Mở trình đơn chính

Napoli (hay còn được viết là Naples theo tiếng AnhPháp; tiếng Napoli: Napule; tiếng Latinh: Neapolis; tiếng Hy Lạp cổ đại: Νεάπολις, có nghĩa là "thành phố mới") là thành phố lớn thứ ba của Ý sau RomaMilano và là thủ phủ của vùng Campania. Năm 2017, khoảng 967.069 dân sống bên trong phạm vi thành phố và vùng đô thị xung quanh nó là nơi cư ngụ của 3.115.320 người.[2][3] Khu vực đô thị đang tiếp tục được mở rộng của nó (vươn ra ngoài cương vực của Thành phố đô thị Napoli) là vùng đô thị lớn thứ hai hoặc thứ ba tại Ý.

Napoli
Neapolis - Thành phố mới
Theo chiều kim đồng hồ tính từ trên cùng: Toàn cảnh cảng Mergellina, khu Chiaia, và núi Vesuvius; phố Toledo; Castel Nuovo (Maschio Angioino); Centro Direzionale di Napoli nhìn từ phía nhà ga Napoli; Trung tâm truyền thông Napoli; Centro Direzionale di Napoli.
Theo chiều kim đồng hồ tính từ trên cùng: Toàn cảnh cảng Mergellina, khu Chiaia, và núi Vesuvius; phố Toledo; Castel Nuovo (Maschio Angioino); Centro Direzionale di Napoli nhìn từ phía nhà ga Napoli; Trung tâm truyền thông Napoli; Centro Direzionale di Napoli.
Flag of Naples.svg
Hiệu kỳ
CoA Città di Napoli.svg
Huy hiệu
Tên hiệu: Partenope
Phạm vi của thành phố Napoli (màu đỏ) nằm bên trong Thành phố đô thị Napoli (Città Metropolitana di Napoli, màu vàng).
Phạm vi của thành phố Napoli (màu đỏ) nằm bên trong Thành phố đô thị Napoli (Città Metropolitana di Napoli, màu vàng).
Napoli trên bản đồ Ý
Napoli
Napoli
Napoli trên bản đồ Châu Âu
Napoli
Napoli
Bên trong Ýchâu Âu
Quốc gia Ý
Vùng Campania
Chính quyền
 • Thị trưởng Luigi de Magistris
Độ cao 17 m (56 ft)
Dân số (31 tháng 3 năm 2018)
 • Mật độ 8.200/km2 (21,000/mi2)
 • Thành phố 964.004[1]
 • Vùng đô thị 3.097.631[1]
Tên cư dân Neapolitan(s), Napolitan(s) (tiếng Anh)
Napoletano, Napoletani hoặc Partenopeo, Partenopei (tiếng Ý)
Napulitano, Napulitani (tiếng Napoli)
Múi giờ CET (UTC+1)
Mã bưu chính 80100, 80121 đến 80147
Mã điện thoại 081
Thành phố kết nghĩa Gafsa, Palma de Mallorca, Sighetu Marmatiei, Calarasi, Kragujevac, Budapest, Athena, Santiago de Cuba, Nosy Be, Nablus, Benevento, Naples, San Francisco, Toronto, Milano, Kagoshima, Praha, Buenos Aires, Baku, Sarajevo, Marseille, Trịnh Châu, Córdoba, Argentina, Valencia, Venezuela, Grottammare, Formia, Mysłowice, Jeddah, Quận Honolulu, Ôn Châu, Ramallah sửa dữ liệu
Trang web Comune di Napoli

Được những người Hy Lạp định cư đầu tiên vào khoảng thiên niên kỷ thứ 2 trước Công Nguyên, Napoli là một trong những khu đô thị lâu đời nhất có mặt con người sinh sống trên thế giới.[4] Vào thế kỷ thứ 9 TCN, một thuộc địa có tên Parthenope (tiếng Hy Lạp: Παρθενόπη) được thiết lập trên hòn đảo Megaride[5] mà sau này được tái lập thành Neápolis vào thế kỷ 6 TCN.[6] Thành phố từng là một phần thuộc Magna Graecia tức "Đại Hy Lạp", đóng vai trò quan trọng trong việc giao thoa gắn kết giữa xã hội Hy Lạp và La Mã, trở thành trung tâm văn hóa chiến lược dưới sự cai trị của người La Mã.[7] Thành phố từng là kinh đô của Công quốc Napoli (661-1139), sau đó là Vương quốc Napoli (1282 - 1816) và cuối cùng là Vương quốc Hai Sicilia cho đến khi thống nhất nước Ý vào năm 1861.

Vào khoảng năm 1925 đến 1936, Napoli được chính quyền Benito Mussolini mở rộng và nâng cấp nhưng chịu thiệt hại nặng nề do các cuộc đánh bom của quân Đồng Minh trong Chiến tranh thế giới thứ hai, dẫn đến công cuộc tái thiết diện rộng sau 1945.[8] Napoli đã trải qua sự tăng trưởng kinh tế đáng kể trong những thập kỷ gần đây, nhờ xây dựng khu vực trung tâm thương mại Centro Direzionale và mạng lưới giao thông tiên tiến, bao gồm tuyến đường sắt cao tốc Alta Velocità kết nối đến Roma và Salerno cùng hệ thống tàu điện ngầm mở rộng. Napoli là nền kinh tế đô thị lớn thứ ba ở Ý, sau Milano và Roma.[9] Cảng Napoli là một trong những hải cảng quan trọng nhất ở châu Âu và là trụ sở của Bộ Tư lệnh Quân Đồng Minh Napoli, bộ phận NATO có sứ mệnh giám sát Bắc Phi, SahelTrung Đông.[10]

Trung tâm lịch sử của thành phố Napoli là khu vực di tích lịch sử lớn nhất tại châu Âu và là một Di sản thế giới thuộc UNESCO, song song với một loạt các địa điểm văn hóa và lịch sử quan trọng khác xung quanh thành phố như Đại cung điện hoàng gia Caserta và tàn tích La Mã PompeiiHerculaneum. Napoli đồng thời nổi tiếng với những thắng cảnh tự nhiên hùng vĩ như Posillipo, hõm chảo Phlegraei, Nisida và ngọn núi lửa Vesuvius.[11]

Nền ẩm thực Napoli thường được đồng nghĩa với pizza, món ăn độc đáo có nguồn gốc từ thành phố này, nhưng đồng thời bao gồm nhiều món trứ danh khác, khiến nó trở thành thành phố của Ý có số lượng ngôi sao được công nhận cao nhất trong Sách hướng dẫn Michelin.[12]

Đội thể thao nổi tiếng nhất ở Napoli là câu lạc bộ S.S.C. Napoli, hai lần vô địch Serie A (Giải bóng đá vô địch quốc gia Ý) tại sân vận động San Paolo nằm ở phía tây nam thành phố.

Mục lục

Lịch sửSửa đổi

Bài chi tiết: Lịch sử Napoli

Napoli được thành lập giữa thế kỷ 7 và 6 trước Công Nguyên bởi người Hy Lạp và được đặt tên là Neapolis.

Trong thời kỳ chiếm đóng của La Mã, thị trấn đã giữ được ngôn ngữ và tập quán của Hy Lạp.

Trong thời kỳ La Mã, thành phố đã bị nhiều nhóm dân tộc chiếm lĩnh (Byzantines, Lombards, Normans, Swabians, Angevins, Aragonese, Spaniards, Bourbons và revolutionary French). Ngày nay người ta có thể thấy dấu tích của tất cả các dân tộc chiếm lĩnh này ở các tượng đài, ở nền văn hóa và thói quen của thành phố. Napoli cũng là kinh đô của Vương quốc Hai Sicilies và sau khi Congress of Vienna trở thành kinh đô của Vương quốc Napoli. Sau một thời kỳ dài suy thoái tiếp sau sự thành lập của quốc gia Ý hơn 100 năm về trước, thành phố đã có những bước tiến dài trong việc lấy lại danh tiếng là trung tâm văn hóa.

Dân số,nhập cư và độ tuổiSửa đổi

Napoli là thành phố lớn và giàu nhất Nam Ý và là một trong những thành phố lớn nhất Ý với dân số 1.000.449 người. Dân số đại đô thị Napoli là 3.085.447 người (nhiều con số ước tính khác cho thấy dân số vùng đô thị Napoli là 4,2 triệu người). Không giống như các thành phố phía bắc Ý nơi có dân nhập cư chiếm tỷ lệ lớn, có rất ít dân nhập cư ở Napoli. Năm 2004, có 40.413 người nước ngoài ở vùng đô thị Napoli, chiếm 1,3% dân số. Giống như nhiều thành phố Tây Âu khác, Napoli chứng kiến một làn sóng dân nhập cư Đông Âu - chiếm đa số trong số người ngoại quốc ở Napoli. Nhiều người trong số này là dân lao động từ Ukraina, Ba Lan, Albania, và România. Dân ngoài châu Âu có người Hoa, Ả Rập từ Bắc Phi và dân da đen sub-Saharan với số lượng nhỏ [1].

Độ tuổi cư dân (của vùng đô thị)
  • Độ tuổi từ 00-14: (579.088) hoặc 18.76%
  • Độ tuổi từ 15-64: (2.093.764) hoặc 67.87%
  • 65 trở lênr: (412.595) hoặc 13.37%

Không giống như Bắc Ý, nơi nhiều thành phố có dân số già, Napoli và các thành phố phía Nam khác có tỷ lệ dân số trẻ cao hơn. Tuy nhiên, có một làn sóng những người thanh niên rời bỏ các thành phố phía Nam để đến các thành phố giàu có và già nua ở phương Bắc như vùng Lombardia là vùng giàu nhất châu Âu. Ngoài ra, có một sự chuyển dịch cơ cấu dân số ở Ý trong những năm qua: tỷ lệ sinh ở các thành phố phía Bắc tăng lên, trong khi tỷ lệ sinh tại phía Nam giảm đáng kể. [cần dẫn nguồn]

Kinh tế và việc làmSửa đổi

Kinh tế của tỉnh khá yếu so với cả nước Ý, xếp thứ 94/103 tỉnh của Ý về tiêu chí GVA (tổng giá trị gia tăng) Ước tính tỷ lệ thất nghiệp ở tỉnh Napoli nằm giữ 20-30% nhưng con số này không chính xác do rất nhiều người là việc trong "nền kinh tế chìm" không thể thống kê lương bổng và thuế má được. Có một sự chuyển dịch từ truyền thống kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Có 138.000 doanh nghiệp ở tỉnh Napoli sử dụng 595.000 nhân cong năm 2001. Số liệu năm 2002, số lượng doanh nghiệp này là 249.590. Hơn 1/2 là doanh nghiệp nhỏ với ít hơn 20 công nhân, 70 là doanh nghiệp vừa với hơn 200 nhân công và 15 doanh nghiệp có hơn 500 nhân công. Các ngành như sau:

  • dịch vụ và hành chính công 30.7%;
  • chế tạo 18%;
  • thương mại 14%;
  • xây dựng 9.5%;
  • vận tải 8.2%;
  • tài chính, ngân hàng, bất động sản 7.4%;
  • nông nghiệp 5.1%;
  • khách sạn 3.7%;
  • các hoạt động khác 3.4%.

Bến cảng và sân baySửa đổi

Có 370 doanh nghiệp với hơn 5200 nhân công làm việc ở cảng Napoli. Doanh số tổng cộng là 516 triệu euro. Các ngành ở đây gồm: sửa chữa tàu biển, kho bãi, hậu cần, dịch vụ container, môi giới và các đại lý tàu, các hãng du lịch, môi giới bảo hiểm. năm 2001, hơn 15 triệu tấn hàng thông qua cảng của Napoli với 230.000 công-ten-nơ. Năm 2001, lượng khách du lịch hơn 8 triệu lượt. Năm 2001, lượng tàu du lịch cập cảng tăng 14,3% so với năm trước. Sân bay quốc tế Napoli là cảng hàng không quan trọng nhất phía Nam Ý với 140 chuyến/ngày. Năm 2002, lượng khách thông qua đạt hơn 4 triệu, tăng 3,2% so với năm 2001.

Các địa điểm tham quan chínhSửa đổi

Năm 1995 Trung tâm lịch sử của Napoli đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Dù Napoli là một trong những thành phố đẹp nhất châu Âu và giàu lịch sử và phong phú về tượng đài, nhiều khi thành phố này vẫn bị du khách bỏ qua và ít viếng thăm hơn các thành phố khác của Ý.

Các lâu đài, cung điện và bảo tàng lịch sửSửa đổi

Napoli nổi tiếng bởi các lâu đài của mình:

Khí hậuSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ a ă Dato Istat - Popolazione residente al 31 marzo 2018.
  2. ^ ‘City’ population (i.e. that of the comune or municipality). City of Naples Lưu trữ 2 July 2015 tại Wayback Machine.. Comuni-italiani.it. 2012. Retrieved 11 April 2012.
  3. ^ Principal Agglomerations of the World Lưu trữ 24 July 2010 tại WebCite. Citypopulation.de. 1 October 2011. Retrieved 1 April 2012.
  4. ^ David J. Blackman; Maria Costanza Lentini (2010). Ricoveri per navi militari nei porti del Mediterraneo antico e medievale: atti del Workshop, Ravello, 4–5 novembre 2005. Edipuglia srl. tr. 99. ISBN 978-88-7228-565-7. 
  5. ^ “Greek Naples”. naplesldm.com. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2017. 
  6. ^ Daniela Giampaola, Francesca Longobardo (2000). Naples Greek and Roman. Electa.
  7. ^ “Virgil in Naples”. naplesldm.com. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2017. 
  8. ^ “Bombing of Naples”. naplesldm.com. 7 tháng 10 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2017. 
  9. ^ Sr-m.it Lưu trữ 8 February 2018 tại Wayback Machine.
  10. ^ Napoli.repubblica.it Lưu trữ 5 September 2017 tại Wayback Machine.
  11. ^ Rivistameridiana.it Lưu trữ 26 December 2014 tại Wayback Machine.
  12. ^ “Guida Michelin, trionfa Napoli: è la città più stellata d'Italia”. napolitoday.it. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 4 năm 2016. 
  13. ^ “Napoli/Capodichino (NA)” (PDF). Servizio Meteorologico. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2014. 
  14. ^ “STAZIONE 289 NAPOLI CAPODICHINO: medie mensili periodo 61 - 90”. Servizio Meteorologico. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2014. 
  15. ^ “Napoli Capodichino: Record mensili dal 1946”. Servizio Meteorologico dell’Aeronautica Militare. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2014. 

Liên kết ngoàiSửa đổi

Phần lớn thông tin về dân số của Napoli có thể tìm thấy ở các website sau: