vấn sau trận đấu rằng những bình luận của anh sau trận bán kết đã khiến anh bị đuổi khỏi sân.[435] Messi sau đó đưa ra lời xin lỗi vì những bình luận của anh, nhưng đã bị CONMEBOL phạt 1.500 đô la và cấm thi đấu một trận, theo đó anh sẽ không góp mặt trong trận đấu vòng loại World Cup tiếp theo của Argentina.[436] Vào ngày 2 tháng 8, Messi bị CONMEBOL cấm thi đấu quốc tế 3 tháng và phạt 50.000 đô la vì những bình luận chống lại các quyết định của trọng tài; lệnh cấm này có nghĩa là anh sẽ bỏ lỡ các trận giao hữu của Argentina với Chile, Mexico và Đức vào tháng 9 và tháng 10.[437]

2020–nay: Chiến thắng tại Superclásico và chức vô địch Copa América

Tuy nhiên, Messi thi đấu cho Argentina cùng năm đó vào ngày 15 tháng 11 tại Superclásico de las Américas 2019 với Brazil, ghi bàn thắng quyết định bằng việc thực hiện lại một quả phạt đền; Messi nâng cúp vô địch.[438] Vào ngày 10 tháng 9 năm 2020, liên đoàn bóng đá Argentina thông báo rằng Messi đã được dỡ bỏ án treo giò một trận và anh sẽ góp mặt ở vòng loại tiếp theo vào tháng tới.[439] Vào ngày 18 tháng 9, Messi được gọi vào đội tuyển Argentina tham dự các trận đấu vòng loại World Cup với EcuadorBolivia vào tháng 10.[440]

Vào ngày 14 tháng 6 năm 2021, Messi ghi bàn từ một quả đá phạt trong trận hòa 1-1 trước Chile tại trận đấu mở màn Copa América 2021 của Argentina ở Brazil.[441] Bàn thắng này đồng nghĩa với việc anh đã vượt qua 56 bàn thắng từ các quả đá phạt trực tiếp của Cristiano Ronaldo để trở thành cầu thủ có nhiều quả đá phạt trực tiếp thành công nhất. Anh cũng vượt qua kỷ lục 38 bàn của Gabriel Batistuta trong các trận chính thức cho Argentina.[442] Trong trận đấu thứ hai, Messi đã góp công vào bàn thắng ấn định chiến thắng trước Uruguay, giúp Guido Rodríguez đánh đầu ghi bàn mang về 3 điểm cho Argentina.[443] Vào ngày 21 tháng 6, Messi ra sân trận thứ 147 của mình, giúp anh cân bằng kỷ lục ra sân nhiều nhất cho Argentina của Javier Mascherano trong chiến thắng 1–0 trước Paraguay ở trận thứ ba vòng bảng.[444] Một tuần sau, anh phá kỷ lục ra sân nhiều nhất cho đội tuyển Argentina trong chiến thắng 4–1 trước Bolivia ở trận đấu cuối cùng vòng bảng, Leo kiến tạo bàn mở tỷ số của Alejandro 'Papu' Gómez và sau đó tự mình ghi thêm hai bàn thắng nữa.[445] Vào ngày 3 tháng 7, Messi có hai lần kiến tạo và ghi bàn từ một quả đá phạt trong chiến thắng 3–0 trước Ecuador tại trận tứ kết giải đấu.[446] Vào ngày 6 tháng 7, trong trận hòa 1-1 ở bán kết trước Colombia, Messi đã có lần ra sân thứ 150 cho đội tuyển Argentina và có pha kiến tạo thành bàn thứ năm của mình tại giải đấu, giúp Lautaro Martínez lập công; sau đó Messi đã thực hiện thành công quả đá của mình trong chiến thắng 3–2 trên loạt sút luân lưu đưa Argentina tiến đến trận chung kết.[447][448] Vào ngày 10 tháng 7 năm 2021, Argentina đánh bại đội chủ nhà Brazil với tỷ số 1–0 tại trận chung kết để giành chức vô địch Copa América 2021, mang về cho cá nhân Messi danh hiệu quốc tế lớn đầu tiên và đây cũng là danh hiệu lớn đầu tiên của Argentina kể từ năm 1993, nâng tổng số lần vô địch Copa América của Argentina lên kỷ lục 15 lần.[449]

Vào ngày 9 tháng 9 năm 2021, Messi lập một cú hat-trick trong chiến thắng 3–0 trước Boliviavòng loại World Cup 2022, giúp anh vượt qua Pelé để trở thành nam cầu thủ ghi nhiều bàn thắng quốc tế nhất khu vực Nam Mỹ với 79 bàn.[450]

Hồ sơ cầu thủ

Phong cách chơi bóng

 
Là một tiền đạo đa năng, Messi thường được xếp đá ở vị trí số 10 cổ điển

Do dáng người nhỏ nhắn, Messi có trọng tâm thấp hơn so với nhiều cầu thủ khác, nó mang lại cho anh sự nhanh nhẹn, cho phép anh đổi hướng nhanh hơn và né tránh những pha vào bóng của đối phương;[451][452] điều này đã khiến giới truyền thông Tây Ban Nha gọi anh với biệt danh La Pulga Atómica ("Bọ chét nguyên tử").[453][454][455] Mặc dù có thể hình không quá lý tưởng, Messi sở hữu sức mạnh thân trên đáng kể, cùng với trọng tâm thấp và khả năng giữ thăng bằng, cho phép anh chống chọi lại những áp lực vật lý từ đối phương; Messi cũng được công nhận là một cầu thủ không mấy khi ăn vạ trong một môn thể thao đầy rẫy những tình huống tiểu xảo.[452][456][457] Đôi chân ngắn và khỏe của Messi cho phép anh thực hiện những pha bứt tốc trong phạm vi ngắn đồng thời giúp anh giữ quyền kiểm soát bóng khi rê bóng ở tốc độ cao.[458] Cựu huấn luyện viên của Barcelona Pep Guardiola từng tuyên bố, "Messi là cầu thủ duy nhất chạy với bóng còn nhanh hơn khi không có bóng."[45] Mặc dù Messi đã cải thiện khả năng chơi chân không thuận của mình từ giữa những năm 20 tuổi, nhưng anh chủ yếu là một cầu thủ thuận chân trái; anh thường bắt đầu rê dắt bóng bằng má ngoài chân trái, trong khi anh sử dụng má trong bàn chân của mình để dứt điểm, chuyền và kiến tạo.[459][460]

Là một tay săn bàn cừ khôi, Messi được biết đến với khả năng dứt điểm, chọn vị trí, phản ứng nhanh và thực hiện những pha tấn công để đánh bại hàng phòng ngự đối phương. Anh cũng đóng vai trò kiến tạo, nhờ tầm nhìn và khả năng chuyền bóng. Anh thường được mô tả như một nhà ảo thuật, tạo ra những bàn thắng và cơ hội mà dường như không thể nào tin nổi.[461][462][463] Ngoài ra, anh còn là một cầu thủ sút phạt và sút luân lưu chính xác.[452][464] Với tỷ lệ chuyển hóa thành bàn từ những cú sút phạt của Messi đã tăng lên theo thời gian, anh dần trở thành một trong những cầu thủ đá phạt trực tiếp hay nhất thế giới.[465] Anh cũng có thiên hướng ghi bàn từ những cú lốp bóng.[466]

 
Messi thường có lối chơi lùi sâu để liên kết với hàng tiền vệ, dàn xếp các pha tấn công và tạo cơ hội ghi bàn.

Tốc độ và kỹ thuật của Messi cho phép anh thực hiện các pha đi bóng cá nhân về phía khung thành đối phương, đặc biệt là trong những đợt phản công, thường bắt đầu từ nửa đường biên bên cánh phải.[457][464][467] Được coi là một trong những cầu thủ rê bóng vĩ đại nhất mọi thời đại,[468] cựu huấn luyện viên trưởng đội tuyển Argentina Diego Maradona đã nói về năng lực này của Messi, "Quả bóng luôn dính chặt vào chân anh ấy; tôi đã từng thấy nhiều cầu thủ xuất sắc trong sự nghiệp của mình, nhưng tôi chưa từng thấy ai kiểm soát bóng tốt như Messi."[460] Ngoài những phẩm chất cá nhân, anh còn là một cầu thủ toàn diện, luôn làm việc hết mình vì đội bóng, được biết đến với những sự kết hợp sáng tạo, đặc biệt là với các tiền vệ cũ của Barcelona như XaviAndrés Iniesta.[451][452]

Về mặt chiến thuật, Messi chơi ở vai trò tấn công tự do; là một cầu thủ đa năng, anh có thể tấn công ở cả hai cánh hoặc trung lộ. Vị trí ưa thích của Messi từ thời thơ ấu là tiền vệ chơi phía sau hai tiền đạo, được gọi là enganche trong bóng đá Argentina, nhưng anh bắt đầu sự nghiệp của mình tại Tây Ban Nha với vai trò một tiền vệ cánh trái hoặc tiền đạo cánh trái.[355] Khi ra mắt đội một, anh được Frank Rijkaard chuyển sang cánh phải; tại vị trí này, anh có thể dễ dàng di chuyển vào trung lộ và tung ra các cú sút về phía khung thành bằng chân trái, thay vì chủ yếu là những quả tạt bóng cho đồng đội.[45] Dưới thời Guardiola và những huấn luyện viên sau này, anh thường đóng vai trò số 9 ảo; được xếp đá ở vị trí trung phong hoặc tiền đạo đơn độc, Messi luôn lãng vãng ở khu vực trung lộ, thường xuyên di chuyển sâu vào hàng tiền vệ và thu hút các hậu vệ đối phương, để mở và khai thác khoảng trống phục vụ cho các đường chuyền, đồng đội chạy chỗ, những pha đi bóng của chính Messi, hoặc phối hợp với Xavi và Iniesta.[469] Dưới sự chỉ đạo của Luis Enrique, ban đầu Messi trở lại chơi ở vị trí cánh phải sở trường của anh vào những năm đầu sự nghiệp trong sơ đồ 4–3–3,[470][471] nhưng càng về những mùa giải sau, Messi có khuynh hướng chơi tự do và khó lường hơn.[472][473] Dưới thời Ernesto Valverde, Messi đã chơi ở nhiều vai trò khác nhau. Thỉnh thoảng anh tiếp tục được đảm nhận vai trò đá lùi sâu, nhờ đó anh có thể thực hiện những pha dẫn bóng trực diện vào vòng cấm,[474] hoặc từ bên cánh phải[475] hay như một số 9 ảo,[476][477] anh cũng được sử dụng ở vai trò trung tâm trong sơ đồ tấn công 4–2–3–1,[473] hoặc là tiền đạo thứ hai trong sơ đồ 4–4–2, cho phép anh được lùi sâu, liên kết với hàng tiền vệ, điều phối lối chơi tấn công và tạo cơ hội cho đối tác trên hàng công là Suárez.[478][479]

 
Messi chuẩn bị sút phạt bằng chân trái trong trận chung kết FIFA World Cup 2014.

Do gánh nặng về tuổi tác, Messi hạn chế rê dắt bóng hơn. Thay vào đó, anh chơi lùi sâu, dần phát triển thành một trong những chân chuyền và cầu thủ kiến thiết lối chơi xuất sắc nhất lịch sử bóng đá.[480][481][482] Tỷ lệ tắc bóng và tham gia phòng ngự của Messi cũng giảm dần khi sự nghiệp thăng tiến; bằng việc ít bao phủ mặt sân hơn nhằm tiết kiệm năng lượng cho những pha bứt tốc ngắn, anh đã cải thiện khả năng di chuyển và cách chơi của mình để tránh bị mắc phải chấn thương cơ, mặc dù thường xuyên góp mặt ở phần lớn các trận đấu trong suốt mùa giải. Thật vậy, anh là người dễ bị dính chấn thương trong giai đoạn đầu sự nghiệp, Messi sau đó đã giảm nguy cơ dính chấn thương của mình bằng việc hạn chế dẫn bóng hơn, đồng thời áp dụng một chế độ ăn uống, tập luyện và nghỉ ngơi nghiêm ngặt.[483] Trong màu áo đội tuyển Argentina, Messi cũng chơi ở nhiều vai trò khác nhau; trải qua nhiều đời huấn luyện viên, anh đã được sử dụng ở bên phía cánh phải như một số 9 ảo hay như một tiền đạo đá lệch phải, trong vai trò hộ công cho một tiền đạo khác, hoặc trong vai trò tự do lùi sâu như một số 10 cổ điển hay tiền vệ tấn công phía sau các tiền đạo.[484][485]

Sự đón nhận

"Tôi đã thấy người sẽ kế thừa vị trí của tôi trong màu áo Argentina và tên của anh ấy là Messi."

Diego Maradona ca ngợi Messi sẽ là người kế thừa của ông vào tháng 2 năm 2006[486]

Khi còn là một tài năng phi thường ở độ tuổi thiếu niên, Messi đã tự khẳng định mình là một trong số những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới trước tuổi 20.[487] Diego Maradona coi Messi 18 tuổi là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới cùng với Ronaldinho, trong khi chính cầu thủ người Brazil, ngay sau khi giành Quả bóng vàng đã nhận xét, "Tôi thậm chí không phải là người giỏi nhất ở Barça."[488][489] Bốn năm sau, khi Messi giành Quả bóng vàng lần đầu tiên,[74] cuộc tranh luận công khai về những phẩm chất cầu thủ của Messi đã vượt ra khỏi nền bóng đá đương đại và đạt đến khả năng trở thành một trong những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử.[457][490][491] Huấn luyện viên trưởng thời điểm đó của Barcelona Pep Guardiola, vào đầu tháng 8 năm 2009, đã tuyên bố Messi là cầu thủ xuất sắc nhất mà ông từng chứng kiến.[492] Trong những năm tiếp theo, ý kiến này đã được các chuyên gia, huấn luyện viên, cầu thủ đã giải nghệ và cầu thủ đang thi đấu đồng tình,[493][494] vào cuối mùa giải giành cú ăn ba thứ hai của Barça, sự vượt trội của Messi so với Maradona và Pelé, đã trở thành quan điểm chủ đạo của nhiều chuyên gia và người hâm mộ ở lục địa châu Âu.[495][496] Tuy nhiên, lúc đầu anh đã bị chỉ trích gay gắt vì không giành được một danh hiệu lớn nào cùng với đội tuyển Argentina,[497] cho đến năm 2021 khi anh giành được danh hiệu đầu tiên cùng Argentina tại Copa América 2021.[498]

Người hâm mộ Argentina với biểu ngữ Messi và Maradona tại World Cup 2018 ở Nga
Bức tranh Nhà nguyện Sistina của bóng đá (Messi bên trái, Maradona bên phải), trên trần của trụ sở câu lạc bộ thể thao Sportivo Pereyra ở Barracas, Buenos Aires

Trong suốt sự nghiệp của mình, Messi đã được so sánh với người đồng hương quá cố Diego Maradona, do họ có phong cách chơi bóng tương tự nhau. Ban đầu, Messi cũng chỉ là một trong số nhiều cầu thủ trẻ khác của Argentina, bao gồm cả thần tượng thời thơ ấu của anh Pablo Aimar, được mệnh danh là "Maradona mới", nhưng khi sự nghiệp thăng tiến, Messi chứng tỏ sự tương đồng của mình đã vượt qua tất cả các cầu thủ trước đó, khẳng định anh là cầu thủ vĩ đại nhất mà bóng đá Argentina từng sản sinh từ thời Maradona.[499][353] Jorge Valdano, người đã vô địch World Cup 1986 cùng với Maradona, phát biểu vào tháng 10 năm 2013, "Messi chính là Maradona mỗi ngày. Trong 5 năm qua, Messi là Maradona của kỳ World Cup ở Mexico."[500] César Menotti, người đã giúp Argentina lên ngôi vô địch World Cup 1978, cho rằng Messi chơi bóng "ở phong độ tốt nhất của Maradona".[501] Những cựu cầu thủ khác của Argentina như Osvaldo Ardiles, Javier ZanettiDiego Simeone, đều cho rằng Messi đã vượt qua Maradona để trở thành cầu thủ xuất sắc nhất trong lịch sử.[502][503][504]

Trong xã hội Argentina, Messi thường ít được coi trọng hơn Maradona, hệ quả của việc anh không có được màn trình diễn thuyết phục với đội tuyển quốc gia, mà còn bởi sự khác biệt về đẳng cấp, tính cách và xuất thân. Messi ở một khía cạnh nào đó là sự tương phản của người tiền bối: Maradona là một nhân vật hướng ngoại, gây tranh cãi, người đã trở nên vĩ đại từ khu ổ chuột, còn Messi thì dè dặt và khiêm tốn hơn, một người không có gì nổi bật ngoài bóng đá.[505][506][507] Có một điều luôn gây trở ngại cho Messi là trên thực tế, dù không phải lỗi hoàn toàn do bản thân, Messi chưa bao giờ chứng tỏ năng lực của mình tại Primera División, mà trở thành ngôi sao ở nước ngoài từ khi còn rất trẻ,[456][505] trong khi sự thiếu bộc lộ tình cảm ra bên ngoài của anh đối với màu áo Albiceleste (anh không hát quốc ca và không thích thể hiện cảm xúc) trước đây đã dẫn đến nhận thức sai lầm rằng anh cảm thấy phù hợp ở Catalan hơn là Argentina.[359] Mặc dù đã sống tại Tây Ban Nha từ năm 13 tuổi, Messi từ chối thi đấu cho đội tuyển Tây Ban Nha. Anh nói: "Argentina là đất nước của tôi, gia đình của tôi, cách thể hiện bản thân của tôi. Tôi sẽ đánh đổi tất cả các kỷ lục của mình để làm cho người dân ở đất nước tôi hạnh phúc."[508] Ngoài ra, một số chuyên gia và nhân vật bóng đá, bao gồm cả Maradona, cũng nghi ngờ về sự lãnh đạo của Messi đối với đội tuyển Argentina, bất chấp khả năng chơi bóng của anh.[509][510][511]

So sánh với Cristiano Ronaldo

 
Messi đã được so sánh với Cristiano Ronaldo (trái) trong suốt sự nghiệp của họ

Trong số các cầu thủ bóng đá đương thời, Messi thường được so sánh với tiền đạo người Bồ Đào Nha Cristiano Ronaldo, như một phần của cuộc cạnh tranh đang diễn ra hay còn được so sánh với những cuộc cạnh tranh thể thao trước đó như Muhammad AliJoe Frazier trong môn quyền anh, Björn BorgJohn McEnroe trong môn quần vợt và SennaProst trong môn đua xe Công thức Một.[512][513]

Mặc dù Messi đã vài lần từ chối bất cứ một sự cạnh tranh nào,[514][515] họ được cho là đang thúc đẩy lẫn nhau với mục tiêu trở thành cầu thủ xuất sắc nhất thế giới:[516] kể từ năm 2008, Messi đã giành được sáu Quả bóng vàng so với năm của Ronaldo,[517] sáu giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA so với năm của Ronaldo, sáu Chiếc giày vàng châu Âu so với bốn của Ronaldo.[518] Nhiều chuyên gia và người hâm mộ thường xuyên tranh cãi về giá trị cá nhân của cả hai cầu thủ;[516][519] ngoài phong cách chơi bóng, cuộc tranh luận còn xoay quanh sự khác biệt về vóc dáng – Ronaldo cao 1,87 m (6 ft 1+12 in) cùng với một thân hình đầy vạm vỡ – và cả tính cách trước công chúng cũng trái ngược nhau, sự tự tin của Ronaldo trên sân khấu khác biệt với sự khiêm tốn của Messi.[520][521][522] Từ mùa giải 2009–10 đến 2017–18, Messi từng đối đầu với Ronaldo ít nhất hai lần mỗi mùa tại El Clásico, được xếp trong số các sự kiện thể thao hàng năm được xem nhiều nhất trên thế giới.[523] Ngoài sân cỏ, Ronaldo còn là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Messi về tiền lương, nhãn hàng tài trợ và lượng người hâm mộ trên các trang mạng xã hội.[523]

Trong văn hóa đại chúng

Theo France Football, Messi là cầu thủ bóng đá được trả lương cao nhất thế giới trong 5 năm từ năm 2009 đến năm 2014; anh là cầu thủ đầu tiên vượt mốc 40 triệu euro, với thu nhập 41 triệu euro vào năm 2013 và cũng vượt mốc 50–60 triệu euro, với thu nhập 65 triệu euro vào năm 2014.[524] Messi đứng thứ hai trong danh sách vận động viên thể thao được trả lương cao nhất thế giới của Forbes (sau Cristiano Ronaldo) với thu nhập 81,4 triệu đô la từ tiền lương và các hợp đồng quảng cáo của anh trong năm 2015–16.[525] Vào năm 2018, anh là cầu thủ đầu tiên vượt mốc 100 triệu euro trong một năm dương lịch, với thu nhập tổng cộng 126 triệu euro (154 triệu đô la) đến từ tiền lương, tiền thưởng và các hợp đồng quảng cáo.[526] Forbes xếp anh là vận động viên thể thao được trả lương cao nhất thế giới vào năm 2019.[527] Kể từ năm 2008, anh là cầu thủ được trả lương cao nhất của Barcelona, với mức lương tăng dần từ 7,8 triệu euro lên 13 triệu euro trong 5 năm tiếp theo.[80][146] Đặt bút ký bản hợp đồng mới với Barcelona vào năm 2017, anh kiếm được 667.000 đô la tiền lương mỗi tuần và Barcelona cũng trả thêm cho anh 59,6 triệu đô la tiền thưởng.[528] Điều khoản mua lại của anh được giữ ở mức 835 triệu đô la (700 triệu euro).[528] Năm 2020, Messi trở thành cầu thủ bóng đá thứ hai (và là vận động viên môn thể thao đồng đội thứ hai), sau Cristiano Ronaldo, vượt mốc 1 tỷ đô la thu nhập trong sự nghiệp.[9]

 
Biển quảng cáo của Messi ở Đài Bắc, Đài Loan

Ngoài tiền lương và tiền thưởng, phần lớn thu nhập của anh đến từ các hợp đồng quảng cáo; SportsPro do đó xếp anh là một trong những vận động viên thể thao được tiếp thị nhiều nhất thế giới hàng năm kể từ khi nghiên cứu của họ bắt đầu vào năm 2010.[529] Nhà tài trợ chính của Messi từ năm 2006 là hãng đồ thể thao Adidas. Là cầu thủ trẻ triển vọng của Barcelona, anh đã ký hợp đồng với Nike từ năm 14 tuổi, nhưng chuyển sang Adidas sau khi họ đáp ứng được những yêu cầu của đối thủ về quyền hình ảnh của anh tại tòa án.[530] Theo thời gian, Messi đã tự khẳng định mình là người quảng bá thương hiệu số một của họ;[523] từ năm 2008, anh đã công bố một bộ sưu tập giày Adidas F50 có chữ ký cá nhân, và vào năm 2015, Messi trở thành cầu thủ bóng đá đầu tiên có được thương hiệu phụ của riêng mình từ Adidas, Adidas Messi.[531][532] Kể từ năm 2017, Messi đã mang phiên bản mới nhất của mẫu giày Adidas Nemeziz.[533] Vào năm 2015, một chiếc áo đấu của Barcelona với tên và số áo của Messi (Messi, 10) là chiếc áo đấu bán chạy nhất trên toàn thế giới.[534]

 
Sau khi tự chúc phúc bản thân, Messi thường ăn mừng bàn thắng bằng việc chỉ tay lên bầu trời nhằm tri ân người bà quá cố của mình.[535] Màn ăn mừng bàn thắng này của anh đã xuất hiện trong loạt trò chơi điện tử FIFA, lần đầu tiên là ở FIFA 14.

Là một thực thể thương mại, thương hiệu quảng bá của Messi chủ yếu dựa vào tài năng và những thành tích của anh trên sân cỏ, trái ngược với những cầu thủ được cho là hào hoa hơn như Cristiano Ronaldo và David Beckham. Khi bắt đầu sự nghiệp cầu thủ, anh chủ yếu có các hợp đồng tài trợ với những công ty hoạt động theo hướng thể thao, chẳng hạn như Adidas, PepsiKonami.[536][537] Từ năm 2010 trở đi, cùng với những thành tích ngày càng tăng trong vai trò một cầu thủ, sức hút tiếp thị của anh ngày càng được lan rộng, dẫn đến những hợp đồng quảng bá lâu dài với các thương hiệu xa xỉ như Dolce & GabbanaAudemars Piguet.[536][538] Messi cũng là đại sứ thương hiệu toàn cầu cho Gillette, Turkish Airlines, OoredooTata Motors, cùng nhiều công ty khác.[539][540][541][542] Ngoài ra, Messi là gương mặt đại diện cho loạt trò chơi điện tử Pro Evolution Soccer của Konami, xuất hiện trên bìa của PES 2009, PES 2010, PES 2011PES 2020. Sau đó, anh ký hợp đồng với công ty đối thủ EA Sports để trở thành gương mặt đại diện cho loạt trò chơi điện tử FIFA và đã xuất hiện liên tiếp trên bìa từ FIFA 13 đến FIFA 16.[543][544]

Sự nổi tiếng và tầm ảnh hưởng toàn cầu của Messi đã được ghi nhận. Anh nằm trong Time 100, danh sách những người có ảnh hưởng nhất thế giới do Time công bố thường niên vào năm 2011 và 2012.[545][546] Cộng đồng người hâm mộ của anh trên trang mạng xã hội Facebook là một trong những nhân vật công chúng có lượng người theo dõi nhiều nhất: trong vòng bảy giờ sau khi ra mắt vào tháng 4 năm 2011, trang Facebook của Messi đã có gần bảy triệu người theo dõi và đến tháng 8 năm 2020, anh đã có hơn 101 triệu người theo dõi, cao thứ hai đối với một vận động viên thể thao sau Cristiano Ronaldo.[547][548] Anh cũng có hơn 210 triệu người theo dõi trên Instagram, cao thứ hai đối với một vận động viên thể thao sau Cristiano Ronaldo.[549] Theo một cuộc khảo sát vào năm 2014 của công ty nghiên cứu thể thao Repucom tại 15 quốc gia, Messi quen thuộc với 87% số người được hỏi trên khắp thế giới, trong đó 78% người đã đánh giá cao anh, khiến anh trở thành cầu thủ được công nhận nhiều thứ hai trên toàn cầu, sau Ronaldo, và được yêu thích nhất trong số tất cả các cầu thủ bóng đá đương đại.[550][551]

 
Người hâm mộ Messi ở Ấn Độ trang trí xe tải

Nhiều sự kiện khác đã minh chứng cho sự hiện diện của Messi trong nền văn hóa đại chúng. Một bản sao bằng vàng ròng của bàn chân trái, nặng 25 kg (55 lb) trị giá 5,25 triệu đô la, đã được bán tại Nhật Bản vào tháng 3 năm 2013 để gây quỹ giúp đỡ các nạn nhân của trận động đất và sóng thần Tōhoku 2011.[552] Một quảng cáo của Turkish Airlines năm 2013 với sự tham gia của Messi, trong đó anh góp mặt vào một cuộc thi chụp ảnh tự sướng với ngôi sao Los Angeles Lakers lúc bấy giờ là Kobe Bryant, là quảng cáo được xem nhiều nhất trên YouTube trong năm đó, nhận được 137 triệu lượt xem và sau đó được bình chọn là quảng cáo hay nhất trong thập niên 2005–15 nhằm kỷ niệm ngày thành lập YouTube.[553][554] World Press Photo đã chọn "Trận đấu cuối cùng", bức ảnh Messi nhìn chiếc cúp World Cup sau thất bại của Argentina tại trận chung kết trước Đức, là hình ảnh thể thao ấn tượng nhất năm 2014.[555] Messi, bộ phim tài liệu về cuộc đời anh của nhà làm phim Álex de la Iglesia, được công chiếu tại Liên hoan phim Venice vào tháng 8 năm 2014.[556] Được sinh ra trong một vườn thú ở Saransk, Mordovia, Nga vào cuối năm 2015, Messi, một chú báo sư tử đã trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội, được đặt theo tên của cầu thủ người Argentina.[557]

Vào tháng 6 năm 2021, Messi ký hợp đồng 5 năm để trở thành đại sứ cho thương hiệu Hard Rock Cafe. Anh nói, "thể thao và âm nhạc là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của tôi. Thật vinh dự khi trở thành vận động viên thể thao đầu tiên được hợp tác với một thương hiệu đã có lịch sử hợp tác cùng những huyền thoại âm nhạc."[558]

Đời tư

Gia đình và các mối quan hệ

Kể từ năm 2008, Messi đã nảy sinh tình cảm với Antonella Roccuzzo, một người đồng hương ở Rosario.[559] Messi biết Roccuzzo từ khi anh năm tuổi, vì cô là em họ của người bạn thân thời thơ ấu Lucas Scaglia, cũng là một cầu thủ bóng đá.[560] Sau khi giữ kín mối quan hệ trong một năm, Messi lần đầu xác nhận chuyện tình cảm của họ trong một buổi phỏng vấn vào tháng 1 năm 2009, trước khi công khai một tháng sau đó trong lễ hội hóa trang ở Sitges sau trận derby Barcelona–Espanyol.

"Leo không hề nhút nhát. Anh ấy sống nội tâm. Anh ấy rất kín đáo."

– Tiến sĩ nội tiết học Diego Schwarzstein là người điều trị căn bệnh thiếu hụt hormone tăng trưởng của Messi từ năm 1997 đến năm 2001. Theo Richard Fitzpatrick của Bleacher Report, "Schwarzstein và Messi đã xây dựng mối quan hệ thân thiết trong suốt hơn 4 năm."[561]

Messi và Roccuzzo có với nhau ba người con trai: Thiago (sinh năm 2012), Mateo (sinh năm 2015) và Ciro (sinh năm 2018). Để kỷ niệm lần mang thai đầu tiên của người bạn đời, Messi đã để quả bóng xuống dưới áo của anh sau khi ghi bàn trong chiến thắng 4–0 của Argentina trước Ecuador vào ngày 2 tháng 6 năm 2012, trước khi lên tiếng xác nhận trong một cuộc phỏng vấn hai tuần sau đó. Thiago sinh ngày 2 tháng 11 năm 2012 tại Barcelona, Messi dự sinh sau khi được câu lạc bộ cho phép nghỉ tập. Anh thông báo về sự xuất hiện của cậu con trai trên trang Facebook của mình, viết, "Hôm nay tôi là người đàn ông hạnh phúc nhất trên thế giới, con trai tôi đã được sinh ra và cảm ơn Chúa vì món quà này!"[562] Tên và dấu tay của Thiago được anh xăm lên bắp chân trái.[149] Vào tháng 4 năm 2015, Messi xác nhận trên Facebook rằng Roccuzzo đang mang thai một người con khác.[563] Anh đã bỏ lỡ buổi tập trước trận đấu với Atlético Madrid để dự sinh cậu con trai thứ hai, Mateo, vào ngày 11 tháng 9 năm 2015 tại Barcelona.[564] Vào ngày 30 tháng 6 năm 2017, anh kết hôn với Roccuzzo tại một khách sạn sang trọng tên là Hotel City Centre ở Rosario với khoảng 260 khách mời tham dự lễ cưới.[565] Vào ngày 15 tháng 10 năm 2017, vợ anh thông báo rằng cô đang mang thai đứa con thứ ba của họ trong một bài đăng trên Instagram, với dòng chữ "Gia đình 5 người".[566][567] Vào ngày 10 tháng 3 năm 2018, Messi bỏ lỡ trận đấu với Málaga sau khi Ciro chào đời.[568]

Messi có mối quan hệ thân thiết với các thành viên trong gia đình, đặc biệt là mẹ của anh, Celia, người mà anh đã xăm khuôn mặt lên vai trái. Các công việc chuyên môn chủ yếu được điều hành như một công việc kinh doanh của gia đình Leo: cha anh, Jorge, là người đại diện của Messi từ khi anh 14 tuổi, người anh cả, Rodrigo, xử lý lịch trình hàng ngày của anh. Mẹ và người anh trai khác của Messi, Matías, quản lý tổ chức từ thiện của anh, Quỹ Leo Messi, chăm lo những vấn đề cá nhân và nghề nghiệp ở Rosario.[569]

Kể từ lúc rời đến Tây Ban Nha ở tuổi 13, Messi luôn duy trì mối quan hệ thân thiết với quê hương Rosario, thậm chí còn giữ nguyên chất giọng Rosario đặc trưng của mình. Anh vẫn giữ quyền sở hữu ngôi nhà cũ của gia đình mình, mặc dù nó đã bỏ trống từ lâu; anh cho bảo quản một căn hộ áp mái trong tòa nhà dân cư dành riêng cho mẹ anh, cũng như một khu phức hợp gia đình ngay bên ngoài thành phố. Một lần khi tập luyện cùng với đội tuyển quốc gia ở Buenos Aires, anh đều thực hiện một chuyến đi bằng ô tô kéo dài ba giờ đến Rosario ngay sau buổi tập để ăn tối cùng với gia đình, qua đêm với họ và trở lại Buenos Aires vào ngày hôm sau. Messi vẫn giữ liên lạc qua điện thoại và tin nhắn với một nhóm bạn nhỏ ở Rosario, hầu hết đều là thành viên của "Cỗ máy '87" tại Newell's Old Boys. Anh hiện đang sống ở Castelldefels, một ngôi làng gần Barcelona. Mặc dù được coi là người của câu lạc bộ, anh đã có kế hoạch trở lại Rosario từ lâu để kết thúc sự nghiệp thi đấu của mình tại Newell's. Anh cũng có mối quan hệ không tốt với câu lạc bộ sau khi chuyển đến Barcelona, nhưng đến năm 2012 mối thù công khai của họ đã kết thúc, khi Newell vẫn giữ mối quan hệ với Messi, thậm chí còn cấp thẻ thành viên câu lạc bộ cho cậu con trai mới sinh của anh.[17][570][571]

Theo một nghiên cứu phả hệ được thực hiện bởi Diari Segre vào năm 2011, Messi là anh em họ thứ tư của người đồng đội cũ Bojan Krkić.[572] Phát hiện này đã được báo giới Tây Ban Nha chú ý: nó được nhiều tờ báo lớn đưa tin, bao gồm ABCLa Vanguardia.[573][574][575][576][577][578][579]

Từ thiện

Trong suốt sự nghiệp của mình, Messi đã tham gia vào nhiều hoạt động từ thiện nhằm hướng đến trẻ em dễ bị tổn thương, một phần bắt nguồn từ những khó khăn y tế mà anh phải đối mặt trong thời thơ ấu của mình. Kể từ năm 2004, anh đã đóng góp thời gian và tài chính của mình cho Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), một tổ chức mà Barcelona cũng có mối liên hệ mạnh mẽ.[580][581] Messi giữ vai trò đại sứ thiện chí của UNICEF kể từ khi được bổ nhiệm vào tháng 3 năm 2010, hoàn thành nhiệm vụ thực địa đầu tiên của mình cho tổ chức này 4 tháng sau đó khi anh đến Haiti để nâng cao nhận thức của cộng đồng về hoàn cảnh của trẻ em đất nước này sau trận động đất. Từ đó, anh đã tham gia vào nhiều chiến dịch của UNICEF nhằm mục tiêu phòng chống HIV, giáo dục và hòa nhập xã hội cho trẻ em khuyết tật.[582] Để chúc mừng sinh nhật đầu tiên của con trai mình, vào tháng 11 năm 2013, Messi và Thiago đã tham gia một chiến dịch công khai nhằm nâng cao nhận thức về tỷ lệ tử vong ở trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.[583]

 
Messi (ảnh chụp năm 2007) bắt đầu làm việc với UNICEF từ năm 2004 và là đại sứ thiện chí của UNICEF từ năm 2010

Ngoài công việc với UNICEF, Messi thành lập tổ chức từ thiện của riêng mình, Quỹ Leo Messi, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục và thể thao cho trẻ em.[584] Nó được thành lập vào năm 2007 sau chuyến thăm của Messi đến một bệnh viện dành cho trẻ em mắc bệnh nan y ở Boston, một trải nghiệm đã gây ấn tượng với Messi đến mức anh quyết định tái đầu tư một phần thu nhập của mình cho xã hội.[570] Thông qua quỹ từ thiện của mình, Messi đã trao các khoản tài trợ nghiên cứu, hỗ trợ đào tạo y tế, đầu tư vào việc phát triển những trung tâm và dự án y học ở Argentina, Tây Ban Nha và nhiều nơi khác trên thế giới.[570][585] Ngoài các hoạt động gây quỹ của riêng anh, chẳng hạn như những trận đấu bóng đá toàn cầu "Messi và những người bạn", nhận được sự hỗ trợ tài chính từ các công ty khác nhau mà anh đã tham gia quảng cáo, với Adidas là nhà tài trợ chính.[586][587]

Messi cũng đã đầu tư vào bóng đá trẻ ở Argentina: anh hỗ trợ tài chính cho Sarmiento, một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Rosario, nơi anh sinh ra, vào năm 2013 để tân trang lại cơ sở vật chất và lắp đặt sân bóng thích hợp trong mọi thời tiết, tài trợ cho việc quản lý một số cầu thủ trẻ tại Newell's Old Boys và câu lạc bộ đối thủ Rosario Central, cũng như với River PlateBoca Juniors ở Buenos Aires.[570] Tại Newell's Old Boys, câu lạc bộ thời niên thiếu của Messi, anh đã tài trợ xây dựng một phòng tập thể dục mới và một ký túc xá dành cho học viện trẻ của câu lạc bộ vào năm 2012. Cựu huấn luyện viên đội trẻ của anh tại Newell's, Ernesto Vecchio, được Quỹ Leo Messi tuyển dụng như một người tìm kiếm các tài năng trẻ.[17] Vào ngày 7 tháng 6 năm 2016, Messi thắng kiện trong một vụ cáo buộc chống lại tờ báo La Razón và được thưởng 65.000 euro tiền bồi thường thiệt hại, mà anh đã quyên góp cho tổ chức từ thiện Médecins Sans Frontières.[588] Messi đã quyên góp 1 triệu euro (1,1 triệu đô la) để phòng chống sự lây lan của coronavirus.[589] Số tiền này được gửi đến bệnh viện Clinic Barcelona ở Barcelona, Tây Ban Nha và quê hương Argentina của anh.[590] Ngoài ra, Messi cùng với các đồng đội ở FC Barcelona tuyên bố sẽ cắt giảm 70% lương trong trường hợp khẩn cấp do coronavirus năm 2020 và đóng góp nhiều hơn để chi trả đầy đủ tiền lương cho tất cả nhân viên của câu lạc bộ.[591]

Vào tháng 11 năm 2016, với việc Liên đoàn bóng đá Argentina bị FIFA ban bố tình trạng khẩn cấp do khủng hoảng kinh tế, ba nhân viên an ninh của đội tuyển quốc gia nói với Messi rằng họ đã không nhận được lương trong sáu tháng. Anh bước vào và trả lương cho ba thành viên.[592][593] Vào tháng 2 năm 2021, Messi đã tặng đôi giày Adidas của mình cho Museu Nacional d'Art de Catalunya mà anh đã mang khi ghi bàn thắng thứ 644 cho Barcelona và phá kỷ lục của Pelé về số bàn thắng ghi được nhiều nhất cho một câu lạc bộ, đôi giày này sau đó được bán với giá 125.000 bảng Anh vào tháng 4 nhằm giúp đỡ trẻ em mắc bệnh ung thư.[594][595]

Trước Copa América 2021 diễn ra ở Uruguay, Messi đã tặng ba chiếc áo có chữ ký của mình cho công ty dược phẩm Trung Quốc Sinovac Biotech—các giám đốc của công ty nói về sự ngưỡng mộ của họ đối với Messi—để đặt hàng 50.000 liều vắc xin COVID-19 của Sinovac, CoronaVac, với hy vọng tiêm chủng cho tất cả các cầu thủ bóng đá Nam Mỹ.[596] Một thỏa thuận do tổng thống Luis Lacalle Pou của Uruguay làm trung gian, kế hoạch ưu tiên dành cho các cầu thủ bóng đá đã gây ra một số tranh cãi do tình trạng khan hiếm nguồn vắc xin trong khu vực, thị trưởng Canelones nhận xét rằng "Cũng như tổng thống thể hiện sự hợp tác với CONMEBOL để tiêm chủng cho toàn bộ Copa América, anh ấy cũng có cùng suy nghĩ với Canelones".[596]

Gian lận thuế

Những vấn đề tài chính của Messi bắt đầu bị điều tra vào năm 2013 vì nghi ngờ trốn thuế. Nhiều công ty nước ngoài ở các thiên đường thuế như UruguayBelize đã được sử dụng để trốn 4,1 triệu euro tiền thuế liên quan đến thu nhập tài trợ từ năm 2007 đến năm 2009. Một công ty ma được thành lập vào năm 2012 tại Panama sau đó đã được xác định là thuộc về Messi trong vụ rò rỉ dữ liệu Panama. Messi đã tự nguyện trả khoản nợ 5,1 triệu euro vào tháng 8 năm 2013. Vào ngày 6 tháng 7 năm 2016, Messi và cha anh đều bị kết tội gian lận thuế và bị tuyên án 21 tháng tù treo, lần lượt phải nộp 1,7 triệu euro và 1,4 triệu euro tiền phạt.[597] Đối mặt với thẩm phán, anh nói, "Tôi chỉ chơi bóng. Tôi ký hợp đồng vì tôi tin tưởng cha tôi và các luật sư đã quyết định rằng họ sẽ phụ trách những công việc đó."[598]

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Barcelona[599]

Đội tuyển quốc gia

Argentina

U20 Argentina

Olympic Argentina

Cá nhân

 
Messi (trái) với giải Quả bóng vàng, bắt tay người đồng đội tương lai Neymar (đoạt giải Quả bóng đồng) sau trận chung kết FIFA Club World Cup 2011.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Tính đến ngày 19 tháng 10 năm 2021
Số lần ra sân và bàn thắng cho câu lạc bộ, mùa giải và giải đấu
Câu lạc bộ Mùa giải Giải đấu Cúp quốc gia Châu Âu[a] Khác Tổng cộng
Hạng đấu Trận Bàn Trận Bàn Trận Bàn Trận Bàn Trận Bàn
Barcelona C 2003–04[646] Tercera División 10 5 10 5
Barcelona B 2003–04[42] Segunda División B 5 0 5 0
2004–05[43] 17 6 17 6
Tổng cộng 32 11 32 11
Barcelona 2004–05[43] La Liga 7 1 1 0 1 0 9 1
2005–06[57] 17 6 2 1 6 1 0 0 25 8
2006–07[61] 26 14 2 2 5 1 3[b] 0 36 17
2007–08[76] 28 10 3 0 9 6 40 16
2008–09[84] 31 23 8 6 12 9 51 38
2009–10[97] 35 34 3 1 11 8 4[c] 4 53 47
2010–11[113] 33 31 7 7 13 12 2[d] 3 55 53
2011–12[117] 37 50 7 3 11 14 5[e] 6 60 73
2012–13[156] 32 46 5 4 11 8 2[d] 2 50 60
2013–14[163] 31 28 6 5 7 8 2[d] 0 46 41
2014–15[647] 38 43 6 5 13 10 57 58
2015–16[648] 33 26 5 5 7 6 4[f] 4 49 41
2016–17[649] 34 37 7 5 9 11 2[d] 1 52 54
2017–18[650] 36 34 6 4 10 6 2[d] 1 54 45
2018–19[651] 34 36 5 3 10 12 1[d] 0 50 51
2019–20[652] 33 25 2 2 8 3 1[d] 1 44 31
2020–21[653] 35 30 5 3 6 5 1[d] 0 47 38
Tổng cộng 520 474 80 56 149 120 29 22 778 672
Paris Saint-Germain 2021–22[654] Ligue 1 3 0 0 0 3 3 6 3
Tổng cộng sự nghiệp 555 485 80 56 152 123 29 22 816 686
  1. ^ Ra sân tại UEFA Champions League
  2. ^ Một lần ra sân tại Siêu cúp UEFA, hai lần ra sân tại Supercopa de España
  3. ^ Một lần ra sân tại Siêu cúp UEFA, một lần ra sân và hai bàn thắng ở Supercopa de España, hai lần ra sân và hai bàn thắng tại FIFA Club World Cup
  4. ^ a b c d e f g h Ra sân tại Supercopa de España
  5. ^ Một lần ra sân và một bàn thắng ở Siêu cúp UEFA, hai lần ra sân và ba bàn thắng ở Supercopa de España, hai lần ra sân và hai bàn thắng ở FIFA Club World Cup
  6. ^ Một lần ra sân và hai bàn thắng tại Siêu cúp UEFA, hai lần ra sân và một bàn thắng ở Supercopa de España, một lần ra sân và một bàn thắng ở FIFA Club World Cup.

Đội tuyển quốc gia

Tính đến ngày 10 tháng 10 năm 2021
Số lần ra sân và bàn thắng của đội tuyển quốc gia, năm và giải đấu
Đội Năm Chính thức Giao hữu Tổng cộng
Trận Bàn Trận Bàn Trận Bàn
U20 Argentina[327][328] 2004 2 3 2 3
2005 16[a] 11 16 11
Tổng cộng 16 11 2 3 18 14
U23 Argentina[351] 2008 5[b] 2 5[α] 2
Argentina[334][655] 2005 3[c] 0 2 0 5 0
2006 3[d] 1 4 1 7 2
2007 10[e] 4 4 2 14 6
2008 6[c] 1 2 1 8 2
2009 8[c] 1 2 2 10 3
2010 5[d] 0 5 2 10 2
2011 8[f] 2 5 2 13 4
2012 5[c] 5 4 7 9 12
2013 5[c] 3 2 3 7 6
2014 7[d] 4 7 4 14 8
2015 6[g] 1 2 3 8 4
2016 10[h] 8 1 0 11 8
2017 5[c] 4 2 0 7 4
2018 4[d] 1 1 3 5 4
2019 6[g] 1 4 4 10 5
2020 4[c] 1 0 0 4 1
2021 13[i] 9 0 0 13 9
Tổng cộng 108 46 47 34 155 80
Tổng cộng sự nghiệp 129 59 49 37 178 96
  1. ^ Chín lần ra sân và năm bàn thắng tại Giải vô địch U-20 Nam Mỹ 2005, bảy lần ra sân và sáu bàn thắng tại Giải vô địch trẻ thế giới 2005
  2. ^ Ra sân tại Thế vận hội Mùa hè
  3. ^ a b c d e f g Ra sân tại vòng loại FIFA World Cup
  4. ^ a b c d Ra sân tại FIFA World Cup
  5. ^ Sáu lần ra sân và hai bàn thắng tại Copa América, bốn lần ra sân và hai bàn thắng tại vòng loại FIFA World Cup
  6. ^ Bốn lần ra sân tại Copa América, bốn lần ra sân và hai bàn thắng tại vòng loại FIFA World Cup
  7. ^ a b Ra sân tại Copa América
  8. ^ Năm lần ra sân và ba bàn thắng tại vòng loại FIFA World Cup, năm lần ra sân và năm bàn thắng tại Copa América Centenario
  9. ^ Sáu lần ra sân và năm bàn thắng ở vòng loại FIFA World Cup, bảy lần ra sân và bốn bàn thắng ở Copa América

Ghi chú

  1. ^ a b Không bao gồm trận đấu với đội tuyển Catalonia vào tháng 5 năm 2008.
  2. ^ Andrés được phát âm là [anˈdɾes]. Cuccittini được phát âm là [kut.tʃitˈtini] trong tiếng Ý.
  3. ^ Ngoài 4 Quả bóng vàng FIFA, Messi còn nhận được cả Quả bóng vàng châu Âu của France FootballCầu thủ xuất sắc nhất thế giới của FIFA vào năm 2009 trước khi hai giải thưởng này được sáp nhập lại; cả hai giải đều ghi nhận anh là chủ nhân của 5 Quả bóng vàng (FIFA).[5][6] Vào năm 2019, anh lần thứ sáu nhận được Quả bóng vàng, đồng thời giành giải Cầu thủ nam xuất sắc nhất năm của FIFA.
  4. ^ Thống kê kiến tạo bắt đầu từ năm 1990.

Chú thích

  1. ^ “Lionel Andrés Messi at Soccerway”. Soccerway. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2009.
  2. ^ “2018 FIFA World Cup Russia: List of players: Argentina” (PDF). FIFA. ngày 10 tháng 6 năm 2018. tr. 1. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 19 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2018.
  3. ^ “Profile: Lionel Andrés Messi”. FC Barcelona. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2015.
  4. ^ “Messi | Ficha del jugador 20/21 | Delantero | Canal Oficial FC Barcelona”. www.fcbarcelona.es (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2021.
  5. ^ Lacombe, Rémy (ngày 11 tháng 1 năm 2016). “Messi, le Cinquième Élément”. France Football. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2016.
  6. ^ “Messi, Lloyd, Luis Enrique and Ellis Triumph at FIFA Ballon d'Or 2015”. FIFA. ngày 11 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2016.
  7. ^ “Stats: Messi breaks two all-time records; Ramos' unique first this century”. ESPN.com. ngày 20 tháng 7 năm 2020.
  8. ^ UEFA.com. “Messi makes it four FIFA Ballon d'Or wins in a row | Inside UEFA”. UEFA.com. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2020.
  9. ^ a b “World's Highest-Paid Soccer Players: Messi Wins, Mbappe Rises”. Forbes. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.
  10. ^ Balagué 2013, tr. 32–37.
  11. ^ Lionel Messi rare interview (17 years old), truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2020
  12. ^ Caioli 2012, tr. 9–10.
  13. ^ Carlin, John (ngày 27 tháng 3 năm 2010). “Lionel Messi: Magic in His Feet”. The Independent. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  14. ^ Balagué 2013, tr. 44–45.
  15. ^ Maume, Chris (ngày 11 tháng 7 năm 2014). “Lionel Messi: The World at His Feet”. The Independent. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  16. ^ Caioli 2012, tr. 38.
  17. ^ a b c d Thompson, Wright (ngày 22 tháng 10 năm 2012). “Here and Gone: The Strange Relationship between Lionel Messi and His Hometown in Argentina”. Outside the Lines. ESPN FC. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  18. ^ Caioli 2012, tr. 31–35.
  19. ^ Cazadieu, Jérôme; Juillard, Alexandre; Traïni, Frédéric (ngày 15 tháng 11 năm 2008). “Leo Messi: La Légende d'El Enano” [Leo Messi: The Legend of El Enano]. L'Équipe via Irish Independent. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  20. ^ a b c d Hawkey, Ian (ngày 20 tháng 4 năm 2008). “Lionel Messi on a Mission”. The Times (cần đăng ký mua). Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  21. ^ Wilson, Paul (ngày 16 tháng 7 năm 2015). “Pablo Aimar: The Argentinian Wizard Admired by Maradona and Messi”. The Guardian. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  22. ^ “Messi: Brazil striker Ronaldo my hero”. FourFourTwo. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2018.
  23. ^ a b c d e Lowe, Sid (ngày 15 tháng 10 năm 2014). “Lionel Messi: How Argentinian Teenager Signed for Barcelona on a Serviette”. The Guardian. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  24. ^ a b Longman, Jeré (ngày 21 tháng 5 năm 2011). “Lionel Messi: Boy Genius”. The New York Times. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  25. ^ a b Caioli 2012, tr. 61–62.
  26. ^ Balagué 2013, tr. 149.
  27. ^ Jenson, Pete (ngày 27 tháng 3 năm 2010). “Fàbregas, Messi, Piqué: Class of 2002”. The Independent. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  28. ^ Hunter 2012, tr. 44–45.
  29. ^ “Lionel Messi Could Have Joined Arsenal as a Teenager, Says Arsène Wenger”. The Guardian. ngày 21 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  30. ^ a b “The New Messiah”. FIFA. ngày 5 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2015.
  31. ^ Corrigan, Dermot (ngày 16 tháng 10 năm 2014). “The best quotes about Lionel Messi's 10 years at Barcelona”. ESPN FC.
  32. ^ “All time stats for Messi in the Barça youth teams”. FCBarcelona.com. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2020.
  33. ^ a b c d Caioli 2012, tr. 68–71.
  34. ^ Bird, Liviu (ngày 5 tháng 6 năm 2015). “Ex-Teammate, La Masia Coach Recall Lionel Messi's Early Days, Persona”. Sports Illustrated. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  35. ^ “Giuly remembers the first time he saw Messi 'kill' his team-mates”. Sport. ngày 14 tháng 9 năm 2016.
  36. ^ Corrigan, Dermot (ngày 15 tháng 11 năm 2013). “Messi Reflects on Debut 10 Years On”. ESPN FC. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  37. ^ a b c d Balagué 2013, tr. 246–249.
  38. ^ Hunter 2012, tr. 53.
  39. ^ a b Carbonell, Rafael (ngày 26 tháng 10 năm 2004). “El Último Salto de la 'Pulga' [The Last Jump of the 'Flea']. El País (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  40. ^ a b Balagué 2013, tr. 183–185.
  41. ^ a b c Balagué 2013, tr. 262–263.
  42. ^ a b “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2003–04”. BDFutbol. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  43. ^ a b c d “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2004–05”. BDFutbol. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  44. ^ a b Hunter 2012, tr. 35–36.
  45. ^ a b c Reng, Ronald (ngày 27 tháng 5 năm 2011). “Lionel Messi”. FT Magazine. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  46. ^ Mitten, Andy (ngày 16 tháng 10 năm 2014). “Who Knew on His 2004 Debut That Lionel Messi Would Go so Far at Barcelona”. The National. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  47. ^ Williams, Richard (ngày 24 tháng 2 năm 2006). “Messi Has All the Qualities to Take World by Storm”. The Guardian. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  48. ^ a b Hunter, Graham (ngày 4 tháng 6 năm 2015). “Messi, Iniesta and Xavi Driven to Join the Champions League Elite”. ESPN FC. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
  49. ^ a b Hunter 2012, tr. 264–265.
  50. ^ Lowe, Sid (ngày 16 tháng 6 năm 2017). “Joan Laporta: 'Barcelona has been kidnapped. It's hostage to lies and it's sad'. The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2017.
  51. ^ Balagué 2013, tr. 272–276.
  52. ^ a b “Starlet Messi Stays at Barça until 2014”. ESPN FC. ngày 17 tháng 9 năm 2005. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2015.
  53. ^ Caioli 2012, tr. 91.
  54. ^ a b c Hunter 2012, tr. 266–269.
  55. ^ a b “Messi Has Ronaldinho's Number”. FIFA. ngày 4 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2015.
  56. ^ a b Balagué 2013, tr. 279–284.
  57. ^ a b “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2005–06”. BDFutbol. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2015.
  58. ^ “Messi's first UEFA Champions League goal”. UEFA. ngày 2 tháng 11 năm 2015.
  59. ^ “Ingla: Rijkaard to Blame for Barça Decline”. ESPN FC. ngày 19 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  60. ^ a b “Messi: I'm Not the Best”. FIFA. ngày 31 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  61. ^ a b c “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2006–07”. BDFutbol. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  62. ^ “Messi Needs Surgery on Broken Foot”. CNN. ngày 13 tháng 11 năm 2006. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  63. ^ a b Hunter, Graham (ngày 19 tháng 10 năm 2011). “Messi Closing in on Remarkable Record”. ESPN FC. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  64. ^ Tomkins 2007, tr. 130–132.
  65. ^ Lowe, Sid (ngày 12 tháng 3 năm 2007). “There's Something about Messi”. The Guardian. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  66. ^ Balagué 2013, tr. 302.
  67. ^ Davies, Christopher (ngày 24 tháng 2 năm 2006). “Maradona Hails His Successor”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  68. ^ Lowe, Sid (ngày 20 tháng 4 năm 2007). “The Greatest Goal Ever?”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  69. ^ Mitten, Andy (ngày 10 tháng 6 năm 2007). “Hand of Messi Saves Barcelona”. The Times (cần đăng ký mua). Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  70. ^ “Dónde Está Messi? Ahora Dónde Está Messi?” [Where Is Messi? Where Is Messi Now?]. El Mundo (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 11 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  71. ^ “Beckham Bows out with Liga Title”. BBC Sport. ngày 17 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  72. ^ Lowe, Sid (ngày 24 tháng 9 năm 2007). “Ronaldinho Misses Barcelona's Big Night Out”. The Guardian. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  73. ^ Carlin, John (ngày 3 tháng 2 năm 2008). “Nou Sensation”. The Guardian. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  74. ^ a b c d e Balagué 2013, tr. 519–524.
  75. ^ “Kaka Named FIFA World Player of the Year”. ESPN FC. ngày 17 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  76. ^ a b “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2007–08”. BDFutbol. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  77. ^ a b Bright, Richard (ngày 6 tháng 3 năm 2008). “Lionel Messi Sidelined for Six Weeks”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  78. ^ O'Henley, Alex (ngày 21 tháng 2 năm 2008). “Two for Messi as Barça See off Celtic”. UEFA. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  79. ^ “Ronaldinho Cleared for Barça Exit”. BBC Sport. ngày 19 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2015.
  80. ^ a b c Balagué 2013, tr. 472.
  81. ^ Heydari, Keyvan Antonio (ngày 26 tháng 5 năm 2009). “Messi: Amazing Talent in a Reluctant Star”. The New York Times. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  82. ^ Barnett, Phil (ngày 1 tháng 12 năm 2009). “Lionel Messi: A Rare Talent”. The Independent. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  83. ^ Jackson, Jamie (ngày 12 tháng 1 năm 2009). “Ronaldo Adds Fifa World Player of the Year to List of Accolades”. The Guardian. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  84. ^ a b c “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2008–09”. BDFutbol. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  85. ^ Roden, Lee (ngày 20 tháng 4 năm 2015). “Are Messi, Suarez and Neymar Barcelona's Best-Ever Front Three?”. ESPN FC. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  86. ^ a b Balagué 2013, tr. 453–459.
  87. ^ “Real Madrid v Barcelona: Six of the Best 'El Clásicos'. The Daily Telegraph. ngày 9 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  88. ^ “Barcelona Defeat Athletic Bilbao to Win Copa del Rey”. The Daily Telegraph. ngày 14 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  89. ^ “Barcelona's Title Celebrations Marred by Violence”. The Daily Telegraph. ngày 17 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
  90. ^ “Messi Sweeps up Goalscoring Honours”. UEFA. ngày 28 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2015.
  91. ^ McNulty, Phil (ngày 27 tháng 5 năm 2009). “Barcelona 2–0 Man Utd”. BBC Sport. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2015.
  92. ^ Seery, Phil (ngày 31 tháng 5 năm 2009). “Barcelona Eclipse Dream Team with Historic Treble”. Agence France-Presse. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 10 năm 2012.
  93. ^ Adams, Tom (ngày 21 tháng 5 năm 2010). “The Treble Club”. ESPN FC. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2015.
  94. ^ “Barcelona Beat Estudiantes to Win the Club World Cup”. BBC Sport. ngày 19 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2015.
  95. ^ Stuart, Keith (ngày 7 tháng 4 năm 2010). “Is the Real Lionel Messi Better than the Virtual One?”. The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  96. ^ Balagué 2013, tr. 476–478.
  97. ^ a b “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2009–10”. BDFutbol. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  98. ^ a b Lowe, Sid (ngày 17 tháng 5 năm 2010). “La Liga Title the Least Barcelona Deserve as Madrid Again Finish Empty Handed”. The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  99. ^ “Barcelona's Lionel Messi the Sixth Player to Score Four Times in Champions League Tie”. The Daily Telegraph. ngày 7 tháng 4 năm 2010. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  100. ^ Lowe, Sid (ngày 7 tháng 4 năm 2010). 'Mythical, Universal, the Lord's Anointed One' – Spain Hails Leo Messi”. The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  101. ^ Haslam, Andrew (ngày 22 tháng 5 năm 2010). “Messi Takes Scoring Plaudits”. UEFA. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2010.
  102. ^ Wilson, Joseph (ngày 30 tháng 9 năm 2010). “Messi Receives Golden Boot for Top European Scorer”. U-T San Diego. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  103. ^ “Magic Messi Wins Supercopa for Barça”. ESPN FC. ngày 21 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2010.
  104. ^ Lowe, Sid (ngày 29 tháng 11 năm 2010). “David Villa Strikes Twice as Slick Barcelona Thrash Real Madrid”. The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  105. ^ “Lionel Messi Stars as Barcelona Seal Record League Win”. BBC Sport. ngày 6 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  106. ^ “Most Consecutive Wins in the Top Division of Spanish football (Soccer)”. Guinness World Records. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  107. ^ a b Lowe, Sid (ngày 11 tháng 1 năm 2011). “Lionel Messi Is the World's Best Player but Xavi Deserved FIFA's Award”. The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  108. ^ “Ronaldo's overhead kick and five other classic UCL goals”. UEFA.com. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2018.
  109. ^ Lowe, Sid (ngày 5 tháng 5 năm 2011). “The Good, the Bad and the Ugly in the Aftermath of the Clásico Series”. Sports Illustrated. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 5 năm 2011.
  110. ^ Balagué 2013, tr. 494–499.
  111. ^ “Top Scorer Messi Matches Van Nistelrooy Mark”. UEFA. ngày 28 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  112. ^ McNulty, Phil (ngày 28 tháng 5 năm 2011). “Barcelona 3–1 Man Utd”. BBC Sport. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  113. ^ a b c d “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2010–11”. BDFutbol. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  114. ^ “Spanish Primera División Statistics: Top Assists 2010–11”. ESPN FC. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  115. ^ Cascarino, Tony; Barclay, Patrick (ngày 27 tháng 5 năm 2011). “Is Sublime Lionel Messi the Greatest Footballer Ever?”. The Times (cần đăng ký mua). Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2015.
  116. ^ Balagué 2013, tr. 512.
  117. ^ a b “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2011–12”. BDFutbol. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  118. ^ Mohamed, Majid (ngày 10 tháng 12 năm 2012). “Lionel Messi: The Best Goalscorer Ever but Is the Barcelona Player the Greatest-Ever Footballer?”. The Independent. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  119. ^ “Tempers Flare into Brawl as Barcelona Beats Real Madrid”. USA Today. ngày 17 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  120. ^ Winter, Henry (ngày 26 tháng 8 năm 2011). “Barcelona 2 Porto 0: Match Report”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  121. ^ “Barcelona Win FIFA Club World Cup”. BBC Sport. ngày 18 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  122. ^ “Messi Crowned World's Best”. ESPN FC. ngày 9 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  123. ^ “Messi Wins UEFA Best Player in Europe Award”. UEFA. ngày 25 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  124. ^ Hayward, Paul (ngày 7 tháng 1 năm 2013). “FIFA Ballon d'Or 2012: Lionel Messi Rewarded for Displays No Rival Could Ever Match”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  125. ^ a b “Lionel Messi as Dominant as Michael Jordan, Claims Barcelona's Pep Guardiola, After He Breaks Goal Record”. The Daily Telegraph. ngày 21 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  126. ^ “Messi Scores Four as Barcelona Rout Valencia”. CNN. ngày 20 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  127. ^ Rostance, Tom (ngày 7 tháng 3 năm 2012). “Lionel Messi Scores Five in Barcelona Champions League Win”. BBC Sport. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  128. ^ “UEFA Champions League 2011–12: Statistics”. UEFA. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  129. ^ “Record-Breaking Messi Takes Top Scorer Honour”. UEFA. ngày 19 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  130. ^ Brassell, Andy (ngày 27 tháng 4 năm 2012). “Pep Guardiola Leaves Lasting Legacy at Barcelona”. BBC Sport. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  131. ^ “Pep Guardiola's Final Game: Barcelona Win Copa del Rey”. BBC Sport. ngày 26 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  132. ^ Dawkes, Phil (ngày 24 tháng 4 năm 2012). “Barcelona 2–2 Chelsea (agg 2–3)”. BBC Sport. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  133. ^ “Four-Goal Lionel Messi Gives Pep Guardiola Perfect Barcelona Send-Off”. The Guardian. ngày 5 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  134. ^ “Lionel Messi Receives Golden Boot Award as Europe's Top Scorer”. Sports Illustrated. ngày 29 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  135. ^ “Messi Smashes Müller's 40-Year Record”. ESPN FC. ngày 9 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2015.
  136. ^ Hughes, Rob (ngày 29 tháng 4 năm 2014). “To See Coach's Legacy at Barcelona, Just Look on Field”. The New York Times. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  137. ^ “Ten-Man Barcelona Shocked by Sociedad”. CNN. ngày 19 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  138. ^ Rogers, Iain (ngày 10 tháng 12 năm 2012). “Fatherhood Hasn't Slowed Record-Breaking Messi”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  139. ^ “Mueller Gets Messi's No. 10 Barcelona Shirt”. Sports Illustrated. ngày 17 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  140. ^ a b Mohamed, Majid (ngày 8 tháng 1 năm 2013). “Barcelona's Lionel Messi Becomes Most Decorated Player in History after Winning Unprecedented Fourth Straight Ballon d'Or”. The Independent. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  141. ^ “FIFA Refuses to Back Lionel Messi or Godfrey Chitalu for Goal Record”. BBC Sport. ngày 14 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  142. ^ “Barcelona Star Lionel Messi Sets New Goal-Scoring Record”. Guinness World Records. ngày 10 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  143. ^ Chowdhury, Saj (ngày 9 tháng 1 năm 2013). “Ballon d'Or Contenders Messi, Ronaldo and Iniesta in Profile”. BBC Sport. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  144. ^ Lowe, Sid (ngày 13 tháng 5 năm 2013). “A Sense of Anticlimax but Barcelona Still Deserve Their La Liga Title”. The Guardian. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  145. ^ Monaghan, Matt (ngày 12 tháng 3 năm 2013). “Barcelona 4–0 AC Milan (agg 4–2)”. BBC Sport. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  146. ^ a b Balagué 2013, tr. 556.
  147. ^ “Messi Signs New Barcelona Deal”. CNN. ngày 7 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  148. ^ Rogers, Iain (ngày 11 tháng 5 năm 2013). “Captain Messi Inspires Another Barça League Triumph”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  149. ^ a b Caioli 2015, ch. 38.
  150. ^ Rogers, Iain (ngày 11 tháng 4 năm 2013). “Andrés Iniesta Admission That Barcelona Suffer from 'Messi-Dependence' Proved against PSG”. The Independent. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  151. ^ a b Lowe, Sid (ngày 11 tháng 4 năm 2013). “Messidependencia Brought into Focus as Barcelona Show Vulnerability”. The Guardian. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  152. ^ De Menezes, Jack (ngày 14 tháng 11 năm 2013). “Rumours of Lionel Messi Rift with Barcelona Rubbished Be Representatives of the Argentina International”. The Independent. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  153. ^ “Messi Worry Mars Barca's Title Joy”. CNN. ngày 13 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  154. ^ “Messi 'Breaks Record' by Scoring in 17th Consecutive La Liga Game”. BBC Sport. ngày 10 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  155. ^ “Lionel Messi Awarded Golden Shoe for Third Time after 46 La Liga Goals for Barcelona”. The Independent. ngày 20 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  156. ^ a b “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2012–13”. BDFutbol. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  157. ^ Balagué 2013, tr. 587–592.
  158. ^ “Lionel Messi Returns from Injury in Barcelona Victory”. CNN. ngày 8 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  159. ^ “Cristiano Ronaldo Wins FIFA Ballon D'or after Stellar Year at Real Madrid”. The Guardian. ngày 13 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  160. ^ a b West, Andy (ngày 22 tháng 3 năm 2014). “Real Madrid v Barcelona: Has Ronaldo Overtaken Messi?”. BBC Sport. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  161. ^ a b Lowe, Sid (ngày 12 tháng 3 năm 2014). “One Flick of Lionel Messi's Left Foot Ends Talk of Crisis at Barcelona”. The Guardian. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  162. ^ Jenson, Pete (ngày 24 tháng 3 năm 2014). “Real Madrid 3 Barcelona 4 Match Report: Lionel Messi Hat-Trick Out-Guns Cristiano Ronaldo in Seven-Goal El Clásico Thriller”. The Independent. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  163. ^ a b “Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2013–14”. BDFutbol. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  164. ^ “Barcelona's Lionel Messi: I Had a Lot of Problems during 2013–14 Season”. ESPN FC. ngày 19 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  165. ^ Notarianni, Roberto (ngày 25 tháng 3 năm 2015). “Messi, la (Très) Bonne Paie” [Messi, the (Very) Good Payroll]. France Football. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  166. ^ Schepanskyi, Den. “Messi: 'Tito was the first person who had faith in me because at the time, I was a substitute or didn't play'. Tribuna. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2021.
  167. ^ Fiore, Tommaso; Di Marzio, Gianluca (15 tháng 10 năm 2020). “How Jose Mourinho persuaded Lionel Messi to join Chelsea from Barcelona in 2014”. Sky Sports. Anh Quốc. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2021.
  168. ^ Corrigan, Dermot. “Gerardo Martino: Lionel Messi Feeling Mental, Physical Strain of Years at Top”. ESPN FC. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  169. ^ “Lionel Messi: Barcelona Forward Will Leave 'Unreachable' Record”. BBC Sport. ngày 23 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  170. ^ Besa, Ramon (ngày 7 tháng 12 năm 2014). “El Derbi Es un Monólogo de Messi” [The Derby Is a Monologue of Messi]. El País (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  171. ^ “Cristiano Ronaldo Wins Ballon D'or for Second Straight Year”. ESPN FC. ngày 12 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
  172. ^ Roden, Lee (ngày 8 tháng 1 năm 2015). “Barcelona, Messi and Enrique: What's Gone Wrong?”. BBC Sport. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  173. ^ a b Lowe, Sid (ngày 18 tháng 5 năm 2015). “Barcelona Transform Their Season from Trouble to a Possible Treble”. The Guardian. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  174. ^ West, Andy (ngày 19 tháng 3 năm 2015). “Motivated Lionel Messi Transforms Barcelona's Hopes for Trophy Treble”. BBC Sport. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  175. ^ Lowe, Sid (ngày 8 tháng 5 năm 2015). “Messi's Best-Ever Form?”. ESPN FC. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  176. ^ Tomas, Francesc (ngày 22 tháng 4 năm 2015). “Barcelona Increasingly Gaining Messi Independence (and It's a Good Thing)”. ESPN FC. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  177. ^ a b Lowe, Sid (ngày 6 tháng 6 năm 2015). “Barcelona's Luis Suárez, Leo Messi and Neymar Too Good for Juventus”. The Guardian. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  178. ^ “Lionel Messi Is 'an Alien That Dedicates Himself to Playing with Humans' Says Gianluigi Buffon”. The Guardian. ngày 2 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  179. ^ Rice, Simon (ngày 17 tháng 5 năm 2015). “Barcelona Win La Liga: Lionel Messi Strike Sees Barca Clinch 23rd Title at Home of Reigning Champions Atletico Madrid”. The Independent. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  180. ^ “Supporters, Superstars and Goals Galore”. FIFA. ngày 11 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  181. ^ “Spanish Primera División Statistics: Top Assists 2014–15”. ESPN FC. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  182. ^ “Messi También Es Leyenda en el Ranking Histórico de Asistencias” [Messi Is Also a Legend in the Historical Assist Ranking] (bằng tiếng Tây Ban Nha). La Liga BBVA. ngày 19 tháng 2 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  183. ^ Corrigan, Dermot (ngày 15 tháng 2 năm 2015). “Messi Notches Assist Record”. ESPN FC. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  184. ^ Corrigan, Dermot (ngày 30 tháng 5 năm 2015). “Treble Comes into Focus as Messi Marches Barcelona to Copa Title”. ESPN FC. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  185. ^ Newman, Blair (ngày 7 tháng 5 năm 2015). “If Lionel Messi Makes Pep Guardiola Feel Helpless, What Chance Do the Rest Have?”. The Guardian. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  186. ^ Rice, Simon (ngày 7 tháng 12 năm 2015). “Lionel Messi, Manchester United and Arsenal: The 10 Most Tweeted Sporting Moments of 2015”. The Independent. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2015.
  187. ^ Chavez, Christopher (ngày 27 tháng 8 năm 2015). “Messi's Goal vs. Bayern Voted Europe's Best in 2014–15”. Sports Illustrated. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2015.
  188. ^ Jurejko, Jonathan (ngày 12 tháng 5 năm 2015). “Bayern Mun 3–2 Barcelona”. BBC Sport. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  189. ^ Borden, Sam (ngày 6 tháng 6 năm 2015). “Barcelona Overwhelms Juventus to Win Fifth Champions League Title”. The New York Times. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  190. ^ “UEFA Champions League 2014–15: Statistics”. UEFA. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  191. ^ Hannah, Ralph (ngày 5 tháng 6 năm 2015). “The Ultimate Record-Breaking Preview to the UEFA Champions League Final”. Guinness World Records. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  192. ^ Gonzalez, Roger (ngày 27 tháng 8 năm 2015). “Messi Beats Ronaldo for 2014–15 UEFA Best Player in Europe Award”. CBS Sports. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2015.
  193. ^ “Lionel Messi Says Free Kick Goals in UEFA Super Cup Were 'Lucky'. ESPN FC. ngày 11 tháng 8 năm 2015. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2015.
  194. ^ Molinaro, John (ngày 16 tháng 9 năm 2015). “Florenzi's goal vs. Barca one for the ages”. Sports Net. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2015.
  195. ^ Rose, Gary (ngày 21 tháng 11 năm 2015). “Real Madrid 0 – Barcelona 4”. BBC Sport.com. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2015.
  196. ^ Corrigan, Dermot (ngày 20 tháng 12 năm 2015). “Lionel Messi: Club World Cup triumph proves Barcelona are 'best in the world'. ESPN FC. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2015.
  197. ^ Toll, Michael (ngày 30 tháng 12 năm 2015). “FC Barcelona claim 4–0 victory over Betis and top spot to end 2015”. FC Barcelona. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2015.
  198. ^ Corrigon, Dermot (ngày 12 tháng 1 năm 2016). “Lionel Messi wins 2015 Ballon d'Or ahead of Cristiano Ronaldo, Neymar”.
  199. ^ Bieler, Des (ngày 3 tháng 2 năm 2016). “Lionel Messi's 500th goal shows off scintillating skill”. The Washington Post. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2016.
  200. ^ “Barcelona penalty: Was it disrespectful or a touch of genius?”. BBC Sport. ngày 15 tháng 2 năm 2016.
  201. ^ “Messi, Suarez team up for audacious penalty kick”. Fox News Channel. ngày 14 tháng 2 năm 2016.
  202. ^ “Leo Messi breaks the 300 goal barrier in the league”. FC Barcelona. ngày 18 tháng 2 năm 2016.
  203. ^ “Barça reach 10,000 goals in official competition”. FC Barcelona. ngày 23 tháng 2 năm 2016.
  204. ^ “Messi scores 500th goal: Barcelona star nets milestone”. Sports Illustrated. ngày 17 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2016.
  205. ^ “Messi sirve el doblete” [Messi hands out double]. Marca (bằng tiếng Tây Ban Nha). Tây Ban Nha. ngày 22 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2016.
  206. ^ Güell, Robert (ngày 23 tháng 5 năm 2016). “Messi, Suárez and Neymar Jr end season with 131 goals”. FC Barcelona. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2016.
  207. ^ Besa, Ramon (ngày 18 tháng 8 năm 2016). “Messi levanta la Supercopa” [Messi lifts the Supercup]. El País (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2016.
  208. ^ Bell, Arch (ngày 15 tháng 8 năm 2016). “Barça tame Sevilla in Super Cup”. Marca. Tây Ban Nha. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2016.
  209. ^ “Barca seal Supercopa de Espana”. Football España. ngày 17 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2016.
  210. ^ “Luis Suarez plunders hat-trick, Lionel Messi scores twice as Barca smash six past Betis”. ngày 20 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2016.
  211. ^ “Leo Messi out for three weeks | FC Barcelona”. FC Barcelona. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2016.
  212. ^ “Lionel Messi Scores in His Return as Barcelona Roll Past Deportivo La Coruña”. beIN SPorts. ngày 15 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2016.
  213. ^ Wilkinson, Jack (ngày 20 tháng 10 năm 2016). “Lionel Messi scored a hat-trick as 10-man Manchester City lost 4–0 on Pep Guardiola's return to Barcelona in the Champions League”. Sky Sports. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2017.
  214. ^ Dowd, Alex (ngày 1 tháng 11 năm 2016). “Watch Lionel Messi score to pass Raul for most goals in the UCL group stage”. Fox Sports. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2016.
  215. ^ Gonzalez, Roger (ngày 31 tháng 12 năm 2016). “Top goal scorers in 2016: Messi claims crown, Ibrahimovic and Ronaldo follow”. CBS Sports. Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2017.
  216. ^ “Cristiano Ronaldo wins Best FIFA Men's Player 2016 award”. CNN. ngày 9 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2017.
  217. ^ “Lionel Messi equals Ronald Koeman's Barcelona free-kick record”. ESPN FC. ngày 11 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2017.
  218. ^ Murray, Caitlin (ngày 14 tháng 1 năm 2017). “Watch Lionel Messi match record for the most La Liga teams scored against”. Fox Sports. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2017.
  219. ^ Green, Paul (ngày 4 tháng 2 năm 2017). “Lionel Messi embarrasses Gorka Iraizoz with free-kick for Barcelona”. Sky Sports. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2017.
  220. ^ “Lionel Messi scores 500th goal for Barcelona against Real Madrid”. ESPN FC. ngày 23 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2017.
  221. ^ “Real Madrid-Barcelona: Celebrations in enemy territory”. Marca. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2018.
  222. ^ “Lionel Messi inspires Barcelona to Copa del Rey final triumph against Alavés”. The Guardian. ngày 27 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2017.
  223. ^ “Messi receives fourth Golden Shoe Award: Each day I enjoy it more”. Marca. Spain. ngày 24 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2017.
  224. ^ “Ronaldo goal, red card in Real Madrid win against Barcelona”. ESPN FC. ngày 14 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2017.
  225. ^ “Leo Messi and Luis Suárez call for optimism”. FC Barcelona. ngày 14 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2017.
  226. ^ “Lionel Messi's hat trick guides Barcelona's win over local rivals Espanyol”. ESPN FC. ngày 9 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2017.
  227. ^ Marsden, Samuel (ngày 12 tháng 9 năm 2017). “Lionel Messi scores twice as Barcelona get revenge on Juventus in UCL”. ESPN FC. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2017.
  228. ^ Marsden, Samuel (ngày 19 tháng 9 năm 2017). “Lionel Messi creates something from nothing for Barcelona – Valverde”. ESPN FC. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2017.
  229. ^ “Barcelona 3–0 Las Palmas: Lionel Messi nets brace in front of empty Nou Camp – 5 talking points”. The Mirror. ngày 1 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2017.
  230. ^ “Barcelona 3–1 Olympiakos”. BBC Sport. ngày 18 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2017.
  231. ^ “Messi emulates Ronaldo with 100th European goal”. UEFA. ngày 18 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2017.
  232. ^ Marsden, Sam (ngày 4 tháng 11 năm 2017). “Lionel Messi marks 600th Barcelona appearance in win over Sevilla”. ESPN FC. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2017.
  233. ^ “Lionel Messi signs new deal through 2020/21 season”. FC Barcelona. ngày 25 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2017.
  234. ^ a b “Messi breaks Muller goal record”. beinsports.com. ngày 14 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2018.
  235. ^ West, Andy (ngày 4 tháng 3 năm 2018). “Barcelona 1–0 Atlético Madrid”. BBC Sport. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2018.
  236. ^ “Faster and younger than rival Ronaldo – Magical Messi's 100 Champions League goals in Opta numbers”. FourFourTwo. ngày 14 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2018.
  237. ^ “Lionel Messi scores 100th Champions League goal in Barcelona's 3–0 victory over Chelsea”. Los Angeles Times. ngày 14 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2018.
  238. ^ Gimeno, Francesc J. (ngày 7 tháng 4 năm 2018). “Lionel Messi equals the record of Ronaldinho”. Sport. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2018.
  239. ^ “Messi Wins Fifth Golden Shoe After Winning Pichichi Trophy”. Goal. ngày 20 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2018.
  240. ^ “Sevilla 0–5 Barcelona”. BBC Sport. British Broadcasting Corporation. ngày 21 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2018.
  241. ^ Abrahams, Timothy (ngày 29 tháng 4 năm 2018). “Deportivo La Coruna 2–4 Barcelona”. BBC Sport. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2018.
  242. ^ “FC Barcelona 5–1 Villarreal CF: Record breakers”. FC Barcelona. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2018.
  243. ^ “Lionel Messi will be Barcelona's next captain”. Sport. ngày 25 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2018.
  244. ^ “Lionel Messi scores Barcelona's 6,000th goal in La Liga”. ESPN FC. ngày 18 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2018.
  245. ^ Marsden, Sam (ngày 19 tháng 9 năm 2018). “Lionel Messi's eight Champions League hat tricks ranked: Which is the best?”. ESPN FC. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2018.
  246. ^ “Messi, out for three weeks with a fractured arm”. www.fcbarcelona.com. ngày 20 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
  247. ^ Lowe, Sid (ngày 10 tháng 12 năm 2018). 'His Magnum opus': even for Lionel Messi, this was special”. The Guardian. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2019.
  248. ^ “Barcelona 3–0 Eibar”. BBC Sport. ngày 13 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2019.
  249. ^ “Messi matches Ronaldo penalty record with Valencia strike”. Goal.com. ngày 2 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2019.
  250. ^ “Lionel Messi: Barcelona president Josep Maria Bartomeu preparing the club for life without Argentine”. BBC Sport. ngày 7 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2019.
  251. ^ “Sevilla 2–4 Barcelona”. BBC Sport. ngày 23 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2019.
  252. ^ Henry, Matthew (ngày 16 tháng 4 năm 2019). “Barcelona 3–0 Manchester United”. BBC Sport. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2019.
  253. ^ Lowe, Sid (ngày 17 tháng 4 năm 2019). “Lionel Messi's one-man show draws curtain on Manchester United dreams”. The Guardian. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2019.
  254. ^ Wilson, Joseph (ngày 27 tháng 4 năm 2019). “Messi helps Barcelona clinch Spanish league title”. The Washington Post. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2019.
  255. ^ Torres, M. Carmen (ngày 27 tháng 4 năm 2019). “Messi adds to his numbers”. Marca. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2019.
  256. ^ “Messi's first league title as captain”. Marca. ngày 28 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2019.
  257. ^ “Barcelona's Lionel Messi scores 600th career club goal”. ESPN FC. tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2019.
  258. ^ Brand, Gerard (ngày 8 tháng 5 năm 2019). “Liverpool 4–0 Barcelona (Agg: 4–3): Liverpool complete stunning comeback to reach Champions League final”. Sky Sports. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2019.
  259. ^ Wilson, Joseph (ngày 19 tháng 5 năm 2019). “Messi hits 50 goals for Barca, Madrid ends season to forget”. The Washington Post. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2019.[liên kết hỏng]
  260. ^ “Messi wins his sixth Golden Shoe award”. FC Barcelona. ngày 24 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2019.
  261. ^ Chowdhury, Saj (ngày 25 tháng 5 năm 2019). “Barcelona 1–2 Valencia”. BBC Sport. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2019.
  262. ^ Gonzalez, Roger (ngày 5 tháng 8 năm 2019). “Lionel Messi injury: Barcelona star to miss USA tour with calf injury just ahead of La Liga season”. CBS Sports. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2019.
  263. ^ Omoigui, Nosa (ngày 20 tháng 8 năm 2019). “Fifa Puskás Award 2019: breakdown of the 10-strong shortlist”. The Guardian. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2019.
  264. ^ Llorens, Moises; Marsden, Sam (ngày 24 tháng 8 năm 2019). “Messi ruled out vs. Betis after injury setback”. ESPN FC. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2019.
  265. ^ “Messi won't return until after the international break”. Marca. ngày 28 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2019.
  266. ^ “The Best finalists unveiled in Milan”. FIFA.com. ngày 2 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2019.
  267. ^ a b “The FIFA Football Awards Voting Results 2019” (PDF). FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. 23 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2019.
  268. ^ Grez, Matias (ngày 7 tháng 10 năm 2019). “Leo Messi breaks another record in Barca win; Juventus ends Inter's unbeaten run”. CNN. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2019.
  269. ^ “Slavia Prague 1–2 Barcelona”. BBC Sport. ngày 23 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2019.
  270. ^ “Messi Sets Record By Scoring In 15th Successive Champions League Season”. www.beinsports.com. ngày 23 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2019.
  271. ^ Hamdani, Adam (ngày 30 tháng 10 năm 2019). “Lionel Messi free-kick: Barcelona boss Ernesto Valverde 'out of words' after goal”. The Independent. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2019.
  272. ^ Ubha, Ravi (ngày 30 tháng 10 năm 2019). “Messi eclipses Ronaldo's club goal tally after scoring twice for Barcelona”. CNN. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2019.
  273. ^ “Lionel Messi equals Cristiano Ronaldo LaLiga hat-trick record”. As. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2019.
  274. ^ Rech, Dominic (ngày 27 tháng 11 năm 2019). “Lionel Messi steals the show in his 700th Barcelona appearance”. CNN International. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2019.
  275. ^ a b Magee, Will (2 tháng 12 năm 2019). “Ballon d'Or: live updates from the ceremony as Lionel Messi and Virgil van Dijk compete for top award”. The Telegraph. ISSN 0307-1235. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2019.
  276. ^ “Messi's record breaking treble sends Barcelona top”. BBC. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2019.
  277. ^ “Barcelona 5–0 Eibar: Lionel Messi scores four in thumping win”. BBC. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2020.
  278. ^ “Lionel Messi sets another LaLiga goalscoring record for Barcelona”. AS.com. ngày 14 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2020.
  279. ^ “Lionel Messi reaches 700-goal milestone for Barcelona and Argentina”. ESPN. ngày 30 tháng 6 năm 2020.
  280. ^ “Messi equals club record for assists”. www.fcbarcelona.com. ngày 11 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2020.
  281. ^ a b “Messi matches Henry's mark to make LaLiga history”. beIN SPORTS. ngày 11 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2020.
  282. ^ “Stats: Messi second to 20+20, Ronaldo second to 11/11”. ESPN.com. ngày 12 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2020.
  283. ^ Nesci, Gianluca (ngày 19 tháng 7 năm 2020). “Messi stands alone after winning Pichichi award for 7th time”. The Score. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2020.
  284. ^ “Barcelona vs. Napoli score: Messi dazzles as Barca advance to Champions League quarterfinals”. CBSSports.com. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2020.
  285. ^ “Lionel Messi's heaviest defeats: Barcelona's 8–2 loss to Bayern is star's worst by some way”. The National. ngày 15 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2020.
  286. ^ 'My love for Barcelona will never change' – Messi underlines commitment to Catalans after reversing exit desire | Goal.com”. www.goal.com. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2020.
  287. ^ “The reasons why Messi wants to leave Barcelona”. As. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.
  288. ^ a b “Messi tells Barca he wants to leave, signaling end of era”. AP NEWS. ngày 25 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2020.
  289. ^ “Lionel Messi: Barcelona want to 'build team around most important player in the world'. BBC Sport. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2020.
  290. ^ Lowe, Sid. “Lionel Messi tells Barcelona he wants to leave but faces legal battle over clause”. The Guardian. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2020.
  291. ^ “Nota informativa”. Nota informativa (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2020.
  292. ^ “Messi desmiente a LaLiga y sigue adelante: no hay cláusula de 700 millones”. ELMUNDO (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 4 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2020.
  293. ^ “Nota informativa”. Nota informativa (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 4 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2020.
  294. ^ “Messi breaks silence on Barcelona exit saga: 'The president did not keep his word' | Goal.com”. www.goal.com. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2020.
  295. ^ “Messi's Barcelona heartbreak revealed: From his son's tears, to refusing to go to trial – full truth behind 'brutal' transfer saga | Goal.com”. www.goal.com. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2020.
  296. ^ Nemer, Roy (ngày 27 tháng 9 năm 2020). “Lionel Messi scores for FC Barcelona in 4–0 win vs. Villarreal”. Mundo Albiceleste. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2020.
  297. ^ “Lionel Messi takes fresh aim at Barcelona for 'throwing out' Luis Suárez”. The Guardian. ngày 25 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2020.
  298. ^ Nemer, Roy (ngày 20 tháng 10 năm 2020). “Lionel Messi scores, breaks three Champions League records in Barcelona win”. Mundo Albiceleste. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2020.
  299. ^ “FIFA Best: Messi vs. Ronaldo rivalry resumes”. ESPN. ngày 25 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2020.
  300. ^ “FIFA The Best: Messi, Ronaldo, Lewy nominated”. ESPN. ngày 11 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2020.
  301. ^ “Barcelona 4–0 Osasuna: Lionel Messi pays tribute to Diego Maradona”. BBC Sport. ngày 29 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2020.
  302. ^ “Leo Messi third in FIFA The Best award”. FC Barcelona. ngày 17 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2020.
  303. ^ “Lionel Messi passes Pele for most goals with one club (VIDEO)”. Sports Illustrated. ngày 22 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2020.
  304. ^ “Lionel Messi breaks Pelé's record for goals at a single club”. The Guardian. ngày 23 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2020.
  305. ^ “Lionel Messi: Which goalkeepers got the 644 bottles of Budweiser beer?”. GiveMeSport. ngày 27 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2020.
  306. ^ “Lionel Messi sent off as Barcelona lose Spanish Super Cup to Athletic Bilbao”. BBC Sport. ngày 17 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2021.
  307. ^ Dean, Sam (ngày 10 tháng 3 năm 2021). “PSG survive Lionel Messi-inspired first-half fightback to knock Barcelona out of Champions League”. The Telegraph. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2021.
  308. ^ “Messi reaches 20 league goals for the 13th season in a row”. FC Barcelona. ngày 16 tháng 3 năm 2021.
  309. ^ “Leo Messi surpasses Xavi Hernández record”. FC Barcelona. ngày 21 tháng 3 năm 2021.
  310. ^ “Lionel Messi sets an utterly ridiculous record as he leads Barcelona to Copa Del Rey glory”. caughtoffside.com. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2021.
  311. ^ “Lionel Messi nets two, Barcelona beats Athletic Bilbao to win Copa del Rey”. TSN. ngày 17 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2021.
  312. ^ a b “Lionel Messi wins record eighth Pichichi”. Yahoo. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2021.
  313. ^ “Joan Laporta explains the reasons for Leo Messi's departure”. FC Barcelona. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2021.
  314. ^ Uría, Rubén (ngày 1 tháng 7 năm 2021). “Messi officially becomes a free agent as superstar's Barcelona contract expires”. Goal. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2021.
  315. ^ “Lionel Messi: Barcelona forward agrees contract extension with 50 per cent pay cut”. Sky Sports. Anh Quốc. ngày 14 tháng 7 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2021.
  316. ^ Thomas, Lyall; Solhekol, Kaveh. “Lionel Messi 'shocked' and 'surprised' at Barcelona contract collapse”. Sky Spors. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 8 năm 2021.
  317. ^ “Leo Messi: 'I feel so sad to be leaving the club I love'. FC Barcelona. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2021.
  318. ^ “Barca fans 'devastated' at Messi exit, PSG fans 'waiting for a legend'. www.msn.com. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2021.
  319. ^ “Lionel Messi signs two-year Paris St-Germain deal after leaving Barcelona”. BBC. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2021.
  320. ^ “Leo Messi signs for Paris Saint-Germain”. PSG. ngày 10 tháng 8 năm 2021.
  321. ^ “Lionel Messi shirt number revealed by PSG”. The Independent. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2021.
  322. ^ “Messi's PSG debut breaks Spain viewing records”. ESPN.com. 30 tháng 8 năm 2021. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2021.
  323. ^ “Lionel Messi Makes First PSG Start But Club Brugge Hold On For A Draw | Football News”. NDTVSports.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2021.
  324. ^ “Icardi strikes late to give PSG win over Lyon on Messi's home debut”. Reuters (bằng tiếng Anh). 19 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2021.
  325. ^ Ciarán Fahey (28 tháng 9 năm 2021). “Messi's 1st PSG goal helps beat City; Sheriff stuns Madrid”. AP News. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2021.
  326. ^ Himmelman, Jeff (ngày 5 tháng 6 năm 2014). “The Burden of Being Messi”. The New York Times. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2015.
  327. ^ a b Balagué 2013, tr. 209–219.
  328. ^ a b Balagué 2013, tr. 220–240.
  329. ^ a b “Magic Messi Sparks High Drama in the Lowlands”. FIFA. tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  330. ^ Vickery, Tim (ngày 22 tháng 8 năm 2005). “Messi Handles 'New Maradona' Tag”. BBC Sport. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  331. ^ “Messi's Debut Dream Turns Sour”. ESPN FC. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  332. ^ “Messi Tries Again as Argentina Face Paraguay”. ESPN FC. ngày 2 tháng 9 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 6 năm 2011.
  333. ^ “Messi Is a Jewel Says Argentina Coach”. ESPN FC. ngày 10 tháng 10 năm 2005. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  334. ^ a b c d e f g h i Mamrud, Roberto. “Lionel Andrés Messi – Century of International Appearances”. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  335. ^ Vickery, Tim (ngày 5 tháng 6 năm 2006). “Messi Comes of Age”. BBC Sport. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  336. ^ “Argentina 6–0 Serbia & Montenegro”. BBC Sport. ngày 16 tháng 6 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  337. ^ “Holland 0–0 Argentina”. BBC Sport. ngày 21 tháng 6 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  338. ^ Lisi 2011, tr. 470–471.
  339. ^ “Argentina 2–1 Mexico (aet)”. BBC Sport. ngày 24 tháng 6 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  340. ^ Lisi 2011, tr. 485–486.
  341. ^ Lisi 2011, tr. 492–493.
  342. ^ Balagué 2013, tr. 382–383.
  343. ^ “Argentines Wonder Why Messi Sat Out”. The New York Times. ngày 2 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  344. ^ a b c d Balagué 2013, tr. 384–387.
  345. ^ “Argentina into Last Eight of Copa”. BBC Sport. ngày 3 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  346. ^ “Tevez Nets in Argentina Victory”. BBC Sport. 29 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  347. ^ “Missing Some Stars, Brazil Wins Copa América”. The New York Times. 16 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  348. ^ Caioli 2012, tr. 156.
  349. ^ Homewood, Brian (6 tháng 8 năm 2008). “Court Blocks Messi from Olympics Soccer”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  350. ^ Hunter 2012, tr. 63–64.
  351. ^ a b Balagué 2013, tr. 436–437.
  352. ^ “Report and Statistics: Men's and Women's Olympic Football Tournaments Beijing 2008” (PDF). FIFA. tr. 21. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2015.
  353. ^ a b c Lisi 2011, tr. 533–539.
  354. ^ Chadband, Ian (28 tháng 4 năm 2009). “Lionel Messi Can Achieve More at Barcelona than Diego Maradona”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2015.
  355. ^ a b Balagué 2013, tr. 155–156, 405–406.
  356. ^ Smith, Rory (22 tháng 6 năm 2010). “Greece 0 Argentina 2: Match Report”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2015.
  357. ^ a b Lisi 2011, tr. 564–567.
  358. ^ “Adidas Golden Ball Nominees Announced”. FIFA. 9 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2015.
  359. ^ a b c d Balagué 2013, tr. 414–420.
  360. ^ Cox, Michael (13 tháng 11 năm 2014). “Lionel Messi Showing Some Promising Signs in a New Argentina Role”. ESPN FC. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2015.
  361. ^ a b c d Balagué 2013, tr. 595–602.
  362. ^ Hughes, Rob (10 tháng 7 năm 2014). “If Messi Is Argentina's Star, Then Mascherano Is the Glue”. The New York Times. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2015.
  363. ^ Adamson, Mike (ngày 10 tháng 12 năm 2012). “Lionel Messi's Incredible Record-Breaking Year in Numbers”. The Guardian. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2015.
  364. ^ “FIFA World Cup Qualifying: Paraguay 2 Argentina 5”. FourFourTwo. 11 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2015.
  365. ^ a b “2014 FIFA World Cup Brazil Technical Report and Statistics” (PDF). FIFA. tr. 170–171. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 7 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  366. ^ Sanghera, Mandeep (ngày 15 tháng 6 năm 2014). “Argentina 2–1 Bos-Herce”. BBC Sport. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  367. ^ Smyth, Rob (21 tháng 6 năm 2014). “Argentina v Iran, World Cup 2014: Live”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  368. ^ Chowdhury, Saj (ngày 25 tháng 6 năm 2014). “Nigeria 2–3 Argentina”. BBC Sport. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  369. ^ Jurejko, Jonathan (1 tháng 7 năm 2014). “Argentina 1–0 Switzerland”. BBC Sport. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  370. ^ Ferris, Ken (5 tháng 7 năm 2014). “Argentina Beat Belgium to Reach First Semi since 1990”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  371. ^ McNulty, Phil (9 tháng 7 năm 2014). “Netherlands 0–0 Argentina”. BBC Sport. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  372. ^ Futterman, Matthew (ngày 11 tháng 7 năm 2014). “The World Cup Final: The Best Team vs. the Best Player”. The Wall Street Journal. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  373. ^ Murray, Scott (13 tháng 7 năm 2014). “World Cup Final 2014: Germany v Argentina – as It Happened”. The Guardian. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  374. ^ Bate, Adam (16 tháng 7 năm 2014). “World Cup Final: Was Lionel Messi Really a Disappointment in Brazil or Have We Just Become Numb to His Genius?”. Sky Sports. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  375. ^ “World Cup 2014: Lionel Messi Golden Ball Surprised Sepp Blatter”. BBC Sport. 14 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2014.
  376. ^ “Gerardo 'Tata' Martino Appointed Argentina Coach”. CNN. 13 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  377. ^ Gowar, Rex; Torres, Santiago; Palmer, Justin (29 tháng 6 năm 2015). “Messi Bemoans Scoring Difficulties at Copa América”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  378. ^ “Argentina 2–2 Paraguay”. BBC Sport. 13 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  379. ^ a b Long, Gideon; Jimenez, Tony (21 tháng 6 năm 2015). “Messi Wins 100th Argentina Cap”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  380. ^ a b Wilson, Jonathan (1 tháng 7 năm 2015). “Even Hostile Chile Fans Forced to Acknowledge Lionel Messi's Greatness”. The Guardian. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  381. ^ “Argentina Beat Colombia on Penalties to Reach Copa America Semifinal”. ESPN FC. ngày 26 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  382. ^ Wilson, Jonathan (5 tháng 7 năm 2015). “Hosts Chile Stun Argentina to Claim First Copa América Title on Penalties”. The Guardian. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  383. ^ Garcia, Adriana (7 tháng 7 năm 2015). “Argentina's Lionel Messi Grateful for Support after Copa América Defeat”. ESPN FC. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.
  384. ^ Ferris, Ken (5 tháng 8 năm 2015). “Coach: I'd Have Stopped Playing for Argentina if I Was Messi”. The New York Times. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2015.[liên kết hỏng]
  385. ^ “Lionel Messi leaves Argentina's friendly win vs. Honduras with back injury”. ESPN FC. 27 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2016.
  386. ^ “Argentina top Chile in rematch of last year's Copa América final”. The Guardian. 7 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2016.
  387. ^ “Lionel Messi scores brilliant hat-trick as Argentina surge into quarter-finals”. The Guardian. 11 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2016.
  388. ^ “Match 16: Argentina vs Panama”. Copa América Centenario. 10 tháng 6 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2016.
  389. ^ Garcia, Adriana (13 tháng 11 năm 2017). “Gabriel Batistuta – Lionel Messi taking my Argentina record annoyed me”. ESPN. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2018.
  390. ^ “Match 27: Argentina vs Venezuela”. Copa América Centenario. 18 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2016.
  391. ^ “Copa America: Lionel Messi equals Gabriel Batistuta's Argentina record”. BBC Sport. 19 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2016.
  392. ^ “Lionel Messi equals Argentina's all-time goal-scoring record”. ESPN FC. 22 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2016.
  393. ^ “Match 29: United States vs Argentina”. Copa América Centenario. 21 tháng 6 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2016.
  394. ^ “Lionel Messi retires from Argentina after Copa America final loss to Chile”. ESPN FC. 27 tháng 6 năm 2016.
  395. ^ “Devastated Messi announces likely retirement from Argentina”. CNN. 27 tháng 6 năm 2016.
  396. ^ “Lionel Messi says his Argentina career is over after Copa América final defeat”. The Guardian. 26 tháng 6 năm 2016.
  397. ^ “HTML Center”. estadisticas.conmebol.com. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2020.
  398. ^ a b “Copa América 2016: Awards”. Copa America Organisation. 27 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2016.
  399. ^ “Argentina don't want Messi to retire”. Sky Sports. 28 tháng 6 năm 2016.
  400. ^ “Messi 'God's gift' to Argentina – president”. AS. 28 tháng 6 năm 2016.
  401. ^ “Inauguran en Buenos Aires una estatua en homenaje a Messi”. El Mundo Deportivo (Spanish). 28 tháng 6 năm 2016.
  402. ^ “Fans, President, Maradona Want Messi to Reconsider”. The New York Times. 27 tháng 6 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 7 năm 2016.
  403. ^ “Macri, Maradona and the Argentine people rally together to prompt Messi U-turn”. Sport. 28 tháng 6 năm 2016.
  404. ^ “Lionel Messi: Argentina striker reverses decision to retire from national team”. 12 tháng 8 năm 2016.
  405. ^ Gonzalez, Roger (3 tháng 7 năm 2016). “La Nacion claims to know that Lionel Messi will return to Argentina national team”. CBSSports.com. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2016.
  406. ^ “Lionel Messi to make Argentina return after brief international retirement”. ESPN FC. 12 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2016.
  407. ^ “Messi strikes back as Argentina sink Uruguay”. beIN SPORTS. 1 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2016.
  408. ^ “Lionel Messi suspended for four matches”. FIFA. 28 tháng 3 năm 2017.
  409. ^ “Lionel Messi: Barcelona and Argentina forward banned for 'insulting' assistant ref”. BBC Sport. 28 tháng 3 năm 2017.
  410. ^ FIFA.com (5 tháng 5 năm 2017). “FIFA Appeal Committee passes decision on Lionel Messi”. FIFA. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2017.
  411. ^ a b “Lionel Messi hat-trick secures Argentina's passage to World Cup”. The Guardian. ngày 11 tháng 10 năm 2017.
  412. ^ “Argentina: World Cup squad is the 'worst in their history' says Ossie Ardiles”. BBC. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2018.
  413. ^ “Spain 6–1 Argentina”. BBC Sport. 22 tháng 6 năm 2018.
  414. ^ “Messi: 'Now or Never' for His Argentina Generation to Win World Cup”. Sports Illustrated. 1 tháng 7 năm 2018.
  415. ^ Carlisle, Jeff (15 tháng 6 năm 2018). “Lionel Messi: Argentina's results will decide if this is my last World Cup”. ESPN FC. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2018.
  416. ^ Bevan, Chris (16 tháng 6 năm 2018). “Argentina 1–1 Iceland”. BBC Sport. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2018.
  417. ^ a b “World Cup 2018: Argentina 'cloud Lionel Messi's brilliance', says coach Jorge Sampaoli”. BBC. 22 tháng 6 năm 2018.
  418. ^ a b “Luka Modric defends Messi: 'He can't do everything by himself'. Tribuna. 22 tháng 6 năm 2018.
  419. ^ Das, Andrew (26 tháng 6 năm 2018). “Relief for Argentina and Lionel Messi After World Cup Thriller”. The New York Times. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2018.
  420. ^ 'The boy is back in town' – stunning Messi goal gives Argentina lead”. BBC. 26 tháng 6 năm 2018.
  421. ^ “Hyundai Goal of the Tournament”. FIFA.com. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2018.
  422. ^ “Nigeria v Argentina – Man of the Match”. FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. 26 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2021.
  423. ^ Skelton, Jack (26 tháng 6 năm 2018). “Nigeria 1 – 2 Argentina”. BBC.
  424. ^ Begley, Emlyn (30 tháng 6 năm 2018). “France 4–3 Argentina”. BBC Sport. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2018.
  425. ^ “Messi, Ronaldo bow out in dramatic knockout openers”. FIFA.com. 30 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2018.
  426. ^ Skiver, Kevin (1 tháng 7 năm 2018). “Cristiano Ronaldo vs. Lionel Messi at the 2018 World Cup: Argentina and Portugal eliminated”. www.cbssports.com. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2018.
  427. ^ “Lionel Messi unlikely for Argentina duties for rest of year – sources”. ESPN FC. 14 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2018.
  428. ^ “Lionel Messi returns to Argentina squad for first time since World Cup”. The Guardian. 7 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2019.
  429. ^ “Argentina 1–3 Venezuela”. BBC Sport. 22 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2019.
  430. ^ Creditor, Avi (21 tháng 5 năm 2019). “Messi Leads Argentina's Copa America Squad; Icardi Omitted”. Sports Illustrated. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2019.
  431. ^ “Argentina draws with Paraguay 1-1 in Copa America”. The Washington Post. 19 tháng 6 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2019.
  432. ^ “Messi admits not playing well for Argentina at Copa America”. TSN. 28 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2019.
  433. ^ “Messi blasts 'bulls***' refereeing”. www.beinsports.com. 3 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2019.
  434. ^ Vickery, Tim (6 tháng 7 năm 2019). “Messi's red card overshadows Argentina's encouraging win and Chile's end of an era”. ESPN FC. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2019.
  435. ^ “Angry Messi cites 'corruption' after Copa red card”. ESPN FC. 7 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2019.
  436. ^ “Messi gets WC qualifier ban for Copa red card”. ESPN FC. 23 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2019.
  437. ^ “Suspensión y multa para Lionel Messi”. CONMEBOL (bằng tiếng Tây Ban Nha). 2 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2019.
  438. ^ “Brazil 0–1 Argentina”. BBC Sport. 15 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2021.
  439. ^ Nemer, Roy. “Lionel Messi suspension lifted, available for Argentina”. Mundo Albiceleste. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2020.
  440. ^ Nemer, Roy. “Lionel Messi, Cristian Pavon, Gio Simeone, Emi Martinez make Argentina team”. Mundo Albiceleste. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2020.
  441. ^ “Messi's Argentina thwarted by Chile”. MARCA. 14 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2021.
  442. ^ Garcia, Adriana (15 tháng 6 năm 2021). “Lionel Messi surpasses Cristiano Ronaldo in all-time free kick charts after Copa America strike”. ESPN. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2021.
  443. ^ Mukherjee, Soham (19 tháng 6 năm 2021). “Watch: Lionel Messi's Sublime Assist Against Uruguay”. Goal. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2021.
  444. ^ “Leo Messi will equal the record of Mascherano”. Explica.co (bằng tiếng Anh). ngày 21 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2021.
  445. ^ Marsden, Sam (28 tháng 6 năm 2021). “Messi sets Argentina appearances mark in Copa America match vs. Bolivia”. ESPN. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2021.
  446. ^ “Argentina vs. Ecuador score: Sensational Messi leads Albiceleste into Copa America semifinals”. CBSSports.com. 3 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2021.
  447. ^ “Argentina vs. Colombia - Football Match Report - ngày 6 tháng 7 năm 2021 - ESPN”. ESPN.com. 6 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2021.
  448. ^ “Messi driving Argentina at Copa America”. theScore.com. 6 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2021.
  449. ^ a b Graham, Bryan Armen (ngày 11 tháng 7 năm 2021). “Argentina 1-0 Brazil: Copa América final – live!”. The Guardian. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2021.
  450. ^ “Argentina vs. Bolivia - Football Match Report - September 10, 2021”. ESPN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2021.
  451. ^ a b Schnibben, Cordt (6 tháng 6 năm 2012). “The Golden Yell: Ronaldo and Messi Battle to Define a Football Era”. Der Spiegel. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  452. ^ a b c d Ritter, Karl (12 tháng 7 năm 2014). “Five Reasons Why Messi Stands out in Soccer World”. Boston Globe. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  453. ^ “Messi, goals for 2010”. Mundo Deportivo (Spanish). 7 tháng 12 năm 2009.
  454. ^ “Lionel Messi becomes the 'Atomic Flea'. Goal (Spanish). 20 tháng 9 năm 2012.
  455. ^ “Messi, The Atomic Flea who became the best in the world”. AS (Spanish). 28 tháng 1 năm 2016.
  456. ^ a b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Here
  457. ^ a b c Garside, Kevin (29 tháng 3 năm 2010). “Arsenal v Barcelona: Lionel Messi Making Case for World's Greatest Ever Player”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  458. ^ Brown, Lucas (30 tháng 9 năm 2005). “Lionel Messi – the New Maradona?”. UEFA. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  459. ^ Balagué 2013, tr. 553.
  460. ^ a b Monti, Fabio (8 tháng 4 năm 2010). “Controllo, Corsa, Tocco di Palla: Perché nel Calcio Piccolo è Bello” [Control, Stroke and Touch on the Ball: Because in Football Small Is Beautiful]. Corriere della Sera (bằng tiếng Italy). Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  461. ^ “Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, goals, records, highlights, Juventus, hat trick, statistics, best stats, age, break down”. Fox Sports. 7 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2020.
  462. ^ “As Lionel Messi turns 32, a fan ruminates on the ambivalent legacy of the football wizard”. telegraphindia.com. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2020.
  463. ^ “Lionel Messi steals the show for Barcelona at Dundee United”. The Daily Telegraph. 27 tháng 7 năm 2008. ISSN 0307-1235. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2020.
  464. ^ a b Tomas, Francesc (ngày 25 tháng 6 năm 2015). “Six Reasons Why Lionel Messi Is the World's Best”. ESPN FC. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  465. ^ Matchett, Karl (6 tháng 2 năm 2017). “Where Does Lionel Messi Rank Among the Greatest Free-Kick Takers of All Time?”. bleacherreport.com. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2019.
  466. ^ Joel del Río (22 tháng 2 năm 2017). “The art of the chip: Falcao matches Totti, Messi and Raul”. Marca. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2017.
  467. ^ Cohen, Roger (21 tháng 6 năm 2010). “The Loose Vuvuzela”. The New York Times. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
  468. ^ Ronay, Barney (ngày 7 tháng 5 năm 2015). “Lionel Messi: the genius who operates to a different set of physical rules”. The Guardian. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2015.
  469. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên BoyGenius
  470. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Motivated
  471. ^ Tweedale, Alistair (21 tháng 5 năm 2016). “How Luis Suarez moved Lionel Messi onto Barcelona's wing and became the best centre-forward on the planet”. The Telegraph. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2018.
  472. ^ Martin, Richard (19 tháng 4 năm 2015). “In focus: Messi's changing role”. UEFA. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2016.
  473. ^ a b Balague, Guillem; Wright, Nick; Smith, Adam (30 tháng 10 năm 2017). “Barcelona's improvement under Ernesto Valverde examined”. Sky Sports. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2018.
  474. ^ Siregar, Cady (7 tháng 3 năm 2018). “Barcelona top-scorer Lionel Messi explains how has role has developed under Valverde”. squawka.com. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2018.
  475. ^ Butt, Muhammad (12 tháng 8 năm 2018). “Dembele is going nowhere: Five things learned from Barcelona's Super Cup win v Sevilla”. squawka.com. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2018.
  476. ^ “Valverde returns Messi to the False 9 role”. Marca. 21 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2018.
  477. ^ Sanz, Sergi (11 tháng 11 năm 2017). “Valverde recycles Messi”. Marca. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2018.
  478. ^ Chandler, Michael J. (6 tháng 1 năm 2018). “3 ways Barcelona could line up with Coutinho”. The Score. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2018.
  479. ^ Clarke, Tom (19 tháng 2 năm 2018). “Dissected: How the new Barcelona play – and why there's hope for Chelsea”. The Times. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2018.
  480. ^ “Top 25 Greatest Playmakers Ever”. thesportster.com. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.
  481. ^ Haugstad, Thore (28 tháng 7 năm 2017). “FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER: No.2, Lionel Messi”. FourFourTwo. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2019.
  482. ^ Rangarajan, Aditya (6 tháng 12 năm 2018). “Lionel Messi misses out on World's best Playmaker 2018 title, finishes second to Real Madrid star”. foxsportsasia.com. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2019.
  483. ^ Hayward, Ben (23 tháng 10 năm 2012). “How Messi went from injury-prone teenager to bionic man”. Goal.com. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2019.
  484. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên NewRole
  485. ^ Mazur, Martin (18 tháng 6 năm 2016). “Argentina's great tactical dilemma: where should Lionel Messi play?”. The Guardian. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2018.
  486. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Maradona
  487. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên NotBest
  488. ^ “Maradona Hails Messi as Successor”. BBC Sport. ngày 24 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  489. ^ Ball, Phil (23 tháng 2 năm 2006). “Britain v Spain (Sort Of)”. ESPN FC. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  490. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên MagicFeet
  491. ^ Minshull, Phil (30 tháng 3 năm 2010). “Is Messi the Greatest Ever?”. BBC Sport. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  492. ^ “Messi Es el Mejor Jugador que Veré Jamás” [Messi Is the Best Player I Have Ever Seen]. El Mundo (bằng tiếng Tây Ban Nha). 29 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  493. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Sublime
  494. ^ “Lionel Messi: Is the Barcelona and Argentina Star the Greatest Player Ever?”. The Daily Telegraph. 29 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  495. ^ “Magical Messi Grabs Hat-trick in Copa America as Argentina Romp into Quarters”. The Daily Telegraph. Agence France-Presse. 11 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2016. Widely regarded as the best footballer of all time, Lionel Messi... has sublime balance and is able to dribble past defenders with almost inhuman ease.
  496. ^ Jenson, Pete (ngày 30 tháng 5 năm 2015). “Lionel Messi: Is the Barcelona Forward the Greatest of Them All?”. The Independent. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  497. ^ Cairns, Dan (ngày 8 tháng 1 năm 2013). “How Does Lionel Messi Stack up against Football Legends?”. BBC Newsbeat. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  498. ^ “Lionel Messi y el título de Argentina en la Copa América 2021: "Necesitaba sacarme la espina”. ESPN Argentina. 10 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2021.
  499. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Aimar
  500. ^ “Valdano: 'Messi Es Maradona Todos Los Días' [Valdano: 'Messi Is Maradona Every Day'] (bằng tiếng Tây Ban Nha). FIFA. 7 tháng 10 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  501. ^ “Menotti: 'Messi Está al Nivel del Mejor Maradona Que Vi' [Menotti: 'Messi Is at the Level of the Best Maradona That I Saw']. AS (bằng tiếng Tây Ban Nha). 10 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  502. ^ Hunter 2012, tr. 7–8.
  503. ^ Brennan, Dan (12 tháng 8 năm 2013). “Face to Face: Javier Zanetti”. World Soccer. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  504. ^ “Sin Dudas, Messi Es Mejor que Maradona” [Without Doubt, Messi Is Better than Maradona]. Clarín (bằng tiếng Tây Ban Nha). 31 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  505. ^ a b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Burden
  506. ^ Longman, Jeré (12 tháng 7 năm 2014). “Adept? Yes. Adored? Not Yet”. The New York Times. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  507. ^ Mora y Araujo, Marcela (23 tháng 12 năm 2009). “Lionel Messi Is Not the New Maradona – He Can Be Better than That”. The Guardian. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  508. ^ “Lionel Messi Vomits Because of Nerves, Says Argentina's Alejandro Sabella”. The Guardian. 10 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  509. ^ “Diego Maradona: Lionel Messi lacks the leadership needed to carry a team”. ESPN FC. 9 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2019.
  510. ^ Tilghman, John (4 tháng 11 năm 2010). “Maradona vs. Messi: A Laughable Comparison”. bleacherreport.com. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2019.
  511. ^ West, Andy (22 tháng 11 năm 2018). “Lionel Messi: Is Barcelona forward really cut out for captaincy?”. BBC Sport. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2019.
  512. ^ Hunter, Graham (28 tháng 11 năm 2010). “The Game's Best Rivalry”. ESPN FC. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  513. ^ “Messi v Ronaldo”. Sky Sports. 17 tháng 10 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2014.
  514. ^ “Barcelona's Lionel Messi Blames Media for Inventing Rivalry with Real Madrid's Cristiano Ronaldo”. The Daily Telegraph. 15 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  515. ^ Snowball, Ben (11 tháng 6 năm 2015). “Lionel Messi: Cristiano Ronaldo Is Not My Rival”. Eurosport. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  516. ^ a b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Overtaken
  517. ^ “Ballons d'Or winners list”. The Telegraph. 2 tháng 4 năm 2017.
  518. ^ Arotaritei, Sorin; Di Maggio, Roberto; Stokkermans, Karel. “Golden Boot (Soulier d'Or) Awards”. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  519. ^ Mendes, Chris (24 tháng 6 năm 2014). “World Cup 2014: Cristiano Ronaldo's Personal Duel with Lionel Messi Is Affecting His Performances for Portugal”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  520. ^ Hughes, Rob (13 tháng 9 năm 2011). “Ronaldo May Look Like the Best, but There Is Someone Better”. The New York Times. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  521. ^ Pinto, Pedro; Montague, James (29 tháng 5 năm 2012). “Cristiano Ronaldo: I'm Better than Messi”. CNN. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  522. ^ Lewis, Tim (24 tháng 11 năm 2013). “Cristiano Ronaldo: He's Got a God-Given Talent – and He Knows It”. The Guardian. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  523. ^ a b c Badenhausen, Kurt (16 tháng 5 năm 2014). “Lionel Messi Reaches $50 Million-A-Year Deal With Barcelona”. Forbes. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2015.
  524. ^ Rainbow, Jamie (18 tháng 3 năm 2014). “Stat of the Day: Top 20 Best Paid Players and Coaches”. World Soccer. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  525. ^ Reynolds, Ben (8 tháng 6 năm 2016). “Cristiano Ronaldo first footballer to top Forbes rich list of highest-earning athletes”. Sky Sports. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2016.
  526. ^ "Lionel Messi devance largement Cristiano Ronaldo au classement des joueurs les mieux payés au monde". France Football. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2018
  527. ^ “Lionel Messi edges out Cristiano Ronaldo to head Forbes top 100 highest paid athletes”. BBC. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2019.
  528. ^ a b "Lionel Messi Signs New Barcelona Contract, Set To Become World's Highest-Paid Footballer". Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2017
  529. ^ Long, Michael (20 tháng 5 năm 2015). “The World's 50 Most Marketable 2015”. SportsPro. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  530. ^ Caioli 2012, tr. 94–97.
  531. ^ “Retrospect: Adidas F50 Messi Collection”. Soccer Bible. 18 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2015.
  532. ^ “Backed by Messi” (Thông cáo báo chí). Adidas. 25 tháng 9 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2015.
  533. ^ “adidas Football Launches Nemeziz 17+ 360 Agility”. Soccer Bible. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2019.
  534. ^ “Leo Messi's Barcelona Shirt Is the Most Sold Worldwide, Cristiano Ronaldo 2nd”. Bleacher Report. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2019.
  535. ^ Matchett, Karl (25 tháng 4 năm 2017). “The Story Behind Lionel Messi's 5 Most Iconic Barcelona Celebrations”. Bleacher Report. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2017.
  536. ^ a b “The World's Fourth Most Marketable Athlete – Lionel Messi”. SportsPro. ngày 27 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  537. ^ Badenhausen, Kurt (10 tháng 1 năm 2011). “Lionel Messi Voted Soccer's Best, But Sponsors Stay Away”. Forbes. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2015.
  538. ^ “Lionel Messi and Dolce & Gabbana: An Assist in Style” (PDF) (Thông cáo báo chí). Dolce & Gabbana. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 27 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  539. ^ Millerchip, Oliver (3 tháng 2 năm 2014). “Messi to Front New Gillette Campaign”. SportsPro. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  540. ^ “Argentine Soccer Star Leo Messi Named Global Brand Ambassador for Turkish Airlines”. Reuters (Thông cáo báo chí). 6 tháng 12 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  541. ^ McPherson, Ian (28 tháng 2 năm 2013). “Messi Cashes in with Qatari Contract”. SportsPro. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  542. ^ “Lionel Messi Is Global Brand Ambassador for Tata Motors”. Firstpost. 3 tháng 11 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2015.
  543. ^ Kỷ lục Guinness Thế giới 2014, tr. 102.
  544. ^ “Lionel Messi to Star on Cover of EA Sports FIFA for Fourth Straight Year”. Sports Illustrated. ngày 15 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  545. ^ Henry, Thierry (21 tháng 4 năm 2011). “The 2011 Time 100: Lionel Messi, God of the Field”. Time. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  546. ^ Hamm, Mia (18 tháng 4 năm 2012). “The World's 100 Most Influential People 2012: Lionel Messi”. Time. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  547. ^ “Messi Joins Facebook, Nets 7 m Followers”. ESPN FC. 6 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  548. ^ Giuliano, Karissa (9 tháng 6 năm 2015). “The 10 Most Popular Celebrities on Facebook”. CNBC. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  549. ^ “Top 100 Instagram Users by Followers- Socialblade Instagram Stats – Instagram Statistics”. Socialblade. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2019.
  550. ^ Borg, Chris (2 tháng 12 năm 2014). “Ballon D'Or: Lionel Messi vs. Cristiano Ronaldo – Battle of the Brands”. CNN. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  551. ^ “Top 10 Most Marketable Footballers in the World” (PDF) (Thông cáo báo chí). Repucom. 28 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  552. ^ “Messi's Left Foot – Yours for $5.25 Million”. CNN. 6 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  553. ^ Krasselt, Kaitlyn (21 tháng 6 năm 2014). “Cannes to Cannes: YouTube's Most Viewed Ads”. USA Today. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  554. ^ Lorenzetti, Laura (3 tháng 6 năm 2015). “YouTube Users Say This Is the 'Ad of the Decade'. Time. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  555. ^ “The Best Sports Photo of the Year Goes To... Lionel Messi and 'the Final Game'. Eurosport. 12 tháng 2 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  556. ^ Barker, Andrew (27 tháng 8 năm 2014). “Venice Film Review: 'Messi'. Variety. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2015.
  557. ^ Ganguly, Sudipto (22 tháng 6 năm 2018). “Russia's Messi, a puma – star in his own right”. WDEZ. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2018.
  558. ^ “Hard Rock International Begins Year-Long 50th Anniversary Celebration By Announcing Partnership With Lionel Messi”. PR Newswire. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2021
  559. ^ “Lionel Messi's wife explains her absence at World Cup opener that left him broken hearted”. USAHint. ngày 21 tháng 6 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2018.
  560. ^ “Argentina hosts Lionel Messi's 'wedding of the century'. BBC News. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2017.
  561. ^ Fitzpatrick, Richard (23 tháng 6 năm 2017). “The Machine of '87: Messi's Boyhood Teammates Recall Early Signs of Greatness”. Bleacher Report. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2017.
  562. ^ “Messi Junior Named Thiago”. ESPN FC. 2 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2015.
  563. ^ “Lionel Messi's Wife Expecting Second Child, Barcelona Star Says”. ESPN FC. 30 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2015.
  564. ^ “Messi's Brother Confirms Birth of Barcelona Star's Second Child”. FourFourTwo. 11 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2015.
  565. ^ “Lionel Messi marries stunning childhood sweetheart Antonella Roccuzzo in Argentine home town”. Irish Independent. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2017.
  566. ^ “Lionel Messi and wife Antonella Roccuzzo expecting their third child”. ESPN FC. 15 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2017.
  567. ^ Smith, Alex (15 tháng 10 năm 2017). “Lionel Messi and wife Antonella Roccuzzo have big news”. The Mirror. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2017.
  568. ^ “Barcelona news: Lionel Messi announces arrival of third child after withdrawing from squad to face Malaga | Goal.com”. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2018.
  569. ^ Balagué 2013, tr. 31, 143, 570.
  570. ^ a b c d Balagué 2013, tr. 576–577.
  571. ^ Wright, Chris (5 tháng 11 năm 2012). “After Just 72 Hours on the Planet, Thiago Messi Signs for Newell's Old Boys”. ESPN FC. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2015.
  572. ^ Pujol, Xavier. “Archived copy” (bằng tiếng Catalan). Diari Segre. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.Quản lý CS1: bản lưu trữ là tiêu đề (liên kết)
  573. ^ Romero, Ricky (13 tháng 10 năm 2011). “Ahora resulta que Bojan y Messi son... ¡primos lejanos!” (bằng tiếng Tây Ban Nha). Diario AS. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.
  574. ^ “Bojan y Messi son primos de cuarta generación” (bằng tiếng Tây Ban Nha). Marca. 12 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.
  575. ^ “Messi y Bojan están vinculados familiarmente: Son primos de cuarta generación” (bằng tiếng Tây Ban Nha). Mundo Deportivo. 12 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.
  576. ^ “Descubren que Messi y Bojan son 'primos lejanos' (bằng tiếng Tây Ban Nha). Sport. 12 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.
  577. ^ “Bojan y Messi, primos lejanos” (bằng tiếng Tây Ban Nha). ABC. 13 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.
  578. ^ “El diario 'Segre' afirma que Messi y Bojan son primos lejanos” (bằng tiếng Tây Ban Nha). ABC. 12 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.
  579. ^ “Messi y Bojan son primos de cuarta generación” (bằng tiếng Tây Ban Nha). El Periódico de Catalunya. 12 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020.