Wikipedia:Quy chế biểu quyết trên Wikipedia tiếng Việt

Quy chế biểu quyết trên Wikipedia tiếng Việt là một quy tắc chung áp dụng cho tất cả các cuộc biểu quyết trên Wikipedia tiếng Việt. Quy chế này được cộng đồng thông qua trong một cuộc biểu quyết vào ngày 1 tháng 12 năm 2019 và có hiệu lực từ ngày 2 tháng 12 năm 2019.

Thông tin chung

Quy chế này là một đồng thuận chung cho các cuộc biểu quyết ở Wikipedia tiếng Việt, bao gồm quy định về thành viên, trách nhiệm của thành viên, các loại biểu quyết và hình thức xử lý trong các cuộc biểu quyết trên Wikipedia tiếng Việt. Quy chế được áp dụng cho tất cả các thành viên đã đăng ký tài khoản, các IP ẩn danh trên Wikipedia tiếng Việt.

Mục đích của quy chế là hỗ trợ cuộc biểu quyết minh bạch, hạn chế tình trạng lạm dụng mở tài khoản đủ tiêu chuẩn bỏ phiếu để biểu quyết và tham gia biểu quyết, tăng tính công bằng, khách quan và đạt đồng thuận cho các cuộc biểu quyết.

Danh mục viết tắt

Các hình thức biểu quyết

BQ1. Biểu quyết về các vấn đề đã thảo luận thấu đáo nhưng không đạt đồng thuận
  1. Đây là những cuộc biểu quyết về các vấn đề nóng, những việc được đem bàn thảo tại trang Wikipedia:Thảo luận hoặc Wikipedia:Biểu quyết nhưng không đi đến thống nhất.
  2. Những cuộc biểu quyết dạng này cần được viết trong trang với cái tên Wikipedia:Biểu quyết/tên vấn đề cần biểu quyết.
  3. Tùy theo sự đồng thuận của các thành viên, có thể đem ra biểu quyết luôn tại trang Wikipedia:Thảo luận thay cho trang đã đề cập trên.
BQ2. Biểu quyết về các quy định chính thức, sửa đổi quy định, quy chế chính thức
  1. Đây là những cuộc biểu quyết về các quy định, quy chế và sửa đổi chúng, do một hay một nhóm thành viên đề xuất.
  2. Những cuộc biểu quyết dạng này cần được đem ra trang Wikipedia:Thảo luận để thảo luận trong thời gian từ 7 - 10 ngày trước khi đem ra biểu quyết.
  3. Trang biểu quyết của các cuộc biểu quyết dạng này là trang Wikipedia:Biểu quyết/tên quy định, quy chế cần biểu quyết.
BQ3. Biểu quyết xóa bài/tập tin, phục hồi bài/tập tin và đánh giá bài viết dịch thuật
  1. Là các đề nghị xóa bài hay phục hồi bài viết/tập tin, bài viết dịch thuật từ ngôn ngữ khác do một thành viên đưa ra.
  2. Trang chính thức của Biểu quyết xóa bài là Wikipedia:Biểu quyết xóa bài, Biểu quyết xóa tập tin là Wikipedia:Biểu quyết xóa tập tin, của Biểu quyết phục hồi bài là Wikipedia:Biểu quyết phục hồi bài, Biểu quyết phục hồi tập tin là Wikipedia:Biểu quyết phục hồi tập tin và của biểu quyết đánh giá bài viết dịch thuật là Wikipedia:Biểu quyết đánh giá bài viết dịch thuật
  3. Quy định chi tiết về biểu quyết xóa hoặc phục hồi bài/tập tin được ghi rõ tại trang Wikipedia:Biểu quyết xoá bài/Quy địnhWikipedia:Biểu quyết đánh giá bài viết dịch thuật/Quy định.
BQ4. Biểu quyết chọn bảo quản viên, điều phối viên, kiểm định viên và hành chính viên.
  1. Đây là các cuộc biểu quyết nhằm bầu chọn những thành viên tích cực và mong muốn đảm trách việc xây dựng và bảo vệ Wikipedia tiếng Việt, nhằm trao cho họ những công cụ bảo quản thích hợp, với bốn loại công cụ với các tên gọi mà cộng đồng đã thông qua trong quá khứ.
  2. Các cuộc biểu quyết dạng này phải được đưa ra ở các trang sau:
    a) Wikipedia:Biểu quyết chọn điều phối viên - đối với những đề nghị cho vị trí Điều phối viên.
    b) Wikipedia:Biểu quyết chọn bảo quản viên - đối với những đề nghị cho vị trí Bảo quản viên.
    c) Wikipedia:Biểu quyết chọn hành chính viên - đối với những đề nghị cho vị trí Hành chính viên.
    d) Wikipedia:Biểu quyết chọn kiểm định viên - đối với những đề nghị cho vị trí Kiểm định viên.
  3. Quy định chi tiết của các cuộc biểu quyết chọn Điều phối viên: Wikipedia:Biểu quyết chọn điều phối viên/Điều lệ và cùa Bảo quản viên và Hành chính viên là Wikipedia:Biểu quyết chọn bảo quản viên/Điều lệ.[1]
BQ5. Biểu quyết bất tín nhiệm các chức danh ở BQ4
  1. Là các cuộc biểu quyết để cộng đồng nhằm lấy lại những công cụ đã trao cho các thành viên khi bầu chọn các vị trí bảo quản ở BQ4.
  2. Các trang biểu quyết phải được đưa ra ở các trang sau:
    a) Wikipedia:Biểu quyết bất tín nhiệm bảo quản viên - đối với những đề nghị cho vị trí Bảo quản viên.
    b) Wikipedia:Biểu quyết bất tín nhiệm điều phối viên - đối với những đề nghị cho vị trí Điều phối viên.
    c) Wikipedia:Biểu quyết bất tín nhiệm hành chính viên - đối với những đề nghị cho vị trí Hành chính viên.
    d) Wikipedia:Biểu quyết bất tín nhiệm kiểm định viên - đối với những đề nghị cho vị trí Kiểm định viên.
  3. Tuy nhiên, nếu một thành viên muốn bất tín nhiệm nhiều công cụ của một thành viên khác thì phải đưa biểu quyết đó vào Wikipedia:Biểu quyết bất tín nhiệm nhiều vị trí.
  4. Với những bảo trì viên (hành chính viên, bảo quản viên, kiểm định viên, điều phối viên và các công cụ bầu chọn thành viên trong tương lai) nằm trong khoản quy định đã thông qua: Wikipedia:Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt, không cần phải đưa ra bất tín nhiệm.
BQ6. Biểu quyết chọn BVCL, BVT và các hạng mục liên quan (DSCL, CĐCL, ChĐCL, ChĐT)
  1. Là các biểu quyết nhằm mục đích đề cử các bài viết, danh sách, nhóm bài viết, chủ đề chất lượng tốt có chất lượng cao vào các tiêu chuẩn tương ứng, thúc đầy và khuyến khích các thành viên viết và chỉnh sửa bài viết đạt chất lượng cao.
  2. Để ứng cử bài viết chọn lọc, ta ứng cử ở trang Wikipedia:Ứng cử viên bài viết chọn lọc; để ứng cử bài viết tốt ta ứng cử ở Wikipedia:Ứng cử viên bài viết tốt. Đối với các hạng mục liên quan, cú pháp chung cho các trang ứng cử có dạng Wikipedia:Ứng cử viên + tên hạng mục.
  3. Tiêu chí chi tiết để đạt BVCL, BVT ta xem ở Wikipedia:Tiêu chuẩn bài viết tốtWikipedia:Tiêu chuẩn bài viết chọn lọc. Với các hạng mục liên quan, cú pháp chung là Wikipedia:Tiêu chuẩn + tên hạng mục. Không có bất kỳ yêu cầu ngoại lệ nào ngoài các tiêu chí đã thông qua trên.
BQ7. Biểu quyết rút sao BVCL, BVT và các hạng mục liên quan
  1. Là các cuộc biểu quyết nhằm mục đích rút sao của các BVCL, BVT và các hạng mục liên quan do nhiều lý do, trong đó có thể kể đến các lý do không còn đảm bảo chất lượng bài viết: bài viết/danh sách/chủ đề/chủ điểm bị lỗi thời, thậm chí bị phá hoại sai lệch tính trung lập, mặc dù đã được tham gia sửa chữa nhưng không thể thay thế phần lớn nguồn dẫn hư hỏng (tuy rất hiếm).
  2. Trang đề nghị rút sao BVCL là Wikipedia:Đề nghị rút sao bài viết chọn lọc, đối với bài viết tốt là Wikipedia:Đề nghị rút sao bài viết tốt.[2] Với các hạng mục liên quan, cú pháp chung là Wikipedia:Đề nghị rút sao + tên hạng mục.
  3. Quy trình đề nghị rút sao được xem tại các trang tương ứng.
BQ8. Biểu quyết giáng sao từ BVCL xuống BVT
  1. Là các cuộc biểu quyết nhằm lọc ra những bài không còn phù hợp với tiêu chuẩn BVCL nhưng vẫn còn phù hợp với tiêu chuẩn bài viết tốt.
  2. Trang đề nghị biểu quyết giáng sao là Wikipedia:Đề nghị giáng sao bài viết chọn lọc.

Tiêu chuẩn biểu quyết

Thời gian biểu quyết

Thời gian biểu quyết tùy thuộc theo quy định của từng loại biểu quyết khác nhau.

Số lượng biểu quyết trong một đơn vị thời gian

  • Ở cùng một thể loại biểu quyết, một thành viên không được mở quá 5 cuộc biểu quyết trong vòng một tuần.[3]
  • Riêng các trường hợp biểu quyết BVCL hoặc BVT, thành viên không được đề cử quá 2 bài trong cùng một tháng (dương lịch).[4]
  • Thời gian giãn cách giữa hai lần biểu quyết của cùng một vấn đề tối thiểu phải là 30 ngày (trong trường hợp biểu quyết trước đó thất bại).

Phiếu biểu quyết

  • Đối với cuộc biểu quyết ở BQ3, lá phiếu hợp lệ là các phiếu   Xóa ,   Giữ .[5]
  • Đối với cuộc biểu quyết ở các điều còn lại, lá phiếu hợp lệ là các phiếu   Đồng ý (hoặc   Ủng hộ),   Chưa đồng ý (hoặc   Phản đối).[5]
  • Một thành viên có thể nêu ra ý kiến của mình về vấn đề biểu quyết bằng tiêu bản   Ý kiến ; các Ý kiến không có giá trị trong việc kết luận kết quả biểu quyết.

Tư cách tham gia biểu quyết

Thành viên tham gia biểu quyết

Tất cả các thành viên tự xác nhận (có tài khoản) và có đủ tiêu chuẩn theo quy định của từng loại biểu quyết sẽ được tham gia biểu quyết. Riêng các tài khoản IP chỉ được nêu ý kiến trong các biểu quyết.

Tiêu chuẩn của thành viên tham gia biểu quyết

Tiêu chuẩn của thành viên tham gia biểu quyết tùy thuộc theo quy định của từng hình thức biểu quyết khác nhau.

Trách nhiệm của thành viên tham gia bỏ phiếu

Thành viên tham gia cần bỏ phiếu và cho ý kiến đúng nơi, đúng chỗ trong một cuộc biểu quyết. Đối với các thành viên không thỏa mãn mục Quy định về thành viên biểu quyết thì chỉ được nêu ý kiến, không được bỏ phiếu.

Khi mở biểu quyết, cần xem biểu quyết thuộc dạng nào mà vào đúng không gian chung phù hợp để các thành viên bỏ phiếu.[6]

Quy định về đóng biểu quyết:[6]

  • Các biểu quyết liên quan đến gắn/rút sao (BQ6, BQ7, BQ8): người đề cử có toàn quyền đóng biểu quyết.
  • Các biểu quyết bầu nhân sự (BQ4, BQ5): người tự ứng cử hoặc người được đề cử có toàn quyền đóng biểu quyết. Nếu người đề cử muốn rút thì tuân theo điều kiện các biểu quyết khác bên dưới.
  • Các biểu quyết khác: người đề cử được phép đóng với điều kiện những người tham gia bỏ phiếu không ai phản đối. Thời gian phản đối đề xuất là 48h. Điều này có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian cho cộng đồng nếu người đề cử phát hiện mình có điều sai sót.

Về số lượng biểu quyết mà thành viên đưa ra, quy định tương tự như Số lượng biểu quyết trong một tháng. Một số hành vi cần tránh khi tham gia bỏ phiếu như:

  • Không nêu ra những lý do bỏ phiếu ngoài quy định (đối với biểu quyết bầu chọn bài viết),[7] lá phiếu không nội dung, lý do chung chung, mang các nội dung kém văn minh trong câu từ (từ ngữ tục tĩu,..)
  • Không tranh luận bằng những ngôn từ thiếu văn minh trong các cuộc biểu quyết. Nếu thấy các tranh chấp hay các cuộc cãi nhau hoặc thấy có thành viên sử dụng ngôn từ thiếu văn minh, thành viên có thể xóa nội dung này hoặc báo cho bảo quản viên biết để xử lý.
  • Không bỏ phiếu quá thời hạn quy định cho từng loại biểu quyết.

Lá phiếu của thành viên

Phiếu hợp lệ là phiếu của thành viên thỏa mãn quy định tại Thành viên tham gia biểu quyếtTiêu chuẩn của thành viên tham gia biểu quyết; đồng thời dạng phiếu cũng phải thỏa mãn Phiếu biểu quyết. Mỗi thành viên chỉ được bỏ duy nhất 01 lá phiếu trong 01 cuộc biểu quyết (nếu thay đổi ý kiến, quan điểm thì có thể gạch lá phiếu đã bỏ và có thể bỏ phiếu có nội dung trái với lá phiếu đã bỏ).

Nội dung trên phiếu phải ghi rõ ràng, đầy đủ, và tuân thủ quy định ở Trách nhiệm của thành viên tham gia bỏ phiếu. Lá phiếu cần phải bỏ đúng thời hạn quy định cho từng loại biểu quyết, quy định tại Thời gian biểu quyết.

Lá phiếu không hợp lệ và vô hiệu hóa phiếu

Lá phiếu không hợp lệ là các lá phiếu không thỏa mãn quy định tại hai mục, Trách nhiệm của thành viên tham gia bỏ phiếuLá phiếu của thành viên. Với những lá phiếu không hợp lệ, một thành viên quản trị có thể xem xét và tự động gạch lá phiếu đó và nếu vắn tắt lý do gạch phiếu.

Kết quả biểu quyết

Kết quả biểu quyết

Kết quả xử lý biểu quyết tùy thuộc theo quy định của từng hình thức biểu quyết khác nhau.

Xử lý kết quả biểu quyết

Với các cuộc biểu quyết ở điều BQ1, BQ2, BQ4BQ5; nếu hết thời gian biểu quyết thì một bảo quản viên hoặc hành chính viên sẽ ra kết luận, chốt kết quả và đóng biểu quyết. Với các cuộc biểu quyết còn lại, mọi thành viên đều có quyền đóng biểu quyết và chốt kết quả biểu quyết.

Đối với các trường hợp phát hiện rối tham gia biểu quyết sau khi biểu quyết kết thúc, cần đếm lại tổng số phiếu tham gia của cuộc biểu quyết và kết luận lại các biểu quyết trên. Biểu quyết không đủ số phiếu sẽ bị tuyên bố không có giá trị.[8]

Hiệu lực của biểu quyết

Một biểu quyết thành công từ hình thức biểu quyết BQ3 đến BQ8 sẽ có hiệu lực lập tức sau khi cuộc biểu quyết vừa kết thúc. Đối với các biểu quyết ở BQ1BQ2, tùy theo sự đồng thuận của các thành viên, thời gian mà vấn đề đó có hiệu lực có thể không ngay sau khi đóng biểu quyết.[9]

Xử lý biểu quyết

Một số hành vi cần được lưu ý xử lý trong các cuộc biểu quyết:

  • HV1. Biến cuộc biểu quyết thành diễn đàn
  • HV2. Có hành vi xúc phạm đến một thành viên khác khi tham gia biểu quyết
  • HV3. Xóa lượng lớn nội dung cuộc biểu quyết
  • HV4. Tự động xóa phiếu người khác nếu không thuộc trường hợp quy định tại lá phiếu không hợp lệ và vô hiệu hóa phiếu
  • HV5. Các thành viên có công cụ được cộng đồng trao lạm quyền khi tham gia biểu quyết.[10]
  • HV6. Giả mạo thành viên khác để tham gia biểu quyết,[11] giả mạo mình là người có công cụ được cộng đồng trao khi tham gia biểu quyết.[10]
  • HV7. Dùng rối tham gia biểu quyết, tạo đồng thuận giả tạo khi tham gia biểu quyết.[12]
  • HV8. Vi phạm quy định tại Wikipedia:Vô hiệu lá phiếu và các quy định riêng của từng loại biểu quyết.
  • HV9. Tung ra các thông tin không chính xác hoặc sai sự thật về một cá nhân, đối tượng bàn thảo trong biểu quyết nhằm khiến mọi người hiểu sai vấn đề để biểu quyết theo hướng có lợi cho bên tung tin sai (bao gồm cả cá nhân tham gia biểu quyết hoặc đối tượng đang đề cập trong biểu quyết).
  • HV10. Vận động bỏ phiếu với mục đích muốn mọi thành viên ủng hộ quan điểm của mình,[13] đe dọa người bỏ phiếu bằng những lời lẽ xấu[14] vì không đồng ý quan điểm trong biểu quyết.
  • HV11. Đe dọa pháp lý bên ngoài Wikipedia trong cuộc biểu quyết.[15]
  • HV12. Hỏi, yêu cầu hoặc ép tiết lộ thông tin cá nhân của thành viên hoặc các thông tin không liên quan đến biểu quyết có dữ liệu cá nhân của thành viên liên quan.[16]

Mọi thành viên đều có quyền xử lý và nhắc nhở một thành viên vi phạm các hành vi: thảo luận mang tính diễn đàn HV1, xóa nội dung biểu quyết HV3, xóa phiếu người khác HV4. Các thành viên vi phạm ba lần hồi sửa (3RR) thì các BQV cần có trách nhiệm xem xét để nhắc nhở hoặc khóa tài khoản tùy theo mức độ.

Với trường hợp vi phạm quy định HV2, HV5, HV6, HV8, HV9, HV10, HV11, và HV12 thì một bảo quản viên sẽ có trách nhiệm nhắc nhở thành viên vi phạm (đối với lần đầu tiên) và từ lần thứ 2 trở đi nếu vi phạm thì tiến hành tạm khóa tài khoản, tùy mức độ; đồng thời xóa và ẩn các phiên bản có dấu tích vi phạm.

Nếu có dấu hiệu nghi ngờ dùng rối (HV7) thì các thành viên có đủ tiêu chuẩn theo quy định có quyền yêu cầu kiểm định tài khoản. Nếu kết quả được xác định là rối thì BQV sẽ hủy toàn bộ các lá phiếu rối và cấm vô hạn tất cả các tài khoản có liên quan.

Tất cả các thành viên khác đều được hoan nghênh hỗ trợ hoặc thông báo BQV để thực hiện quy định trong mục này.

Thực hiện quy chế

Tất cả những chi tiết và nội dung của các quy định khác nếu có sự khác biệt thì cần phải chỉnh sửa cho đúng nội dung và phù hợp với quy chế này. Quản trị viên sẽ nâng cấp và chỉnh sửa quy chế này theo những cuộc biểu quyết hay thảo luận đã đạt được đồng thuận.

Chú thích

  1. ^ Đối với các biểu quyết chọn Kiểm định viên (CheckUser) thì cần với mức độ cao hơn, xem thêm Wikipedia:Biểu quyết chọn kiểm định viên.
  2. ^ Thay cho các trang Wikipedia:Ứng cử viên bài viết chọn lọc/Đề nghị rút saoWikipedia:Ứng cử viên bài viết tốt/Đề nghị rút sao do không gian không còn phù hợp nữa, làm cho tên cú pháp ngắn gọn hơn.
  3. ^ Tránh trường hợp ThiênĐế98 đưa một lúc đến 45 cuộc biểu quyết rút sao BVCL trong cùng một tuần mà tổng số phiếu trong cả 45 cuộc lại... ít hơn so với số cuộc biểu quyết (không tính phiếu Beyond234 đã bị gạch) thì cũng không phải là quá nhiều và làm mất thời gian cộng đồng.
  4. ^ Thông qua tại Wikipedia:Thảo luận/Sửa quy trình đề cử bài viết chọn lọc/biểu quyết
  5. ^ a ă Thảo luận Wikipedia:Biểu quyết xoá bài/Quy định#Bản mẫu phiếu trắng mới, bản ngày 1 tháng 7 năm 2015; phiếu trắng bị loại bỏ từ tháng 4 năm 2016.
  6. ^ a ă Xem Wikipedia:Biểu quyết/Sửa đổi, bổ sung một số quy định trong Quy chế biểu quyết
  7. ^ Quy định tại Wikipedia:Vô hiệu lá phiếu
  8. ^ Theo đồng thuận tại Wikipedia:Thảo luận/Thảo luận về xử lý gian lận biểu quyết và bổ sung thêm ý về nhân sự.
  9. ^ Nguyên nhân là còn phải chỉnh sửa, hiệu chỉnh các quy định liên quan thì mới có thể áp dụng toàn cục, tránh gây chồng chéo.
  10. ^ a ă Bao gồm các chức danh ở BQ4, ngoài ra thêm tuần tra viên, TTV tự động, người lùi sửa.
  11. ^ Đề phòng trường hợp Thành viên Nariko92 giả mạo Nguyentrongphu và Minh Nhật giả tạo biểu quyết Nguyễn Tấn Dũng thành BVCL cũng như BVT; Mintu Martin năm 2017
  12. ^ Tránh trường hợp Con Trâu Mộng To từ năm 2010-2013; vụ việc Lion tiger leopard 2016
  13. ^ Tránh trường hợp của Mintu Martin từng bị cấm về việc này.
  14. ^ Chẳng hạn như "Bạn sẽ bị cấm"
  15. ^ Điều này nằm ở Wikipedia:Không đe dọa can thiệp pháp lý.
  16. ^ Thường gặp trong biểu quyết phong cấp, bất tín nhiệm; khi một số TV “cố tình đào sâu” giống nhóm rối Con Trâu Mộng To năm 2013

Sửa bằng trình soạn thảo trực quan